4.1 Sezarya Maritima: Akdeniz'in Bir Kültür Başkenti Olarak: Kentin Metropolitan Seçkinleri

4.1 Sezarya Maritima: Akdeniz'in Bir Kültür Başkenti Olarak: Kentin Metropolitan Seçkinleri - Filistin: Dört Bin Yıllık Bir Tarih | Quran Course

Paris'teki Louvre Müzesi, Caesarea-Palaestina'nın kuruluşunu anmak amacıyla MS 4. yüzyılda yapılmış, şaheser niteliğinde bir bronz kâseyi sergilemektedir.11 Akdeniz'in gelişen bir liman kenti ve daha sonra Palaestina Prima'nın metropol kenti olan Caesarea'nın limanı, Atina'nın Pire limanıyla rekabet edecek düzeydeydi (Barnes 1981: 81). Kentin kentsel toplumsal alanı özellikle ilgi çekicidir. 3. yüzyıla gelindiğinde, resmen hâlâ pagan olan Caesarea, kültürel ve toplumsal açıdan çeşitli, kozmopolit bir metropole ve Roma Filistin'indeki en büyük ve en gelişmiş kente dönüşmüştü; kentte çok çeşitli etnik ve dinî kökenlerden gelen 100.000'e varan sayıda insan yaşıyordu (Barnes 1981: 82). Caesarea Maritima12 aynı zamanda Kilisenin Kurucu Babalarının, önde gelen Hristiyan entelektüellerinin, misyonerlerinin ve şehitlerinin de evi oldu. Romalılar döneminde ve Bizanslılar döneminde daha belirgin biçimde, Caesarea yalnızca Büyük Filistin'in en güçlü kenti olmakla kalmadı, aynı zamanda ülkenin ağırlıklı olarak Yunanca konuşan metropol kültürel seçkinlerinin de yurdu oldu. Doğu Akdeniz'de önemli bir bilim ve öğrenim merkezi olarak, Geç Antik Çağ'ın seçkin bilginlerine, teologlarına ve en iyi tarihçi ve filozoflarına ev sahipliği yaptı. Bu metropol kültürel seçkinler arasında Caesarea Maritima'lı Eusebius ve Caesarea Maritima'lı Prokopios (yak. 500–yak. 554) da yer alıyordu.

The Louvre Museum in Paris exhibits a masterpiece bronze bowl created in the 4th century AD to commemorate the founding of Caesarea-Palaestina.11 A flourishing Mediterranean seaport and later the metropolitan city of Palaestina Prima, the city’s harbour rivalled the Piraeus of Athens (Barnes 1981: 81). The urban social space of Caesarea is of particular interest. By the 3rd century Caesarea, officially still pagan, had become a cosmopolitan, culturally and socially diverse metropolis, and the largest and most developed city in Roman Palestine; the city contained as many as 100,000 inhabitants of many ethnic and religious backgrounds (Barnes 1981: 82). Caesarea Maritima12 also became the home of the Founding Fathers of the Church and of prominent Christian intellectuals, missionaries and martyrs. Under the Romans, and more visibly under the Byzantines, Caesarea became not only the most powerful city in greater Palestine but also home to the metropolitan, predominantly Greekspeaking, cultural elite of the country. As a major centre of learning and scholarship in the Eastern Mediterranean, it became home to outstanding scholars and theologians and some of the best historians and philosophers of Late Antiquity. This metropolitan cultural elite included Eusebius of Caesarea Maritima and Prokopios of Caesarea Maritima (c. 500–c. 554

Origen'in ölümünden sonra Filistin Origenizmi, Yakın Doğu'da yayılmaya devam etti; 6. yüzyılın ortalarında Origenizmin genel bir mahkûmiyete ve zulme uğramasına kadar bu böyle sürdü. Kayserili Pamfilus'un (3. yüzyılın ikinci yarısı–309) yönettiği ve genişlettiği Kayseri'deki teolojik kütüphane de bu dönemde önemini koruyordu. Pamfilus, kendi neslinin Kutsal Kitap alimlerinin önde gelenlerinden biri ve kilise tarihçisi ile Kayseri Piskoposu Öbiyos'un (Eusebius, 263–339) dostu ve hocasıydı. Eusebius ("Kilise Tarihinin Babası") da Kayseri'de doğmuş ve yetişkin hayatının büyük bölümünü bu kentte geçirmişti. Pamfilus, kütüphane için eski metinleri arayıp bulmaya adadı hayatını; kütüphane de Antik Çağ'ın en ünlü ve en zengin kütüphanelerinden biri haline geldi. Roma İmparatorluğu'nun her yerinden kilise tarihçilerini ve teologları kendine çekti: Büyük Aziz Basil (329–379), 4. yüzyılda Konstantinopolis Başpiskoposu olan Nazianzoslu Gregory ve Aziz Jerome (y. 347–420).

After Origen’s death, Palestinian Origenism continued to spread throughout the Near East – until the general condemnation and persecution of Origenism in the mid-6th century – and the theological Library of Caesarea was managed and expanded by St Pamphilus of Caesarea (latter half of the 3rd century–309), who was chief among biblical scholars of his generation and a friend and teacher of the church historian, and Bishop of Caesarea, Eusebius (263–339 AD). Eusebius (the ‘Father of Church History’) was himself born in Caesarea and lived most of his adult life in the city. Pamphilus devoted his life to searching out and obtaining ancient texts for the library, which became one of the most famous and richest in Antiquity. It attracted church historians and theologians from all over the Roman Empire: St Basil the Great (329–379), Gregory of Nazianzus, a 4th century Archbishop of Constantinople and St Jerome (c. 347–420

Hristiyanlık, ülkenin ve halkının tarihinde önemli bir rol oynamaya devam etti – her zaman olumlu olmayan bir rol; yukarıda da belirtildiği gibi, yalnızca Origen'in ve entelektüel takipçilerinin zulme uğraması örneği anılmaya değer. Yine de Filistin'de yeni dinin en önemli dönemi, bu büyük yayılma dönemiydi. Bu dönem, çok sayıda ikonik kültürel metin ve nesnenin ortaya çıkmasını sağladı ve birçok betimleme, eser, edebi, dini ve tarihi yapıt sayesinde Filistin'i, dönemin muhtemelen dünyada en iyi bilinen ülkesi haline getirdi; bunlar Hristiyanlık içinde ve dışında ülkeyi ortak bir ad haline getirdi. Ülke hakkındaki ikonik metinlerden bazıları, "Kilise Tarihinin Babası" Sezarya'lı Eusebius tarafından üretildi. Eusebius, doğduğu ülke Palaestina ile gurur duyuyordu; eserlerinde defalarca Palaestina adını kullandı ve bu, sonraki kuşaklar boyunca dünya çapındaki Hristiyan yazarları etkiledi. Eusebius'un De Martyribus Palaestina14 adlı eseri (1861), Bizans döneminin başlarında Palaestina kavramının bir ülke olarak pekişmesine dair açık bir işaret verir. Filistin Şehitleri, MS 4. yüzyılın başlarında ülkenin başkenti Sezarya-Palaestina'da ve ülkenin genelinde erken Hristiyanların zulmüyle ilgilidir. Bu anlatım, özgün olarak Filistin Aramicesi ile, yani Nasıralı İsa'nın dilinde yazılmış olabilir. İsa'nın zamanında İbranice büyük ölçüde ölmüş bir dildi; Filistin'deki Yahudiler Aramice konuşuyor ve İbranice yalnızca ibadet amaçlı kullanımla sınırlı kalıyordu. Arapçaya yakından bağlı olan Filistin Aramicesi, Eusebius'un iyi bildiği bir dildi. O dönemde Aramice, ülkenin başlıca konuşulan halk dilidir ve başkent Sezarya-Palaestina'da konuşulmaktaydı.15 Aramice ayrıca Filistin'in yerel Arapçasının evrimini de etkileyecekti.

While Christianity continued to play crucial role – not always positive, as cited above only the one case of the persecution of Origen and intellectual followers – in the history of the country and its people, it is this period of its great spread which was the most important for the new religion in Palestine, creating many iconic cultural texts and objects and making Palestine probably the best known country in the world at the time, due to the many descriptions, artefacts, literary, religious and historical works which made it a household name within Christianity and beyond. Some of the iconic texts about the country were produced by the ‘Father of Church History’, Eusebius of Caesarea, who took pride in in his native country of Palaestina; he repeatedly used the name Palaestina in his works, which later influenced generations of Christian writers worldwide. De Martyribus Palaestina14 by Eusebius (1861) gives us a clear indication of the consolidation of the concept of Palaestina as a country during the early Byzantine period. The Martyrs of Palestine relates to the persecution of early Christians in the capital of the country, Caesarea-Palaestina, and the country at large in the early 4th century AD. This account may have originally been composed in Palestinian Aramaic, the language of Jesus of Nazareth. Hebrew at the time of Jesus was largely an extinct language, with the Jews of Palestine speaking Aramaic, and Hebrew being confined to liturgical uses. Closely related to Arabic, Palestinian Aramaic was a language with which Eusebius was well acquainted. At the time, Aramaic was the main vernacular speech of the country and was spoken in the capital, Caesarea-Palaestina.15 Aramaic would also influence the evolution of Palestinian vernacular Arabic.

Prokopios (Yunanca: Prokopios ho Kaisareus; Latince: Procopius Caesariensis), Sasani İmparatorluğu'nun 531'den 579'a kadar Şahinşahı (Şahlar Şahı) olan Hüsrev I'in (501–579), Filistin'in olağanüstü verimliliği, zenginliği ve kalabalık nüfusu nedeniyle bu ülkeyi kendi yönetimine geçirme konusunda büyük bir arzu taşıdığını da eklemiştir (Gibbon 1838, Cilt 1: 40'tan aktarılmıştır; ayrıca bkz. Prokopios 2014). Prokopios'un ülkenin verimliliğine ilişkin gözlemine yorum yapan İngiliz tarihçi Edward Gibbon, en önemli eseri olan The History of the Decline and Fall of the Roman Empire'da (Roma İmparatorluğu'nun Çöküşü ve Düşüşünün Tarihi), 1776 ile 1788 yılları arasında sekiz cilt halinde yayımlanmış, Roma tarihçisi Tacitus'un Filistin'i şöyle tanımladığını yazmıştır: ‘halkı sağlıklı ve güçlüdür; yağmurlar ılımlıdır; toprak verimlidir’ (Gibbon 1838, Cilt 1: 40). Gibbon şunu da eklemiştir: ‘Filistin ve Kudüs'ün kutsal zenginliği, Hüsrev [I]'in hırslarını, daha doğrusu açgözlülüğünü çeken nesnelerdi’ (Gibbon 1840, Cilt 5: 173). Ayrıca Müslüman Araplar'ın da ‘aynı şeyi düşündüklerini ve Ömer'in Kudüs'e gittiğinde, toprağın verimliliğine ve havanın temizliğine hayran kalarak bir daha Medine'ye dönmeyeceğinden korktuklarını’ eklemiştir (Gibbon 1838, Cilt 1: 40).

Prokopios (Greek: Prokopios ho Kaisareus; Latin: Procopius Caesariensis) added that Chosroes (Khosrow I, 501–579), the Shahanshah (King of Kings) of the Sasanian Empire of Persia from 531 to 579, had a great desire to make himself ruler of Palaestina on account of its extraordinary fertility, its wealth and the great number of its inhabitants (cited in Gibbon 1838, Vol. 1: 40; also Prokopios 2014). Commenting on Prokopios’ observation about the fertility of the country, the English historian Edward Gibbon, in his most important work, The History of the Decline and Fall of the Roman Empire, published in eight volumes between 1776 and 1788, wrote that the Roman historian Tacitus described Palestine as follows: ‘the inhabitants are healthy and robust; the rains moderate; the soil fertile’ (Gibbon 1838, Vol. 1: 40). Gibbon added: ‘Palestine, and the holy wealth of Jerusalem, were the ... objects that attracted the ambitions, or rather the avarice, of Chosroes [I]’ (Gibbon 1840, Vol. 5: 173). He further added that the Muslim Arabs ‘thought the same, and were afraid that Omar, when he went to Jerusalem, and charmed with the fertility of the soil and purity of the air, would never return to Medina’ (Gibbon 1838, Vol. 1: 40).