الله (سبحانه و تعالی) مال را وسیله‌ای برای تأمین منافع انسان‌ها در این دنیا قرار داد و تجارت را به‌عنوان راهی برای به‌دست آوردن این منافع (مصالح) مباح کرد. درست است که آنچه هرکس می‌خواهد در هر مکانی یافت نمی‌شود، و گرفتن چیزی با زور و چیره شدن بر دیگران فساد است. بنابراین باید نظامی وجود داشته باشد که همه را قادر سازد تا آنچه را نیاز دارند بدون توسل به زور و قدرت به دست آورند. تجارت همان نظام است و برای فروش قواعدی وجود دارد. الله (سبحانه و تعالی) می‌فرماید،

Allah (swt) made the property a means to establish the interests of human beings in this Dunya (worldly life) and He (swt) allowed trading as a way to gain these interests (Masalih). It is true to say that what everybody wants is not available in every location and that taking something by force and overpowering is corrupt. Thus, there should be a system that enables everybody to take that which He needs without resorting to force and strength. Trading is that system, and there are rules of selling. Allah (swt) says,

«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُم بَيْنَكُم بِالْبَاطِلِ إِلَّا أَن تَكُونَ تِجَارَةً عَن تَرَاضٍ مِّنكُمْ» [النساء: ۲۹]. تجارت دو نوع است: آنچه حلال است و در شریعت «بیع» نامیده می‌شود، و آنچه حرام است و «ربا» نامیده می‌شود. هر دو، تجارت‌اند. خداوند متعال از کافران خبر داده است که آنان به‌طور عقلانی وجود تفاوت میان تجارت و ربا را انکار کردند. خداوند (سبحانه و تعالی) می‌فرماید:

“O you who believe! Squander not your wealth among yourselves in vanity, except it may be a trade by mutual consent.” [An-Nisa: 29]. Trading is of two types; that which is allowed (Halal) and is called selling (Bai’a) in Shar’a and that which is forbidden (Haram) and is called usury (Riba). Each of these is trading. Allah has informed us about the disbelievers that they rejected rationally the (existence of a) difference between trading and usury. Allah (swt) says:

«این به آن سبب است که آنان می‌گویند: داد و ستد هم مانند ربا است.» [البقرہ: ۲۷۵] سپس (سبحانه و تعالی) میان آن دو را با حلال و حرام بودن جدا کرد و فرمود:

“That is because they say: Selling is just like usury.” [Al-Baqarah: 275] He (swt) then differentiated between them through Halal and Haram by saying:

«وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا» [البقرة: ۲۷۵]. از این آیه چنین فهمیده می‌شود که هر یک از این دو، تجارت است، و آنچه شرع آن را جایز دانسته، خرید و فروش است. فرایند خرید و فروش با دو طرف منعقد می‌شود. یکی از آن دو ایجاب می‌دهد و دیگری قبول می‌کند. این‌ها با عبارت «فروختم» و «خریدم» یا هر لفظ یا عملی که همین معنا را برساند، بیان می‌شوند. مالک کالا حق دارد خرید و فروش را انجام دهد و کسی را به عنوان وکیل یا نماینده تعیین کند تا معامله را از جانب او اجرا کند. او همچنین مجاز است شخصی را استخدام کند تا خرید و فروش را از جانب او انجام دهد، به شرط آن‌که مزد او مشخص باشد. اگر کسی را در برابر بخشی از سود استخدام کند، او شریک خاموش خواهد بود و حکم شریک، نه کارمند، بر او جاری می‌شود. او همچنین می‌تواند خودش یا از طریق وکیل و نماینده‌اش مال را بخرد، یا شخصی را اجیر کند تا برای او بخرد. به طور خلاصه، تجارت جایز است. این شیوه‌ای برای افزایش مالکیت است و احکام خرید و فروش و شرکت (مشارکت) بر آن دلالت دارد. تجارت در قرآن و حدیث آمده است. خداوند سبحان فرمود:

“Whereas Allah permitted selling and prohibited usury.” [Al-Baqarah: 275] We understood from this that each of them is trading, and the one which is permitted by Shar’a is selling. The selling process is concluded by two parties. One of them gives the offer (Ijab) and the other accepts (Qabool). These are expressed with the word “I sold” and “I bought” or any words or action which hold these meanings. The owner of the commodity has the right to carry out the selling and to deputise somebody as an agent or as a Messenger to execute the selling on his behalf. He is allowed also to employ a person to perform the selling on his behalf, on condition that his wage is defined. If He employed someone for part of the profit He would be a silent partner, and the rule of the partner rather than the employee will be applied upon him. He is also allowed to buy the property himself or through his agent, his representative or to hire a person who will buy for him. In summary, trading is allowed. It is a form of increasing the ownership, and it is evident in the laws of selling and company (partnership). Trading came in the Qur’an and the Hadith. Allah (swt) said:

«مگر اینکه داد و ستدی باشد که آن را میان خود دست به دست انجام می‌دهید؛ در این صورت بر شما گناهی نیست که آن را ننویسید.» [البقره: ۲۸۲]،

“Save only in the case when it is actual trading which you transfer among yourselves from hand to hand. In that case it is no sin for you if you write it not.” [Al-Baqarah: 282],

راوی رفاعه روایت میکند که او همراه پیامبر خدا ﷺ به محل نماز رفت و دید که مردم مشغول داد و ستد هستند. پیامبر خدا ﷺ فرمود: «ای تاجران!» آنان به پیامبر خدا ﷺ پاسخ دادند و گردنها و چشمهای خود را به سوی او بلند کردند. او ﷺ فرمود: «تاجران در روز قیامت به صورت فاجران (بدکاران) برانگیخته میشوند، مگر کسانی که پرهیزگار و راستگو بودهاند.» ترمذی از ابو سعید روایت کرده که پیامبر خدا ﷺ فرمود: «تاجر راستگو و امین با پیامبران، صدیقان و شهیدان برانگیخته خواهد شد.» تجارت دو نوع است: داخلی و خارجی. تجارت داخلی عبارت است از خرید و فروشی که میان مردم درباره کالاهایی انجام میشود، چه محصولات خودشان باشد، کشاورزی یا صنعتی، و چه محصولات مردم دیگر که در کشور خودشان در گردش است. تجارت داخلی بدون محدودیت مجاز است، جز آن احکامی که به فروش مربوط میشود. در مورد کالاها، انواع آنها و جابهجایی آنها در داخل کشور از جایی به جای دیگر، هر بازرگانی آزاد است که در چارچوب احکام شرع تجارت کند. دولت در تجارت داخلی جز از راه نظارت هیچ کاری ندارد. اما در مورد تجارت خارجی، آن عبارت است از خرید کالاها از خارج کشور، چه این کالاها کشاورزی باشند و چه صنعتی. این نوع تجارت تحت نظارت مستقیم دولت است؛ بنابراین دولت مستقیماً واردات و صادرات این کالاها را کنترل میکند و بر بازرگانان محارب و صلحطلب (کسانی که با پیمانها پایبندند) نظارت دارد.

Rifa’a narrated that He went out with the Messenger of Allah (pbuh) to the prayer place and He saw the people trading. The Messenger of Allah (pbuh) said, “O traders!” They responded to the Messenger of Allah (pbuh) and raised their necks and eyes towards him. He (pbuh) said, “Traders will be resurrected on the Day of Judgement as fujjar (wrongdoers) except those who were righteous and honest.” Al-Tirmidhi reported that Abu Sa’id narrated that the Messenger of Allah (pbuh) said: “The honest trustworthy merchant will be resurrected with the prophets, righteous and the martyrs.” Trading is of two types, domestic and foreign. Domestic trading is the selling and buying which occurs among the people over commodities, whether they are of their own products, agricultural or industrial, or of other peoples products, where they are circulated in their own country. Domestic trading is allowed without constraints, except by those rules connected with selling. With regard to the commodities, their types, and their transfer inside the country from place to place, it is left to every merchant to trade within the rules of Shar’a. The State has nothing to do with the domestic trading except through supervision only. Regarding foreign trade, it is the purchase of commodities from abroad, whether such commodities were agricultural or industrial. This type of trading is subject to the direct supervision of the State, so it directly supervises the import and export of these commodities and supervises the belligerent and peaceful (those bound by treaties) merchants.