10.2 Karm Al-Khalili'den Kerem Avraham'a (1855): James Finn'in Kolonisi
10.2 From Karm Al-khalili To Kerem Avraham (1855): James Finn’s Colony
Erken modern dönemde Filistin yer adları, kutsal metin eleştirisinin doğuşuna katkıda bulundu. 17. yüzyılda Amsterdamlı rasyonalist Yahudi filozof Baruch Spinoza, Filistin'deki ve Kitab-ı Mukaddes'teki yer adlarını inceleyerek Kutsal Kitap çalışmalarına eleştirel bir yaklaşım başlattı. Filistin'den alınan yer adlarını ve başka argümanları kullanarak, Yahudiler ve Hristiyanlar arasındaki yaygın inanışın aksine, Musa'nın İbrani Kutsal Kitabı'nın beş kitabı olan Tevrat'ı (Pentateuch) yazmadığı sonucuna vardı.
In the early modern period Palestinian place names contributed to the rise of biblical criticism. In the 17th century the rationalist Jewish philosopher Baruch Spinoza of Amsterdam initiated a critical approach to Scriptural Studies by looking at place names in Palestine and the Bible. Using toponyms from Palestine as well as other arguments, he concluded that, contrary to the standard belief among Jews and Christians, Moses did not write the Pentateuch, the five books of the Hebrew Bible.
19. yüzyılda Filistin yer adları, köktendinci Hristiyanların ve Avrupalı emperyalistlerin dikkatini çekti. Kutsal Kitap'ın toprağına nüfuz etmek için yarışan Avrupa güçlerinin elinde, toponimik projeler ve Filistin'deki yer adlarının coğrafi olarak değiştirilmesi güçlü araçlar haline geldi. İngilizler, devlet destekli keşiflerin gücünü ilk fark eden ve bundan yararlanan taraf oldu; kutsal metinlerdeki coğrafyayı "restorasyonist" planlarla, kazılarla ve Filistin'e sömürgeci nüfuzla ilişkilendirmeye başladılar. İlk İngiliz kolonisi olan Kerem Avraham ("Avraham Bağı"), 1855'te, etkili bir İngiliz Kudüs Konsolosu James Finn ile eşi Elizabeth Anne Finn tarafından kurulan küçük bir yerleşim olarak başladı. Elizabeth Anne Finn, tanınmış bir İngiliz İbrani dili bilgininin kızıydı ve kendisi de İbranice konuşuyordu. 1846'dan 1863'e kadar Osmanlı Kudüs'ünde görev yapan James Finn, şehirde mutlak bir otorite kurdu ve 19. yüzyılın ortalarında Avrupa'nın Filistin'e nüfuz etmesinde merkezi bir figür haline geldi. Ayrıca İngiliz diplomatik görevini Hristiyan misyonerlik faaliyetleriyle birleştirdi. Faaliyetleri, İngiliz Kraliyet Mühendis Birliği subaylarının, Londra merkezli Filistin Keşif Fonu adına, Filistin'in Kutsal Kitap'a dayalı keşiflerinin ve askeri haritalamasının yolunu açtı.
Palestinian place names attracted the attention of fundamentalist Christians and European imperialists in the 19th century. Toponymic projects and geographical replacing of place names in Palestine became powerful tools in the hands of the European powers which competed to penetrate the land of the Bible. The British were the first to recognise and exploit the power of state-sponsored explorations and began to link scriptural geography with ‘restorationist’ schemes, excavations and colonial penetration of Palestine. The first British colony of Kerem Avraham (‘Abraham Vineyard’) began as a small settlement founded in 1855 by the influential British Consul in Jerusalem James Finn, and his wife Elizabeth Anne Finn, the daughter of a noted English Hebrew scholar and herself a Hebrew speaker. James Finn, who served in Ottoman Jerusalem from 1846 to 1863, reigned supreme in the city and he became a central figure in the mid-19th century European penetration of Palestine. He also combined his British diplomatic job with Christian missionary activities. His activities paved the way for the biblical explorations and military mapping of Palestine by officers of the British Royal Engineering Corp on behalf of the London-based Palestine Exploration Fund.
James Finn, Elizabeth ile birlikte başlangıçta Yahudiler Arasında Hristiyanlığı Yayma Londra Derneği'nin üyeleriydi ve Finn, biblical 'restorationist' ideolojiyi misyonerlik faaliyetleri ve resmi İngiliz devlet memurluğu ile birleştirdi. Daha da önemlisi, muhafazakâr bir milletvekili, milenyumcu bir Protestan ve Viktorya dönemi Protestan Siyonist 'restorasyonculuğunun' önemli bir katkıcısı olan, 'Toprağı olmayan bir halk için insansız bir toprak' miti'ni icat eden Anthony Ashley Cooper, 7. Shaftesbury Kontu'nun yakın bir dostuydu. 1850'lerin başında Finn, yerel bir Filistinliden 250 sterline Karm al-Khalili, Arapça'da 'el-Halili Bağı' anlamına gelen bağı satın almıştı.
James Finn combined biblical ‘restorationist’ ideology and missionary activities with official British civil service. He and his wife Elizabeth were originally members of the London Society for Promoting Christianity Amongst the Jews. Also, crucially, he was a close associate of Anthony Ashley Cooper, 7th Earl of Shaftesbury, a prominent Tory MP, a millennialist Protestant and a key contributor to Victorian Protestant Zionist ‘restorationism’, who invented the myth ‘A land without people, for a people without a land’. In the early 1850s Finn had purchased Karm al-Khalili, Arabic for ‘al-Khalili Vineyard’, from a local Palestinian for £250.
El-Halil, Filistin'deki yerli Arapça yer adıdır; (İncil'deki) adıyla
Al-Khalil is the indigenous Palestinian Arabic toponym for the (biblical)
Hebron kenti; hem yerel Filistinli Müslüman gelenekler hem de Kitab-ı Mukaddes gelenekleri bu kenti Patrik İbrahim el-Halil (Abraham) ile ilişkilendirir. Böylece Finn, Kudüs'teki modern koloninin yer adını Kitab-ı Mukaddes geleneklerine sıkı sıkıya bağlamak için yerli bir isim kullandı.
city of Hebron, a city which both local Palestinian Muslim and biblical traditions link to the Patriarch ‘Ibrahim al-Khalil’ (Abraham); thus Finn used an indigenous name to link firmly the toponym of the modern colony in Jerusalem to biblical traditions.
1967'deki fetihlerden sonra İsrail devleti, Kudüs anlayışını "Altın Kudüs" adlı mitolojikleştirilmiş bir varlığa dayandırmak zorunda kaldı; yeni ele geçirilen topraklarda soyut tarihsel ve ideolojik haklara başvurdu ve iddiasını toprak genişlemesine, egemenliğe ve yerleşimci-sömürgecilik yoluyla "toprağın kurtarılması"na dayandırdı. Filistin mirasının yok edilmesi ve silinmesi, Filistin alanlarının üzerine Siyonist İbranice sömürgeci yer adlarının bindirilmesi süreci 1967'den sonra da devam etti. Doğu Kudüs'ün ele geçirilmesinden neredeyse hemen sonra, Filistin'in çok kültürlü kimliğini ve ortak mirasını temsil eden Filistin Arkeoloji Müzesi Rockefeller Müzesi olarak yeniden adlandırıldı. Bazı eserler, 1947-1956 yılları arasında Kumran mağaralarında bulunan Ölü Deniz Parşömenlerinin bir kısmını barındıran, Batı Kudüs'teki İsrail Müzesi'nin bir kanadı olan Kitap Tapınağı'na (İbranice: Hekhal Hasefer) götürüldü. Filistin Arkeoloji Müzesi, Eski Şehir'in kuzeydoğu köşesinin hemen dışında bir tepe olan, Şeyh el-Halili'nin "Bağı" anlamına gelen Karm el-Şakyh'te bulunuyordu. Müze, İngiliz Manda döneminde Rockefeller ailesinin mali desteğiyle tasarlanmış ve kurulmuştu.
After the 1967 conquests, the Israeli state was bound to base its conception of Jerusalem upon a mythologised entity, ‘Jerusalem of Gold’, and to invoke abstract historical and ideological rights in the newly acquired territories, as well as resting its claim on territorial expansion and domination and the ‘redemption of land’ through settler-colonisation. The same process of appropriation and erasure of Palestinian heritage and the superimposition of a Zionist Hebrew colonising toponymy on Palestinian sites continued after 1967. Almost immediately after the conquest of East Jerusalem the Palestine Archaeological Museum, which represented the multicultural identity and shared heritage of Palestine, was renamed the Rockefeller Museum. Some items were taken to the Shrine of the Book (Hebrew: Hekhal Hasefer), a wing of the Israel Museum in West Jerusalem, which houses parts of the Dead Sea Scrolls discovered in 1947‒1956 in the Qumran caves. The Palestine Archaeological Museum had been located on Karm al-Shakyh, the ‘Vineyard’ of Shaykh al-Khalili, a hill just outside the north-eastern corner of the Old City. The museum had been conceived and established during the Mandatory period, with financial support from the Rockefeller family.
Müze, Ocak 1938'de halka açıldı. Müze, 1890‒1948 yılları arasında Filistin'de yürütülen kazılarda ortaya çıkarılan büyük bir eser koleksiyonuna ev sahipliği yapıyordu. Müzenin değerli koleksiyonları arasında ayrıca Mescid-i Aksa'dan gelen tarihi eserler ile Kutsal Mezar Kilisesi'ne ait 12. yüzyıl (Haçlı dönemi) mermer lentoları da bulunuyordu.
It was opened to the public in January 1938. The museum housed a large collection of artefacts unearthed in the excavations conducted in Palestine in 1890‒1948. Also among the museum’s prized possessions were historical artefacts from the al-Aqsa Mosque and 12th century (Crusader period) marble lintels from the Church of the Holy Sepulchre.
1966 yılına kadar müze uluslararası bir yönetim kurulu tarafından yönetiliyordu; daha sonra Ürdün devleti tarafından devralındı. 1967'den itibaren müze, İsrail Müzesi ile İsrail Antikaları ve Müzeler Dairesi (daha sonra adı İsrail Antikalar Otoritesi olarak değiştirildi) tarafından ortaklaşa yönetildi.
Until 1966 the museum was run by an international board of trustees; it was then taken over by the Jordanian state. Since 1967 the museum has been jointly managed by the Israel Museum and the Israel Department of Antiquities and Museums (later renamed Israel Antiquities Authority).
Bu alan artık İsrail Antikite Otoriteleri'nin genel merkezidir. Mandat dönemine ait Filistin Arkeoloji Müzesi, yüzyıllar boyunca Kudüs ve Filistin'i karakterize eden dinlerin ve etnik kökenlerin olumlu çeşitliliğini temsil ederken, İsrail Müzesi ve Kitap Tapınağı, İsrail Antikite Otoritesi ile İsrail'in miras endüstrisinin hem Filistin'in antik hem de modern tarihlerini Yahudileştirme ve sömürgeleştirme konusundaki kararlı tek yönlü azmini temsil etmektedir.
The site is now the headquarters of the Israel Antiquity Authorities. While the Palestine Archaeological Museum of the Mandatory period still represented the positive diversity of religions and ethnicities that characterised Jerusalem and Palestine for many centuries, the Israel Museum and Shrine of the Book represent the single-minded determination by the Israel Antiquities Authority and Israel’s heritage industry to Judaise and colonise both the ancient and modern histories of Palestine.