6.5 Cund Filastin'in Şam Bölgesinin En Zengin Eyaleti Olması
6.5 Jund Filastin As The Richest Province Of Al-sham Region
İslam'ın altındaki siyasi ve dini düzen değişikliklerinin, Filastin'in bir toprak ve ülke olarak sürekliliği ile ekonomik refahının ve ağırlıklı olarak çiftçilikle uğraşan halkının istikrarıyla keskin bir tezat oluşturması dikkat çekicidir. Üç yüzyılı aşkın bir süre boyunca İslam yönetimi altındaki Cund Filastin eyaleti, Bizanslıların Palaestina Prima ve Palaestina Salutaris'in birleşiminden daha geniş ve hatta daha müreffeh bir ülkeydi; bu dönemi bir gerileme dönemi olarak sunan çeşitli ideolojik tarihlerin aksine.
The changes in the political/religious regime under Islam contrasted with the continuity of Palaestina/Filastin as territory/country and the stability of its economic prosperity and its mainly farming people is striking. For over three centuries the province of Jund Filastin under Islam was a larger and even more prosperous country than the combination of Palaestina Prima and Palaestina Salutaris under the Byzantines, in contradistinction to various ideological histories presenting this period as one of decline.
İslam'ın ilk dönemlerinde, Filastin idari eyaleti, bir yandan bölgesel ve uzak ticaretin merkezinde stratejik bir konumda bulunması, diğer yandan İslam'ın daha geniş para bölgesi içinde kendine özgü bir para sistemi geliştirmesi sayesinde ekonomik refahını sürdürdü. İslam yönetimi altında altından dinar sikkeleri, gümüşten dirhem sikkeleri basılırken, fels (çoğulu fulus)
Throughout early Islam the administrative province of Filastin maintained its economic prosperity partly by being strategically located at the centre of regional and distant trade and partly by developing its own distinct monetary system, within the wider monetary zone of Islam. Under Islam, dinar coins were minted in gold, dirham coins in silver, while fals (plural fulus)
Emevîler tarafından 7. yüzyılın sonlarında ilk kez basılan bir bakır sikke.
was a copper coin first produced by the Umayyads in the late 7th century.
Fals adı, Roma/Bizans bakır parası olan follis'ten türemiştir. Islami dönemde çeşitli bakır fals'lar 19. yüzyıla kadar basılmıştır. Bugün de fulus (veya flus) kelimesi Filistin Arapçası konuşma dilinde para için genel bir terim olarak kullanılmaktadır ve bu kelime modern Arapçadaki iflas (iflas etme) ve muflis (iflas etmiş) terimlerinin de doğmasına yol açmıştır. Orta Çağ'da Filistin eyaletinin para sistemi, birkaç Filistin şehrinde basılan dinar, dirhem ve fals'lardan oluşuyordu.
The name fals derives from follis, a Roman/Byzantine copper coin. Various Islamic copper fals were in production until the 19th century. Today the word fulus (or flus) is still used in Palestinian Arabic vernacular as a generic term for money and the term has also given rise to the modern Arabic terms iflas (bankruptcy) and muflis (bankrupt). In the Middle Ages, the monetary system of the province of Palestine included dinars, dirhams and fals, which were minted in several Palestinian cities.
Ayrıca 9. yüzyılda, Abbasi yönetimi döneminde, Cund Filastin eyaleti bölgedeki eş-Şam'ın en verimli eyaleti olarak tanımlanıyordu. Eyaletten toplanan yıllık vergi gelirlerine değinen 9. yüzyıl Abbasi postacısı ve coğrafyacısı, günümüze ulaşan en eski Arapça idari ve tanımlayıcı coğrafya kitabı olan Kitabü'l-Mesalik ve'l-Memalik'in (yaklaşık 870) yazarı İbn Hurdazbih, 864 yılı civarında şunu kaydetmiştir: Filastin eyaletinden 500.000 altın dinar vergi. Eş-Şam'ın diğer eyaletleriyle karşılaştırıldığında, Şam eyaleti 400.000 dinar, Hims eyaleti 340.000, Ürdün eyaleti 350.000 ve Kınnesrin ile Avasım'ın iki eyaleti 400.000 dinar toplamıştır (Le Strange 1890: 46; Röhricht 1890: 17; İbn Hurdazbih 1865). Bir başka karşılaştırma için, 864 yılında tüm Filistin'den (Filastin ve el-Ürdün'ün iki eyaleti) toplanan vergi gelirleri
Furthermore, in the 9th century, during Abbasid rule, the province of Jund Filastin was described as the most fertile province in the region of al-Sham. Commenting on the annual tax revenues raised in the province, 9th century Abbasid postmaster and geographer ibn Khordadbeh, the author of the earliest surviving Arabic book of administrative and descriptive geography, The Book of Roads and Kingdoms (Kitab al-Masalik was Mamalik, c. 870) recorded in about 864: 500,000 gold dinars of taxes from Filastin province. By comparison with other provinces of al-Sham, the Damascus province raised 400,000 dinars, the Hims province 340,000, the Jordan province 350,000 and the two provinces of Qinnasrin and ‘Awasim 400,000 dinars (Le Strange 1890: 46; Röhricht 1890: 17; Ibn Khordadbeh 1865). For another comparison, the tax revenues raised in the whole of Palestine (the two provinces of Filastin and al-Urdun) in 864
(850.000 dinar), 818/819 yılında Abbasi Mezopotamya'sının tamamında toplanan (ağırlıklı olarak arazi) vergilerinin yarısından fazlasına denk geliyordu (Christensen 1993: 42).
(850,000 dinars) amounted to more than half of (mainly land) taxes raised in the whole of Abbasid Mesopotamia in 818/819 (Christensen 1993: 42).
Filistin eyaletinin bu yıllık gelirleri, bu dönemde Filistin eyaletinden toplanan vergi rakamları ve gelirlerden hem mutlak olarak hem de diğer ajnad'lardan, daha küçük olan Cund al-Urdun ile Lübnan'ın büyük bölümünü ve Ürdün Nehri'nin doğusundaki, el-Belka bölgesi olarak bilinen toprakları içeren daha büyük Cund Dimaşk'tan (Şam eyaleti) toplanan vergilerle karşılaştırıldığında da açıkça görülmektedir (Le Strange 2010: 43‒48; Blankinship 1994:
These annual revenues of the province of Palestine is also evident from the tax figures and revenues collected during this era from the Filastin province both in absolute terms and in comparison with those taxes collected from the other ajnad, including the much smaller Jund al-Urdun and the much larger Jund Dimashq (the Damascus province), which included much of present-day Lebanon and territories east of the River Jordan known as al-Balqa region (Le Strange 2010: 43‒48; Blankinship 1994:
47‒48, 292, not 7). Gerçekten de, belirli kaynaklarda verilen vergi rakamlarına göre Filistin, Emevilerin son döneminde boyunca Şam bölgesinin en zengin eyaleti sayılmaktadır (Blankinship 1994: 48).
47‒48, 292, note 7). Indeed, Filastin is accounted, by tax figures given in certain sources, to have been the richest province of al-Sham throughout the late Umayyad period (Blankinship 1994: 48).
Ortaçağ Arap tarihçilerinin ve coğrafyacılarının eserleri, Filistin'in ve çevresinin giderek yeniden şekillenmesini ve Emevi ile Abbasi dönemlerinin büyük bölümünde Filastin eyaletinin nispeten muazzam zenginliğini ve refahını anlamamız açısından merkezi bir öneme sahiptir. el-Mukaddesi gibi yerel Filistinli tarihçi ve coğrafyacılar — ki o yalnızca Filistin (فلسطين) terimini tekrar tekrar kullanmakla kalmaz, "Filistinli" (فلسطيني) sözcüğünü de kullanır — bölgesel bir Filistin kimliği duygusunun embriyonik halini geliştirmeye de başlamışlardır. M.S. 985'te el-Mukaddesi, "Ahsenü't-Tekasim fi Ma'rifeti'l-Ekalim" (Bölgelerin Bilgisi İçin En İyi Bölümler) adlı eserinde, Filistin'de ziyaret ettiği tüm yer adlarını, şehir ve kasabaları ayrıntılı biçimde anlatmaktadır (el-Mukaddesi 1994, 2002). Kendi memleketini ve toprağının verimliliğini ayrıntılarıyla betimleyen el-Mukaddesi, 10. yüzyılda Filistin'in tarımsal ürünleri ve imal edilmiş mallarıyla ilgili yorumlarda bulunmaktadır:
The works of Arab historians and geographers of the Middle Ages are central to our understanding of the evolving reconfiguration of Palestine and its environs and of the relatively immense wealth and prosperity of the province of Filastin throughout much of the Umayyad and Abbasid periods. Local Palestinian historians and geographers such al-Maqdisi — who uses not just the term Palestine ( فلسطين ) repeatedly but also ‘Palestinian’ فلسطيني ) — also began to develop an embryonic sense of regional Palestinian identity. In 985 AD al-Maqdisi, in his work The Best Divisions for Knowledge of the Regions (Ahsan al-Taqasim Fi Ma’rifat al-Aqalim), gives us a detailed account of all the place names, cities and towns he had visited in Palestine (al-Maqdisi 1994, 2002). Describing in detail his native country and the fertility of its land, al-Maqdisi comments in the 10th century on the agricultural produce and manufactured goods of Palestine:
Filistin vilayetinde 36 kişi bir araya toplanmış bulunmaktadır.
within the province of Palestine may be found gathered together 36
dünyanın başka hiçbir yerinde bu şekilde bir araya gelmeyen ürünler ... Filistin'den zeytin, kuru incir, kuru üzüm, keçiboynuzu, ipek ve pamuk karışımı kumaşlar, sabun ve başörtüleri gelir. Kudüs'ten peynir, pamuk, 'Ainuni ve Duri adıyla bilinen türün ünlü kuru üzümü, mükemmel elmalar, muzlar gelir – ki bu, salatalık biçiminde bir meyvedir, ama kabuğu soyulduğunda iç kısmı karpuza hiç de benzemez; yalnız tadı daha ince ve daha lezzetlidir – ayrıca 'Kuraish-bite' olarak bilinen çam fıstıkları gelir ve bunların dengi başka hiçbir yerde bulunmaz; ayrıca aynalar, lamba şişeleri ve iğneler. Eriha'dan mükemmel çivit boyası getirilir. Sughar ve Baisan'dan çivit boyası ve hurma [ve pirinç] gelir, ayrıca Dibs adıyla bilinen pekmez. 'Amman'dan tahıl, kuzu ve bal gelir. Tiberya'dan halı kumaşları, kâğıt ve bez gelir. Kadas'tan Munayyir ve Bal'isiyyah adı verilen kumaştan giysiler, ayrıca halatlar gelir. (Le Strange 2014: 18‒19'dan alıntı; ayrıca Le Strange 1890: 16‒19; al-Maqdisi 1994)7
products that are not found thus united in any other land ... From Palestine come olives, dried figs, raisins, the carob-fruit, stuffs of mixed silk and cotton, soap and kerchiefs. From Jerusalem come cheeses, cotton, the celebrated raison of the species known as ‘Ainuni and Duri, excellent apples, bananas – which same is a fruit in the form of a cucumber, but when the skin is peeled off, the interior is not unlike the water-melon – only finer flavoured and more luscious – also pine-nuts known as ‘Kuraish-bite,’ and their equal is not found elsewhere; further mirrors, lamp-jars and needles. From Jericho is brought excellent indigo. From Sughar and Baisan came indigo and dates [and rice], also the treacle called Dibs. From ‘Amman –grain, lambs and honey. From Tiberias – carpet stuffs, paper, and cloth. From Kadas – clothes of the stuff called Munayyir and Bal’isiyyah, also ropes. (Cited in Le Strange 2014: 18‒19; also Le Strange 1890: 16‒19; al-Maqdisi 1994)7
Filistin'in ekonomisi, ülkenin stratejik konumu ve uluslararası ticaretinden, bu arada Hindistan, Çin ve Avrupa ile yaptığı uzun mesafeli ticaretten faydalanarak canlandı. Antik çağdan beri Çin'den Yakın Doğu'ya uzanan kapsamlı bir uzun mesafeli ipek ticareti vardı. Tipiği ve parlaklığı nedeniyle Yakın Doğu'da hızla popüler bir lüks kumaşa dönüşen, ipek böceklerinin ürettiği doğal bir lif olan ipek kumaş ilk kez antik Çin'de geliştirildi. Antik çağda hem Çinli hem de Arap tüccarlar sayesinde ipek erişilebilir hale geldi.
The economy of Palestine was boosted by the country’s strategic location and its international trade, including its long-distance trade with India, China and Europe. An extensive long-distance silk trade from China to the Near East existed from Antiquity. Silk fabric, a natural fibre produced by silkworms, was first developed in ancient China and, because of its texture and lustre, silk rapidly became a popular luxury fabric in the Near East. It was made accessible by both Chinese and Arab traders in Antiquity.
İslam döneminde Filistin ve bütün Şam bölgesi, Kızıldeniz kıyısındaki Eylah ('Akabe) üzerinden Hindistan ve Çin ile ticaret yapıyordu; Ramazan'a göre bu limana "Çin Denizi'ndeki bir Filistin limanı" deniyordu (Ramadan 2010a, 2010b). Orta Çağ'da Arap tüccarlar Asya'dan ipek böceği (Arapça: dudat al-qazz) ithal etmeye başladı ve Filistin'de ipek (harir) kumaş dokunarak ülkenin kendi ipek sanayisinin gelişmesine yardımcı oldu. Filistin, çeşitli yünlerle karıştırılıp paltolara dokunan ve "qazz ipeği" olarak bilinen kaba bir ipek kumaş türü ile "bi-harir" de dahil olmak üzere çeşitli ipek kumaşlar üretiyordu; bunlar Arabistan'a ve çeşitli Akdeniz ve Avrupa ülkelerine ihraç ediliyordu (Gil, M. 1997: 238; Goitein 1983: 403, dipnot 141; Lewandowski 2011: 243; Weir 1994: 288). Erken modern İngiltere'de, Filistin'de üretilen ve qazz olarak bilinen ham ipek türü, Filistin şehrinin adı olan gauze ya da Gaza adıyla anılmaya başladı; giysilerde, perdelik ve cerrahi pansumanlarda kullanılan ince, çoğu zaman şeffaf dokunmuş bir kumaştı (Cannon and Kaye 1994: 196).
Under Islam, Palestine and al-Sham as a whole traded with India and China via Aylah (‘Aqabah) on the Red Sea, ‘a port of Palestine on China Sea’ (Ramadan 2010a, 2010b). In the Middle Ages, Arab merchants began importing Asian silkworms (Arabic: dudat al-qazz) and in Palestine the silk (harir) fabric was woven into textiles and helped develop the country’s own silk industry. Palestine produced a variety of silk fabrics – including one coarse type of silk fabric mixed with various types of wool and woven into coats, which became known as qazz silk, and ‘bi-harir’ – which were exported to Arabia and various Mediterranean and European countries (Gil, M. 1997: 238; Goitein 1983: 403, note 141; Lewandowski 2011: 243; Weir 1994: 288). In early modern England, the raw type of silk made in Palestine and known as qazz, became known as gauze or Gaza, the name of the Palestinian city; it was a thin, often transparent woven fabric used in clothing, drapery and surgical dressings (Cannon and Kaye 1994: 196).
Filistin'in dış ihracatı ve uluslararası ticareti, İslam döneminde ülkenin ekonomik refahına ve zenginliğine önemli katkılarda bulunmuştur. Filistin, Kalkolitik Çağ'da Mısır'a zeytinyağı ve şarap ihraç etmeye başlamış; Filistin zeytinyağı ve liquores Palaestini ('Filistin şarabı') ihracatı da bu ticaretin önemli bir parçasını oluşturmuştur.
Palestine’s foreign export and international trade were key contributors to the country’s economic prosperity and wealth under Islam. Palestine had begun exporting olive oil and wine to Egypt in the Chalcolithic Age and the export of Palestinian olive oil and liquores Palaestini (‘Palestinian wine’)
Antik Çağ'da önemli ticari mallar olmaya devam etti. İslam döneminde liquores Palaestini ihracatı gerilemiş olsa da, ihracat Orta Çağ boyunca sürdü ve deve kervanları Filistin'den Arabistan'daki Medine şehrine zeytinyağı taşıdı (Gil, M. 1997: 236). Ayrıca, Filistin'de üretilen çeşitli dokuma ürünleri ve tekstil eşyaları ile tavşan yünüyle karıştırılmış qazz ipeği türleri gemilere yüklenerek Mısır da dahil olmak üzere Akdeniz pazarlarına ihraç edildi (Gil, M. 1997: 238). İlginç olan şu ki, pamuk, yağ, sabun, cam eşyalar, dokuma, nakışlı ve ipek ürünler gibi bu önemli üretilen ve ihraç edilen ürünlerin birçoğu modern dönemde de Filistin ekonomisinde rol oynamaya devam edecekti.
remained important commodities in Antiquity. Although the export of liquores Palaestini declined under Islam, exports continued throughout the Middle Ages and camel caravans transported olive oil from Palestine to the city of Medina in Arabia (Gil, M. 1997: 236). Also, various woven items and textiles and types of qazz silk mixed with rabbit wool made in Palestine were loaded onto ships and exported to Mediterranean markets, including Egypt (Gil, M. 1997: 238). Interestingly, many of these key manufactured and exported products, such as cotton, oil, soap, glassware, woven, embroidered and silk items, would still play a role in the Palestinian economy of the modern era.
Ayrıca İslam döneminde, dinî açıdan özerk olan ve ağırlıklı olarak kentlerde yaşayan Arap-Yahudiler, Filistin'in kültür, ticaret ve imalat sanayisinde önemli bir rol oynadılar. Bu durum, ülkenin önemli bir uluslararası ihracat ürünü olan cam eşyada özellikle belirgindi. Bölgede cam yapımı Fenike dönemine uzanır; Helen ve Roma yapılarının mozaiklerinin ve Bizans mozaik zeminlerinin de kökeni buradadır. Orta Çağ'da Akka, Sur, el-Halil (Hebron) ve Filistin'deki diğer yerleşim yerleri cam yapımıyla ünlendi; ülkenin ve bütün olarak el-Şam'ın Arap Yahudileri ise cam yapımında uzman olarak tanındılar. Bu cam eşyalar, Avrupa'daki bazı ülkeler de dahil olmak üzere çeşitli ülkelere ihraç ediliyordu (Gil, M. 1997: 238). Yedinci bölümde göreceğimiz gibi, nefis cam yapımı endüstrisi Memlük döneminde el-Halil'deki Müslüman sanayiciler tarafından daha da geliştirildi.
Also under Islam the religiously autonomous, predominantly urban Arab-Jews of Palestine played an important part in the culture, commerce and manufacturing industries of the country. This was particularly evident in an important international export of Palestine: glassware. Glass-making in the region dates back to Phoenician times, and the mosaics of Hellenic and Roman buildings and Byzantine mosaic floors. In the Middle Ages, Acre, Tyre, al-Khalil (Hebron) and other localities in Palestine became famous for glass-making and the Arab Jews of the country and al-Sham as a whole became known as experts at making glass, which would be exported to various countries including some in Europe (Gil, M. 1997: 238). As we shall see in chapter seven, the industry of exquisite glass-making was further developed by Muslim industrialists in al-Khalil during the Mamluk period.
Onuncu yüzyılın en ünlü ansiklopedik jeopolitik ve jeoetnografik eserlerinden birinde el-Makdisi, Cund Filistin eyaletinin Akdeniz limanlarından bazılarını anlatır.
In one of the most famous encyclopaedic geo-political and geoethnographic works of the 10th century, al-Maqdisi describes some of the Mediterranean ports of the province of Jund Filastin:
Filastin'in deniz kıyısı boyunca, Ribat adı verilen ve askerî birliklerin toplandığı gözetleme karakolları bulunmaktadır. Rumların savaş gemileri ve kadırgaları da bu limanlara gelmekte, yanlarında Müslümanlardan esir aldıkları kişileri getirmekte ve bunları fidye karşılığında teklif etmektedir: yüz dinar karşılığında üç kişi. Bu limanların her birinde Rum dilini bilen adamlar vardır; çünkü Rumlara elçilikleri vardır ve onlarla çeşitli mallarda ticaret yaparlar. Karakollarda, bir Rum gemisi göründüğünde boynuzlar çalınır; gece ise kulenin üzerinde bir işaret ateşi yakılır, gündüz ise büyük bir duman çıkarılır. Kıyıdaki her gözetleme karakolundan başkent (Er Ramle) kadar, aralıklarla yüksek kuleler inşa edilmiştir; bunların her birinde bir grup adam görevlendirilmiştir. Rum gemilerinin geldiğini fark eden adamlar, kıyı karakoluna en yakın kulenin üzerindeki işaret ateşini yakar, ardından bunun bir üstündekini ve sırayla diğerlerini yakarlar; öyle ki bir saat geçmeden başkentte borazanlar çalınır, kulelerde davullar çalınarak halk deniz kıyısındaki gözetleme karakollarına çağrılır. Halk silahlarıyla büyük bir kalabalık halinde koşar ve köyün genç erkekleri bir araya gelir. Ardından fidye pazarlığı başlar. Kimi bir esiri fidye edebilir, diğerleri ise (daha az zengin olanlar) gümüş dirhemler, mühürlü yüzükler ya da başka değerli şeyler atarlar; sonunda Rum gemilerindeki tüm esirler fidye edilmiş olur. Bu fidye alışverişinin yapıldığı Filastin eyaletinin gözetleme karakolları şunlardır: Gazze, Mimas, Askelan, Mahuz – (limanı) Azdud, Mahuz – (limanı) Yubna, Yafa ve Arsuf.
All along the sea-coast of Filastin are the Watch-stations, called Ribat, where the levies assemble. The war-ships and galleys of the Greeks also come into these ports, bringing aboard of them the captives taken from the Muslims; these they offer for ransom – three for the hundred Dinars. And in each of these ports there are men who know the Greek tongue, for they have missions to the Greeks, and trade with them in divers wares. At the Stations, whenever a Greek vessel appears, they sound the horns; also, if it be night, they light a beacon there on the tower; or, if it be day, they make a great smoke. From every Watchstation on the coast up to the capital (Ar Ramlah), there are built, at intervals, high towers, in each of which is stationed a company of men. On the occasion of the arrival of the Greek ships the men, perceiving this, kindle the beacon on the tower nearest to the coaststation, and then on that lying next above it, and onwards, one after another, so that hardly is an hour is elapsed before the trumpets are sounding in the capital, and drums are beating in the towers, calling the people down to the Watch-stations by the sea. And they hurry out in force, with their arms, and the young men of the village gather together. Then the ransoming begins. Some will be able to ransom a prisoner, while others (less rich) will throw down silver Dirhams, or signet-rings, or contribute some other valuable, until at length all the prisoners who are in the Greek ships have been ransomed. Now the Watch-stations of this province of Filastin, where this ransoming of captives takes place, are these: Ghazzah, Mimas, ‘Askalan, Mahuz – (the port of ) Azdud, Mahuz – (the port) of Yubna, Yafah, and Arsuf.
(Le Strange 2014: 23‒24'te alıntılanmıştır)
(Cited in Le Strange 2014: 23‒24)
10. yüzyılda, Asya, Avrupa ve Afrika'yı geniş ölçüde gezen ve milattan sonra 943-969 yılları arasında "Yeryüzünün Yüzü" (The Face of the Earth) adlı eseri yazan Arap coğrafyacı ve tarihçi İbn Havkal de Arap eyaleti Filistin'i anlatır. Önceki Arapça kaynaklardan bazı bilgiler almış olabilecek İbn Havkal, Filistin eyaletinin sınırlarını şöyle tarif eder: güneyde Refah'tan kuzeyde el-Lecceun bölgesine, batıda Akdeniz'den doğuda Ürdün'deki Amman'a kadar uzanmaktadır (el-Makdisi 2002: 138).
Also in the 10th century, Arab geographer and chronicler Ibn Hawqal – who travelled extensively in Asia, Europe and Africa in 943‒969 AD and wrote The Face of the Earth – describes the Arab province of Filastin. Ibn Hawqal, who may well derive some of his information from earlier Arabic sources, describes the extent of the province of Filastin: from Rafah in the south to the region of al-Lajjun in the north and from the Mediterranean Sea in the west to ‘Amman in Transjordan (al-Maqdisi 2002: 138).
Cenin'in 16 kilometre kuzeybatısında ve Tell Megiddo'nun (ayrıca Tell al-Mutasallim olarak da anılır) 1 kilometre güneyinde yer alan el-Lecceun, yüzyıllar boyunca önemli bir stratejik Filistin ilçe kasabasıydı; 19. yüzyılın başlarında Osmanlılar tarafından yeni Cenin ilçesine bağlanana kadar bu konumunu sürdürdü.
Located 16 kilometres north-west of Jenin and 1 kilometre south of Tell Megiddo (also called Tell al-Mutasallim), for many centuries al-Lajjun was an important strategic Palestinian district town, until the turn of the 19th century when it was annexed by the Ottomans to the new district of Jenin.
1948'de İsrail tarafından boşaltılan ve yıkılan el-Lecceyn, antik Megiddo ile özdeşleştirilmiştir. Megiddo, Tunç Çağı boyunca Filistin'in en güçlü ve en önemli şehir devletlerinden biriydi ve dönemin Yakın Doğu'sundaki en görkemli tapınaklardan birine ev sahipliği yapıyordu (Wiener, N.
Depopulated and destroyed by Israel in 1948, al-Lajjun was identified with ancient Megiddo, which was one of the strongest and most important Palestinian city-states throughout the Bronze Age and housed one of the most monumental temples of its time in the whole Near East (Wiener, N.
2016). Romalılar döneminde bu bölge Celile'nin bir parçası sayılıyordu; 18. yüzyılda ise el-Lecgun, Zahir el-Ömer'in yönetiminde bulunan, Celile merkezli ve pratikte bağımsız olan Filistin devletinin bir parçası oldu. el-Lecgun'un antik ve ortaçağ Arap mirası arasındaki süreklilik, ortaçağ Filistinli Arap kasabası Lecgun'un adında sembolik olarak yaşamaktadır; bu ad, "Suriye Palestina" eyaletinde erken bir Roman lejyon kampı anlamına gelen Roma adı Legio'dan türetilmiştir. Filistin'in Via Maris yolu üzerinde stratejik bir nokta olan ve Romalılar tarafından Caparcotna olarak bilinen bu yer, MS 120 ile 300 yılları arasında Legio Sexta Ferrata'nın (Altıncı Demirli Lejyon), yani 6. Roma Lejyonu'nun üssü olmaya devam etti. Altıncı Demirli Lejyon, "Suriye Palaestina" ve Arabistan eyaletlerinin işlerine yakından ilgilenen ve bu lejyonun numarasını taşıyan sikkeler bastıran Roma Arap İmparatoru Philippus Arabs (244‒249) tarafından onurlandırıldı.8
2016). Under the Romans this region was treated as part of the Galilee and in the 18th century al-Lajjun became part of the practically independent Galilee-based Palestinian state ruled by Dhaher al-ʿUmar. The continuities between the ancient and medieval Arab heritage of al-Lajjun is symbolically present in the name of the medieval Palestinian Arab town Lajjun, which is derived from the Roman name Legio, meaning an early Roman legion camp in the province of ‘Syria Palestinia’. The site, a strategic point on Palestine’s Via Maris and known to Romans as Caparcotna, remained the base of the Legio Sexta Ferrata (Sixth Ironclad Legion), the 6th Roman Legion, between 120 and 300 AD. The Sixth Ironclad Legion was honoured by the Roman Arab Emperor, Philippus Arabs (244‒249), who took a close interest in the affairs of the provinces of ‘Syria Palaestina’ and Arabia and minted coins with the number of this legion.8
Abbasiler döneminde, 8.–9. yüzyıllarda, el-Lecceyn önemli bir ilçe kasabasıydı ve Cund Filastin eyaletine bağlıydı. Uzun Memlük dönemi (1260‒1517) boyunca ticaret ve posta güzergâhında önemli bir durak olarak hizmet verdi; Osmanlı'nın erken döneminde ise adını taşıyan, Filistin'deki sancağın (liva) merkezi oldu.
Under the Abbasids in the 8th‒9th centuries, al-Lajjun was an important district town, within the province of Jund Filastin. Throughout the long Mamluk period (1260‒1517) it served as an important station in the commercial and postal route and during the early Ottoman period it was the capital of the district (sanjak) in Palestine that bore its name.
Bazı Arapça kaynaklara göre, erken İslam döneminde Beysan (eski Scythopolis) ve el-Lecცun adlı iki büyük kasaba boyunca Cund Filastin eyaletine dahil edilmişti (bkz. Gil, M. 1997: 111); buna karşın el-Makdisi (2002: 138)
According to some Arabic sources, the two major towns of Beisan (former Scythopolis) and al-Lajjun, were included in the province of Jund Filastin throughout early Islam (see Gil, M. 1997: 111), yet al-Maqdisi (2002: 138)
Ahmad'ın aktardığına göre Beisan, el-Lajjun ve Akka da Cund el-Urdun'un parçasıydı; bu durum, coğrafi ve stratejik açıdan Cund el-Urdun'un birkaç yüzyıl boyunca Bizans'ın eski Palaestina Secunda eyaletine denk kaldığı görüşünü daha da güçlendirmektedir.
reports that Beisan, al-Lajjun, as well as Acre were part of Jund al-Urdun, something which lends further weight to the argument that, geographically and strategically, Jund al-Urdun remained for several centuries equivalent to the former Byzantine province of Palaestina Secunda.
10. yüzyılda İbn Havkal, Cund Filastin eyaletinin idari başkenti el-Ramla'yı ülkenin en büyük kenti olarak tanımlar, "ancak Kutsal Şehir (Kudüs) bu sonuncuya büyüklük bakımından çok yakındır" der. Bu durum, Bizans yönetimi altında üç yüzyıl ve erken 8. yüzyıldan 1099'a kadar İslam yönetimi altında yaklaşık dört yüzyıl boyunca Filistin'de var olduğu düşünülen iki (siyasi/dini) başkent anlayışına da bir ölçüde ağırlık kazandırır.
In the 10th century Ibn Hawqal describes the administrative capital of the province of Jund Filastin, al-Ramla, as the largest town in the country, ‘but the Holy City (of Jerusalem) comes very near this last in size’ – something which also lends some weight to the two (political/religious) capitals notion existing in Palestine for three centuries under the Byzantines and for nearly four centuries under Islam from the early 8th century until 1099.
İbn Hevkal şöyle yazar:
Ibn Hawqal writes:
Cund Filastin (Filistin) ve ilçeleri. Bu ilçeye bağlı olanlar, Mısır sınırına doğru uzanan Tih [kuzey Sina'da] ve El Cifar ilçeleriydi... Filastin, Şam eyaletlerinin en batıdakidir. Rafh [Refah] ile El Lecçun (Legio) sınırı arasındaki en uzun uzunluğu, bir atlının katetmesi iki gün sürerdi; Yaffa (Yafa) ile Riha (Eriha) arasındaki genişliği geçmek için de aynı süre gerekirdi.
Jund Filastin (Palestine) and its subdistricts. Subordinate to this district were those of the Tih [in north Sinai] and Al Jifar, both lying towards the Egyptian Frontier ... Filastin is the westernmost of the provinces of [al-Sham]. In its greatest length from Rafh [Rafah] to the boundary of Al Lajjun (Legio), it would take a rider two days to travel over; and the like time to cross the breadth from Yaffa (Jaffa) to Riha (Jericho)
...Filistin yağmur ve çiy ile sulanır. Ağaçlarının ve sürülen tarlalarının yapay sulamaya ihtiyacı yoktur; bu amaçla akan suların kullanıldığı tek yer Nablus'tur. Filistin, Suriye eyaletleri arasında en verimli olanıdır. Başkenti ve en büyük kenti Er Ramla'dır, ancak Kutsal Kent (Kudüs) büyüklük bakımından bu kente çok yakındır. Filistin eyaletinde, küçük boyutuna rağmen, Cuma namazı için minberleri bulunan yirmi kadar cami vardır. (Le Strange 2014: 28'den alıntı; ayrıca bkz. Röhricht 1890: 18; Gil, M. 1997: 111)
... Filastin is watered by the rains and dew. Its trees and its ploughed lands do not need artificial irrigation; and it is only in Nabulus that you find the running waters applied to this purpose. Filastin is the most fertile of the Syrian provinces. Its capital and the largest town is Ar Ramlah, but the Holy City (of Jerusalem) comes very near this last in size. In the province of Filastin, despite its small extent, there are about twenty mosques, with pulpits for the Friday prayer. (Cited in le Strange 2014: 28; also Röhricht 1890: 18; Gil, M. 1997: 111)
Filistin eyaletinin sınırlarına ilişkin algı yıllar içinde değişmiş olsa da, Eyyubi döneminde yazan Arap coğrafyacı Yakut el-Hamevi, 1226'da, Lecca'nın yaklaşık 12 kilometre kuzeyinde, Merc İbn Amir'in merkezinde yer alan Arap kasabası el-Fule'yi (bugünkü İsrail kasabası Afule) "Cund Filistin'de bir kasaba" olarak anmıştır (Le Strange 1890: 441).
Although the perception of the boundaries of the province of Filastin did change over the years, in 1226 the Arab geographer Yaqut al-Hamawi, writing during the Ayyubid period, mentioned that the Arab town of al-Fuleh (present-day Israeli town of ‘Afula), which was at the heart of Marj ibn ‘Amer, about 12 kilometres to the north of al-Lajjun, as being ‘a town in Jund Filastin’ (Le Strange 1890: 441).