Yüzyıllarca Aylah, bugünkü Ürdün'ün Kızıldeniz kıyısındaki liman kenti el-Akabe, Cund Filastin adlı İslami idari eyaletin bir parçasıydı; bu eyaletin valileri (valiler), Mekke'den Aylah ve el-Ramla üzerinden Şam'a ve ötesine giden Müslüman hacı kafilelerinin güvenliğinden de sorumluydu. Emevi dönemine ait sikke ve epigrafik kanıtlar, Aylah'ın Cund Filastin eyaletinde erken İslami bir kent olduğunu göstermektedir. Başlangıçta Aelas adını taşıyan bir Roma ve Bizans kenti olan Aylah'ın kalıntıları, bugün el-Akabe liman kentinin içinde yer almaktadır (Ramadan 2010b). "Filastin'de Aylah" ("Bizans Palaestina'sında Aelas"), 1948 sonrası İsrail'in yer adı belirleme projesi kapsamında yakındaki yeni İsrail yerleşiminin Eilat olarak adlandırılmasının da nedeni olmuştur.

For several centuries Aylah, the present-day Jordanian port city of al-ʿAqabah on the Red Sea, was part of the Islamic administrative province of Jund Filastin, whose governors (walis) were also in charge of looking after the safety of the caravans of Muslim pilgrims from Mecca through Aylah and al-Ramla to Damascus and beyond. Umayyad numismatic and epigraphic evidence shows that Aylah was an early Islamic town in the province of Jund Filastin. Originally a Roman and Byzantine town called Aelas, now the ruins of Aylah lie within the present-day port city of al-ʿAqabah (Ramadan 2010b). ‘Aylah in Filastin’ (‘Aelas in Byzantine Palaestina’) was also the reason, within the Israeli settler toponymic project post-1948, for calling the nearby new Israeli settlement Eilat.

Güney'deki Bizans Palaestina'sında "Aelas" olan ve İslam'ın Jund Filastin'inde "Aylah" olan yer, kuzeydeki "İlya-Filastin" (Kudüs) ile açıkça ayırt edilmelidir; İlya, İslam döneminde (Romalılar ve Bizanslılar altında Aelia Capitolina idi). Aylah (Aelas), hem Bizanslılar hem de Müslümanlar altında canlı bir Filistin liman kasabasıydı ve Hint ile Güney Arabistan baharat ticaretinin merkezindeydi. İslam fetihlerinden sonra öne çıkan Aylah-Filastin, stratejik olarak Kızıldeniz kıyısında yer alıyordu; ortaçağ Avrupalı coğrafyacılar tarafından Mare Mecca, yani "Mekke Denizi" ve Sinus Arabicus, yani "Arabistan Körfezi" olarak da bilinirdi. Bu liman, Mekke'ye ve Mekke'den gelip giden Müslüman hacı kafilelerinden (Lev 2006: 591) ve el-Şam bölgesinin Arap Yarımadası ile Hint Okyanusu'na bağlanmasından büyük ölçüde yararlanarak önemli bir ticaret limanı kasabası haline geldi. Görünüşe göre Emevi dönemine ait "Aylah Filastin'de" yazılı sikkeler, Kızıldeniz kasabasında ve ötesinde kullanılmak üzere İliya-Filastin'de de basılmıştı (Ramadan 2010a, 2010b). Onuncu yüzyıl Filistinli coğrafyacısı el-Makdisi, Aylah-Filastin'i ziyaret ettikten sonra, onu "Çin Denizi'nde bir Filistin limanı" olarak tanımladı (Ramadan 2010a, 2010b). Arapça yazılı kaynakların, Emevi sikke ve epigrafik kanıtlarının ve Bizans kaynaklarının birleşimi, büyük Arap eyaleti Jund Filastin'in Palaestina Prima ve Palaestina Tertia eyaletlerinin birleşmesinden nasıl ortaya çıktığı konusunda bize iyi bir fikir vermektedir. Bu bağlamda, Sezarya Maritima'lı Filistinli tarihçi Prokopios'un M.S. 560 yılında şunu yazmış olduğunu not etmek gerekir:

Southern ‘Aelas’ in Byzantine Palaestina, which became ‘Aylah’ in Islamic Jund Filastin, should be clearly distinguished from the northern ‘Ilya-Filastin’ (Jerusalem) under Islam (Aelia Capitolina under the Romans and Byzantine). Aylah (Aelas) was a vibrant Palestinian port town under both the Byzantines and Muslims and at the centre of the Indian and South Arabian spice trade. Rising to prominence after the Islamic conquests, Aylah-Filastin, located strategically on the Red Sea – also known to medieval European geographers as Mare Mecca, or the Sea of Mecca, and Sinus Arabicus, or the Gulf of Arabia – developed into a major trading port town and benefited hugely from the annual caravans of Muslim pilgrims to and from Mecca (Lev 2006: 591) and from the linking of the al-Sham region with the Arabian Peninsula and Indian Ocean. Apparently, Umayyad ‘Aylah in Filastin’ coins were also minted in Iliya-Filastin for the use in the Red Sea town and beyond (Ramadan 2010a, 2010b) and 10th century Palestinian geographer al- Maqdisi, after visiting Aylah-Filastin, described it as ‘a port of Palestine on China Sea’ (Ramadan 2010a, 2010b). The combination of Arabic written sources, Umayyad numismatic and epigraphic evidence and Byzantine sources gives us a good idea about the way the large Arab province of Jund Filastin emerged out of the combination of two provinces of Palaestina Prima and Palaestina Tertia. In this regard, it is worth noting that Palestinian historian Prokopios of Caesarea Maritima had already written in 560 AD:

Filistin'in sınırları doğuya doğru, Kızıl Deniz denilen denize kadar uzanır. Şimdi bu deniz, Hindistan'dan başlayarak, Roma topraklarındaki bu noktada sona erer. Ve kıyısında, dediğim gibi denizin sona erdiği ve çok dar bir körfeze dönüştüğü yerde, Aelas [günümüzdeki 'Akabe] adında bir şehir vardır. Oradan denize doğru yelken açan kimsenin sağında, güneye doğru uzanan Mısır dağları bulunur; diğer tarafta ise insanlardan arındırılmış bir ülke kuzeye doğru sınırsız bir mesafeye kadar uzanır. Her iki yandaki kara, içeri doğru yelken açıldığında, Aelas şehrinden bin stadyumdan az olmayan bir uzaklıkta bulunan Iotabe denilen adaya kadar görünür.

The boundaries of Palestine extend toward the east to the sea which is called the Red Sea. Now this sea, beginning at India, comes to an end at this point in the Roman domain. And there is a city called Aelas [modern-day ‘Aqabah] on its shore, where the sea comes to an end, as I have said, and becomes a very narrow gulf. And as one sails into the sea from there, the Egyptian mountains lie on the right, extending toward the south; on the other side a country deserted by men extends northward to an indefinite distance; and the land on both sides is visible as one sails in as far as the island called Iotabe, not less than one thousand stades distant from the city of Aelas.

(Prokopios 2005)

(Prokopios 2005)

Aylah-Filastin, İslam altındayken, Cund Filistin eyaletinin büyüklüğü ve zenginliği hakkında bir fikir vermektedir. Bu eyalet, kuzeyde Marc İbn Amir'in verimli ovasından – Filistin'de zengin bir tahıl ambarı olan ve o dönemde Aşağı Celile'nin bir parçası sayılan bölgeden – Sina'daki el-Arîş'e ve Kızıldeniz kıyısındaki ticaret kasabası Aylah-Filastin'e kadar uzanıyordu. Nitekim Cund Filistin eyaleti, Palaestina Prima ve Palaestina Tertia'nın büyük bölümünü kapsıyordu (Avni 2014: 27). Palaestina Secunda'nın yerini alan Cund al-Urdun (جند الأردن), yani "Ürdün Askeri/İdari Eyaleti", başkenti Filistin'deki Tabariyye (Tiberias) şehri olacak şekilde oluşturuldu (Blankinship 1994: 84; Avni 2014: 27). Roma Filistin'inde kurulan ve Yunanca adı Τιβεριάς ile bilinen şehir, İsa zamanında Celile'nin bölgesel başkentiydi ve sonraki birkaç yüzyıl boyunca ticaretin, ipek sanayisinin ve eğlence faaliyetlerinin önemli bir Filistin merkezi olmayı sürdürecekti.

Aylah-Filastin under Islam gives us some indication of the vastness and wealth of the province of Jund Filastin which stretched from the fertile plain of Marj Ibn ‘Amer in the north – a rich granary in Palestine and a region which at the time was considered part of lower Galilee – to al-‘Arish in Sinai and to the trading town of Aylah-Filastin on the Red Sea. In fact, the province of Jund Filastin encompassed most of Palaestina Prima and Palaestina Tertia (Avni 2014: 27). Jund al-Urdun ( جند الأردن ), ‘the Military/ Administrative Province of Jordan’, replacing Palaestina Secunda (Blankinship 1994: 84; Avni 2014: 27), was formed with its capital in the Palestinian city of Tabariyyah (Tiberias). Founded in Roman Palestine and known by its Greek name, Τιβεριάς, the city had been the regional capital of Galilee at the time of Jesus and would remain a key Palestinian centre of trade, silk industry and leisure activities for several centuries to come.

Şehir aynı zamanda Arap-Yahudiliği ve Eski İbranicenin dini öğretim merkezi idi; o dönemde günlük konuşma dili olarak değil, ibadet dili (lashon hakodesh) olarak kullanılan İbranice, Arapçanın ve İslam'ın küreselleştirici etkisi altında Tabariyye'de kodifiye edildi. İslam döneminde Tabariyye'nin çok kültürlü, hazcı ve eğlence şehri olarak ünü, birçok doğal sıcak su kaynağının ve sıcak sağlık hamamlarının yakınında bulunması nedeniyle öylesine arttı ki Celile Gölü Arapçada "Tabariyye Denizi" (Bahr Tabariyyah ve daha sonra Buhayrat Tabariyyah) olarak anılmaya başlandı. Palaestina Secunda gibi, Cund el-Urdun da Celile'nin büyük bölümünü ve Transürdün'deki bazı toprakları kapsıyordu.

The city was also a seat of religious learning for Arab-Judaism and ancient Hebrew – then a language of liturgy (lashon hakodesh) rather than a day-to day spoken language – was codified in Tabariyyah under the globalising impact of Arabic and Islam. Under Islam the fame of Tabariyyah as a multicultural, hedonistic and leisure city –situated in the proximity of many natural thermal springs and hot health baths – became so great that the Sea of Galilee became known in Arabic as the ‘Sea of Tiberias’ (Bahr Tabariyyah and later Buhayrat Tabariyyah). Like Palaestina Secunda, Jund al-Urdun included most of the Galilee and some territories in Transjordan.

Cund al-Urdun'un genel büyüklüğü, modern Zorunlu Filistin'in yaklaşık üçte biriydi. Birkaç küçük değişiklikle bu Filistin idari bölümlendirmesi, 1099'da Haçlıların ülkeyi işgaline kadar büyük ölçüde değişmeden kaldı; ancak Fatımiler döneminde Cund al-Urdun, fiilen Er-Ramla'dan Filistin Askeri Valisi (متولي حرب فلسطين) tarafından yönetiliyordu.

The overall size of Jund al-Urdun was about one-third of modern Mandatory Palestine. With some minor changes this administrative division of Palestine remained largely unchanged until the Crusader invasion of the country in 1099, although under the Fatimids Jund al-Urdun was effectively ruled from al-Ramla by the Military Governor of Palestine .(متولي حرب فلسطين)

Elbette, ortaçağ Arapları Eski Ahit ve Yeni Ahit'e aşinaydı. Ancak ülkenin gerçek tarihi ve resmî idari adı olan Filistin'i (Filastin) tercih ettiler; Eski Ahit'in ideolojik terimi olan "Kenan"ı değil. Filistin'in çeşitli mirasını ve Levant'ın ortak mirasını benimsediler ve bu mirası değer verdiler. Ortaçağ Arapçasındaki Filastin yer adı, Eski Fransızca Philistin terimiyle aynıydı; bu terim de Latince Philistina, Philistinus veya Palaestina'dan gelmişti. Bunlar ise sırasıyla eyaletin Roma adı Palaestina'dan türemişti. Bu Roma adı da Eski Ahit'te ve çeşitli eski dillerde anısı korunan kadim addan, yani Akkadca Palashtu ve Mısırca Parusata'dan geliyordu.

Of course, the medieval Arabs were familiar with the Old Testament and New Testament. But they opted for the real historical and official administrative name of the country: Palestine (Filastin) rather than for the ideological Old Testament term ‘Cana’an’, and they embraced and cherished the diverse heritage of Palestine and the shared heritage of the Levant. The medieval Arabic toponymy of Filastin was identical to the Old French term Philistin, which came from Latin Philistina or Philistinus or Palaestina which, in turn, derived from the Roman name of the province, Palaestina, based on the ancient name with its memory preserved in the Old Testament and a variety of ancient languages, the Akkadian Palashtu and Egyptian Parusata.