10.14 Siyonist Yerleşimcilerin ve Latin Ortaçağ Haçlılarının Efsanevi Yer Adları
10.14 The Legendary Toponymy Of Zionist Settlers And The Latin Medieval Crusaders
İsrail'deki yeniden adlandırma komiteleri, 19. yüzyılın Hıristiyan kutsal metin coğrafyacılarının ve kutsal kitap arkeologlarının yöntemlerini izledi. Victor Guérin ve Edward Robinson gibi isimler, tıpkı Maurice Halbwachs'ın La Topographie légendaire des évangiles en terre sainte: étude de mémoire collective (1941) adlı eserinde anlattığı Latin Haçlı hacıları gibi, İncil, Talmud ve Mişna'nın efsanevi anlatılarından belirli yer adlarını "keşfettiler", üretip yeniden ürettiler.
Israeli renaming committees followed the methods of Christian scriptural geographers and biblical archaeologists of the 19th century such as Victor Guérin and Edward Robinson who, like the Latin medieval Crusader pilgrims in Maurice Halbwachs’ La Topographie légendaire des évangiles en terre sainte: étude de mémoire collective (1941), ‘discovered’, produced and reproduced particular place names from the myth narratives of the Bible, Talmud and Mishna.
Toponimisit, Mimikri ve Arapsızlaştırma: Filistin Mirasının Sahiplenilmesi, Filistin Geçmişinin Silinmesi
Toponymicide, Mimicry And De-arabisation: Appropriating Palestinian Heritage, Erasing The Palestinian Past
Filistinliler, kendi kaderini tayin hakkı ve anlatısı inkar edilen, maddi kültürleri yok edilen ve tarihleri Avrupalı beyaz yerleşimciler ve sömürgeciler tarafından silinen, yeniden anlatılan, yeniden icat edilen ya da çarpıtılan diğer yerli halklarla ortak deneyimleri paylaşmaktadır. Francis Jennings, The Invasion of America (1975) adlı eserinde, kuşaklar boyunca tarihçilerin Amerika'nın yerli halkları hakkında, yerli halkların gerçek tarihini ve Avrupalı yerleşimcilerle olan ilişkilerini silen ya da çarpıtan bir kültürel üstünlük tutumuyla yazdığına dikkat çekerek, Avrupalı beyaz yerleşimcilerin hegemonik anlatılarını gözler önüne sermiştir. Decolonizing Methodologies adlı eserde ise:
The Palestinians share common experiences with other indigenous peoples who had their self-determination and narrative denied, their material culture destroyed and their histories erased, retold, reinvented or distorted by European white settlers and colonisers. In The Invasion of America (1975), Francis Jennings highlighted the hegemonic narratives of the European white settlers by pointing out that for generations historians wrote about the indigenous peoples of America from an attitude of cultural superiority that erased or distorted the actual history of the indigenous peoples and their relations with the European settlers. In Decolonizing Methodologies:
Yerli Halklar ve Araştırma: Maori akademisyen Linda Tuhiwai Smith, Avrupa yerleşimci-sömürgeciliğinin etkisinin yerli halklara zarar vermeye ve onları yok etmeye devam ettiğini savunmaktadır. Yerli tarih anlayışlarının reddedilmesi, sömürge ideolojisinin öne sürülmesinde kritik bir rol oynamıştır; bunun kısmen, yerli görüşlerin yanlış ya da ilkel sayılmasından kaynaklandığı, ancak asıl olarak da "sömürgeleştirme misyonuna meydan okuyup ona direndikleri" için olduğu ileri sürülmektedir (Smith, L. 1999: 29). Smith şöyle demektedir:
Research and Indigenous Peoples, Maori scholar Linda Tuhiwai Smith argues that the impact of European settler-colonisation is continuing to hurt and destroy indigenous peoples; that the negation of indigenous views of history played a crucial role in asserting colonial ideology, partly because indigenous views were regarded as incorrect or primitive, but primarily because ‘they challenged and resisted the mission of colonisation’ (Smith, L. 1999: 29). She states:
Sömürgecilik altında yerli halklar, Batılı tarih anlayışına karşı mücadele etti; ancak aynı zamanda bu anlayışla iş birliği içinde oldu. Çoğu zaman “tarihlerimizin” anlatılmasına izin verdik ve sonra bu tarihlerin yeniden anlatıldığını duyduğumuzda kendi tarihimizin dışında kaldık... Dünya haritaları, bizim Empire’ın bir parçası sayılmamıza rağmen dünyanın çevresinde bulunduğumuz konumu pekiştirdi. Bu, kendi topraklarımız için yeni isimler öğrenmek zorunda kalmamızı da içeriyordu. Bayrak gibi sadakatimizin diğer simgeleri de emperyal müfredatın ayrılmaz bir parçasıydı. Kendi topraklarımızın tarihini yazmaktan sistematik biçimde dışlanırken, dünyaya bakış açımız da zaten yeniden tanımlanıyordu.
Arap Yer Adlarının Sahiplenilmesi ve Taklit Edilmesine Dair Örnekler
Examples Of Appropriation Of Arabic Toponyms And Mimicry
Filistin Arapçası yer adlarının İsrail yer adları üzerindeki etkisi; Arapça yer adlarından alınan ödünç sözcüklerde, Arapça yer adlarının çevirilerinde ve yeniden adlandırmanın biçimbilimsel kalıplarında açıkça görülmektedir. Tablo 10.1, 1948'den önce veya 1948 yılında boşaltılan ve yıkılan Filistin köylerinin Arapça yer adlarına dayanan, bunlardan türetilen veya bunlara göre modellenen, yeni ve İbranice gibi görünen yer adlarını göstermektedir.
The influence of Palestinian Arabic toponyms on the Israeli toponyms are clear in loan Arabic place names, translations of Arabic place names and morphological patterns of renaming. Table 10.1 shows new Hebrew-sounding toponyms based on, derived from or modelled on the Arabic toponyms of Palestinian villages depopulated and destroyed before or in 1948.



Nakba'nın üzerinden elli altı yıl geçtikten sonra, Mart 2004'te İsrailli gazeteci Gideon Levy şunu yazdı: 'Siyonist kolektif hafıza hem kültürel hem de fiziksel manzaramızda var olmaktadır; ancak Filistinlilerin ödediği ağır bedel – can kaybı, yüzlerce köyün yıkılması ve Filistinli mültecilerin süregelen perişanlığı – kamuoyunda çok az tanınmaktadır' (Levy 2004).
Fifty-six years after the Nakba, in March 2004, Israeli journalist Gideon Levy wrote: ‘The Zionist collective memory exists in both our cultural and physical landscape, yet the heavy price paid by the Palestinians – in lives, in the destruction of hundreds of villages, and in the continuing plight of the Palestinian refugees – receives little public recognition’ (Levy 2004).
Levy ekler:
Levy adds:
Bu kaktüs kümesine bakın. Taş yığınını örtüyor. Bu taş yığını bir zamanlar bir ev, bir kulübe, bir koyun ahırı, bir okul ya da bir taş duvardı. Bir zamanlar – 56 yıl öncesine, bir kuşak ve yarım önceye kadar – o kadar da uzun zaman önce değil. Kaktüs evleri ve bir arsayı birbirinden ayırıyordu; bugün ise bu canlı çit, burada bir zamanlar var olan yaşamın tek anıtı olarak duruyor. Kaktüsün etrafındaki çam korusuna da bakın. Onun altında bir zamanlar bir köy vardı. 405 evinin tamamı 1948'de tek bir günde yıkıldı ve 2.350 sakini dört bir yana dağıldı. Bize bunun hiçbir zaman anlatılmadı. Çamlar hemen ardından Yahudi Ulusal Fonu (JNF) tarafından dikildi; çocukluğumuzda her Cuma bu fona bağış yapardık. Amaç harabeleri örtmek, geri dönüş ihtimalini örtmek ve belki de biraz utancı ve suçluluğu örtmekti. (Levy 2004)
Look at this prickly pear plant. It’s covering a mound of stones. This mound of stones was once a house, or a shed, or a sheep pen, or a school, or a stone fence. Once – until 56 years ago, a generation and a half ago – not that long ago. The cactus separated the houses and one lot from another, a living fence that is now also the only monument to the life that once was here. Take a look at the grove of pines around the prickly pear as well. Beneath it there was once a village. All of its 405 houses were destroyed in one day in 1948 and its 2,350 inhabitants scattered all over. No one ever told us about this. The pines were planted right afterward by the Jewish National Fund (JNF), to which we contributed in our childhood, every Friday, in order to cover the ruins, to cover the possibility of return and maybe also a little of the shame and the guilt. (Levy 2004)
1992 yılında Filistinli tarihçi Walid Khalidi'nin yönetiminde, bir grup Filistinli saha araştırmacısı ve akademisyenin gerçekleştirdiği anıtsal bir çalışma, 1949'da İsrail'in sınırları içinde kalan yüzlerce köyün yıkılışını ayrıntılarıyla ortaya koymaktadır.