3.1 Hadrian'ın Filistin'i Yükseltmesi: "Syria Palaestina" Eyalet Adının Resmî Olarak Verilmesi (MS 135‒390)

3.1 Hadrian'ın Filistin'i Yükseltmesi: "Syria Palaestina" Eyalet Adının Resmî Olarak Verilmesi (MS 135‒390) - Filistin: Dört Bin Yıllık Bir Tarih | Quran Course

MS 135'te Roma İmparatorluğu, daha önce küçük bir prokuratoryel eyalet olan Iudaea'yı (Yahudiye ve Samiriye'den oluşan) eski Filistiye, kuzeydeki Celile ve güneydeki İdumea ile birleştirerek 'Syria Palaestina' adlı büyük bir prokonsüler eyalet oluşturdu. Bazı kaynaklara göre bu yeni eyalet, Bar-Kochba'nın MS 135'teki Yahudi ayaklanmasının askeri yenilgisinin ardından kuruldu. Dört yıl sonra, 139 yılında verilen bir Roma askeri diploması, yeni 'Syria Palaest[ina]' eyaletinin resmi adını taşıdı. Askeri hizmet karşılığında verilen bu diploma, 19. yüzyılın sonlarında 'Filistin'de Nasıra yakınlarında bulunan' dikdörtgen bronz bir levhaydı ve Louvre Müzesi'nde sergilendi (de Villefosse 1897). İmparator tarafından çıkarılan ve Roma'nın askeri arşivinde saklanan bu askeri belgeler, sahibinin Roma silahlı kuvvetlerinden terhis edildiğini ve askeri hizmetinin karşılığı olarak ayrıcalıklarıyla birlikte Roma vatandaşlığı aldığını bronz üzerine kaydediyordu. Bu askeri kanıta ek olarak, Syria-Palaestina eyaletine ait ilk sikke kanıtı, 161 ile 180 yılları arasında hüküm süren İmparator Marcus Aurelius dönemine aittir. Ancak yeni 'Syria Palaestina' eyaleti, bazı tarihçilerin yaptığı gibi bütün olarak Roma Suriyesi ile ya da kuzey Suriye'deki ayrı Roma eyaleti Syria-Coele ile ya da Roma Fenikesi (günümüz Lübnan'ı) ile karıştırılmamalıdır.

AD) officially combined the minor Roman (procuratorial) province of Iudaea (comprising Judaea and Samaria) with the old Philistia, the Galilee in the north and Idumaea in the south to form a new major (proconsular) province of ‘Syria Palaestina’. According to some accounts the new province was created following the military defeat of the Jewish revolt of Bar-Kochba in 135 AD. Four years later the official designation of the new province of ‘Syria Palaest[ina]’ was given in a 139 AD Roman military diploma granted for military service – ‘a rectangular bronze tablet’ which was ‘discovered in Palestine near Nazareth’ in the late 19th century and was exhibited at the Louvre Museum (de Villefosse 1897). Issued by the Roman Emperor and lodged in the military archive of Rome, these military certificates were inscribed in bronze confirming that the holder was discharged from the Roman armed forces and had received the grant of Roman citizenship with its privileges, as a reward for military service. In addition to this military evidence, the first numismatic evidence for the province of Syria-Palaestina comes from the period of Marcus Aurelius, Emperor from 161 to 180. However, the new province of ‘Syria Palaestina’ should not be conflated with Roman Syria as a whole – as some historians do – or with either the separate Roman province of Syria-Coele in the northern parts of Syria or Roman Phoenicia (modern Lebanon).

Filistin'in Yunanca adı Palaistine ve Latince karşılığı Palaestina, klasik edebiyatta Mısır ile Fenike arasındaki ülkeye atıfta bulunmak üzere klasik Yunan ve Roma tarihçileri ile şairleri tarafından sıkça ve tekrar tekrar anılmıştır. Filistin'in Philistia'dan Palaestina'ya dönüşümü, MS 1. yüzyılın başlarında yaşamış ve Latin edebiyatının kanonik şairlerinden biri olan Roma şairi Ovidius'un, Metamorphoses ve diğer destanlarında Palaestina terimini ve Palaestino (Filistinli) sıfatını tekrar tekrar kullanmış olması göz önüne alındığında şaşırtıcı değildir.1 Ovidius, Ars Amatoria (“Aşk Sanatı”) adlı eserinde, Filistin'deki Yahudilik takipçilerine, yani MS 1. yüzyılda ülkede bulunan birçok dini gruptan birine atıfta bulunarak, “Filistinli Suriyelinin [Palaestino Syro] kutladığı yedinci gün bayramı”ndan da söz etmiştir. Ovidius ve diğer Roma yazarları Palaestina ve Palaestino terimlerini yalnızca Philistia olarak bilinen kıyı bölgesiyle sınırlamamış, ülkenin iç kesimlerini de bu terimlere dahil etmişlerdir. MS yaklaşık 90 yılında, bir başka ünlü 1. yüzyıl Greko-Roma yazarı Dio Chrysostom (yakl. 40–yakl. 115)

The Greek name for the country Palaistine and the Latin name Palaestina were frequently and repeatedly cited in classical literature and by classical Greek and Roman historians and poets with reference to the country between Egypt and Phoenicia. The metamorphosis of Palestine – from Philistia to Palaestina – is not surprising when considering that the early 1st century Roman poet Ovid, one of the canonical poets of Latin literature, repeatedly invoked the term Palaestina and adjective Palaestino (Palestinian) in Metamorphoses and his other epic poems.1 In Ars Amatoria (‘The Art of Love’) Ovid also mentioned ‘the seventh-day feast that the Syrian of Palestine [Palaestino Syro] observes’, with reference to followers of Judaism in Palestine, who were in the 1st century AD one of the many religious groups in the country. Ovid and other Roman writers did not confine the term Palaestina and Palaestino to the coastal region known as Philitia, but included the interior of the country. In c. 90 AD another famous 1st century Greco-Roman author, Dio Chrysostom (c. 40–c. 115

Bir diğer 1. yüzyılda yaşamış klasik Roma şairi Publius Papinius Statius, Silvae adlı eserinde "liquores Palaestini" (Filistin şarabı) ifadesinden söz eder (Zeiner 2005: 104; Feldman 1996: 565). Bu şarap büyük miktarlarda üretilmekte ve Akdeniz bölgesinin dört bir yanında geniş ölçüde tanınmaktaydı. Ününün bir kısmı, Filistin'de ve genel olarak Arap bölgesinde şarap yapımına Güney Arabistan baharatlarının ve yerel otların, ayrıca Filistin'e özgü aromatik Balsam'ın uygulanmasından kaynaklanıyordu; Statius bunlara "liquores Arabes" (Arap şarapları) adını vermiştir (Zeiner 2005: 104). Sonraki Bizans döneminde, Büyük Filistin'de Palaestini liquores'in büyük ölçekte üretilmesi bu ürünle uluslararası ticarete yol açtı; Filistin şarabı Akdeniz bölgesi çevresinde ve Yakın Doğu'ya ihraç edildi. Dinen hoş karşılanmamasına rağmen, şarap şiiri türü (al-Khamriyyat), Orta Çağ'da Abbasi dönemi klasik Arap şiirinde yinelenen bir tema hâline geldi. Antik şarap yapım yöntemleri modern döneme dek Filistin'de varlığını sürdürdü; balsam çalısının ise 19. yüzyılın başında Celile'de yetiştirildiği bildirilmektedir (Burckhardt 1822: 323).

Another classical Roman poet of the 1st century AD, Publius Papinius Statius, in the Silvae, refers to ‘liquores Palaestini’ (Palestinian wine) (Zeiner 2005: 104; Feldman 1996: 565), which was produced in large quantities and was widely known throughout the Mediterranean region. Its fame was partly derived from the application of south Arabian spices and local herbs and the Palestinian aromatic Balsam2 to wine-making in Palestine and the Arab region as a whole, something which Statius called liquores Arabes (Zeiner 2005: 104). In the course of the subsequent Byzantine period, large-scale production of Palaestini liquores in greater Palaestina led to international commerce in the commodity, and Palestinian wine was exported around the Mediterranean region and in the Near East. Although religiously discouraged, the genre of wine poetry (al-Khamriyyat) became a recurring theme in classical Arabic poetry of the Abbasid period in the Middle Ages. Ancient methods of wine-making survived in Palestine into the modern period, while the balsam shrub was reported to be cultivated in the Galilee in the early 19th century (Burckhardt 1822: 323).

"Suriye Palaestina" adı, yeni eyaletin yönetimsel adının neredeyse kesinlikle, Herodot'un 5. yüzyıl M.Ö. eserinden itibaren Palaestina adının yayılmasına ve popüler hale gelmesine büyük katkıda bulunan klasik Yunan ve Roma tarihçilerinin, coğrafyacılarının ve şairlerinin eserlerinden ilham alınarak verildiği görülmektedir. Birçok kişi tarafından klasikçi bir hümanist ve Roma İmparatorlarının en büyük ve en yetkin olanlarından biri sayılan Hadrianus, Yunan kültürüne, tarihyazımına ve edebiyatına düşkündü (Birley 1997). Saltanatı boyunca Roma ordusuyla geniş çapta seyahat etti ve Filistin de dahil olmak üzere imparatorluğun neredeyse her eyaletini ziyaret etti. Kültürel Helenleşmenin bir hayranı olarak Atina'yı imparatorluğun kültür başkenti yapmaya çalıştı ve kentte birçok görkemli tapınağın inşasını emretti. Hadrianus, Suriye Valiliği yapmıştı ve bu da ona bölgeyi yakından tanıma imkânı vermişti (Birley 1997: 75). M.S. 130 yılında Mısır'a giderken Filistin'den geçmiş ve eski Filistin'in en güçlü kenti olan Gazze'yi ziyaret etmişti: "Gazze, paralarına Hadrianus'un gelişiyle başlayan yeni bir dönemle tarih atmaya başladı; bu gelişin tarihi Temmuz ayına kadar daraltılabilir. Orada bir 'Hadrianus şenliği' de kuruldu" (Birley 1997:

The administrative name of the new province, ‘Syria Palaestina’, was almost certainly inspired by the works of classical Greek and Roman historians, geographers and poets who had contributed so much to the spread and popularisation of the name Palaestina since the work of Herodotus in the 5th century BC. Considered by many to have been a classicising humanist, and one of the greatest and most accomplished of the Roman Emperors, Hadrian was fond of Greek culture, historiography and literature (Birley 1997). During his reign, he travelled extensively with the Roman military and visited nearly every province of the empire, including Palestine. An admirer of cultural Hellenisation, he sought to make Athens the cultural capital of the empire and ordered the construction of many opulent temples in the city. Hadrian had served as the Governor of Syria, giving him an intimate knowledge of the region (Birley 1997: 75). He had travelled through Palestine and visited Gaza – the most powerful city of old Philistia – on his way to Egypt in 130 AD: ‘Gaza began dating its coinage by a new era beginning with Hadrian’s arrival, which can be narrowed down to July. A “Hadrian festival” was also founded there’ (Birley 1997:

Hem "Syria Palaestina" eyaletinin resmî idari adı hem de Palaestina terimi, uzun yıllar boyunca yerli Filistinli, Romalı ve Yunanlı yazarlar, coğrafyacılar, tarihçiler ve imparatorluk yöneticileri tarafından Akdeniz ile Ürdün Nehri arasındaki bölgeyi ifade etmek için geniş ölçüde ve birbirinin yerine kullanılmaya devam etti. Romalılar Filistin'de daha fazla kentleşmeyi teşvik etti ve "Syria Palaestina" eyaletinin kendisi, düzgün bir imparatorluk yönetiminin temel unsurları olarak iyi organize edilmiş bir yol ağına ve etkili bir trafik sistemine sahipti. Provincia Palaestina'nın önemi, Romalıların ülkenin kentsel altyapısına ve ulaşım sistemine, yol yapımındaki emek ve teknik beceriye büyük kaynaklar ayırmasından anlaşılmaktadır. Roma Provincia Palaestina döneminin büyük bölümünde Kudüs, ülkenin iki idari ve kültürel merkezinden biri olarak hizmet verdi -diğeri Kayseri-Palaestina şehriydi- ve Roma Valisinin ve kraliyet sarayının merkezi oldu.

Both the official administrative name of the province of ‘Syria Palaestina’ and the term Palaestina continued for many years to be widely and interchangeably used by native Palestinian and Roman and Greek writers, geographers, historians and imperial administrators to refer to the area between the Mediterranean Sea and River Jordan. The Romans promoted further urbanisation in Palestine and the province of ‘Syria Palaestina’ itself had a well-organised road network and an efficient traffic system as basic elements of proper imperial administration. The importance of Provincia Palaestina can be seen by the fact that the Romans invested great resources in the urban infrastructure and transport system of the country, in labour and technological skill in road building. During much of this period of Roman Provincia Palaestina Jerusalem served as one of the two administrative and cultural hubs of the country – the other one being the city of Caesarea-Palaestina – and the seat of the Roman Governor and the royal court.