احتکار به طور مطلق ممنوع است و به سبب نهی قاطعی که به صراحت در حدیث آمده، در شریعت حرام است. سعید بن مسیب از معمر بن عبدالله العدوی روایت کرده که در صحیح بخاری آمده است: پیامبر ﷺ فرمود: «جز گناهکار کسی احتکار نمی‌کند.» الأثرم از ابو امامه روایت کرده که گفت: «رسول خدا ﷺ از احتکار خوراکی‌ها نهی کرد.» و مسلم با سند خود از سعید بن مسیب روایت کرده که معمر گفت: «رسول خدا ﷺ فرمود: هر کس احتکار کند، گناهکار است.» نهی در این احادیث، به‌وسیله‌ی توصیف محتکر به گناهکار بودن، بر بازداشتن از آن و نکوهش محتکر دلالت دارد، و گناهکار به معنای نافرمان است. این قرینه‌ای است که دلالت می‌کند این نهی قاطع است. بنابراین، احادیث دلالت دارند که احتکار حرام است. محتکر کسی است که کالاها را انبار می‌کند تا بها بالا رود و آن‌ها را به قیمت گران بفروشد، به‌گونه‌ای که خریدن آن‌ها برای شهروندان دشوار شود. و اما معنای محتکر به عنوان کسی که کالاها را انبار می‌کند و منتظر بالا رفتن قیمت آن‌هاست، از این روست که واژه‌ی احتکار در لغت به معنای جمع کردن چیزی و نگه داشتن آن تا گران شدن و سپس فروختن آن به بهای بالاست. همچنین به معنای استبداد، یعنی نگه داشتن کالا (انبارکردن) تا به قیمت گران فروخته شود. و اما شرط احتکار که باید به حدی برسد که خریدن کالای احتکارشده برای شهروندان دشوار باشد، از آن روست که حقیقت احتکار جز در چنین وضعیتی متصور نیست. اگر خریدن کالا برای مردم دشوار نمی‌شد، آن کالا جمع و نگه داشته نمی‌شد تا به بهای گران فروخته شود. بنابراین، شرط احتکار تنها خریدن کالا نیست؛ بلکه جمع‌آوری آن و انتظار برای بالا رفتن قیمتش است تا آن را گران بفروشد، و این احتکار به شمار می‌رود. این حکم چه محتکر آن را از راه خرید جمع کرده باشد، و چه از محصول زمین بزرگ خود باشد، زیرا او تنها کسی است که این نوع محصول را می‌کارد، یا برای آن نوع، به سبب کم‌کاشت بودن آن، یا آن را از کارخانه‌های خود جمع کرده باشد، چون تنها تولیدکننده آن است، یا به سبب کمبود در این نوع صنعت، همچون انحصارهای سرمایه‌داری که با از میان بردن دیگر کارخانه‌ها، تولید یک چیز معین را در انحصار خود می‌گیرند و بدین ترتیب بازار را در انحصار می‌آورند. همه این شکل‌ها احتکار نامیده می‌شوند، زیرا دقیقاً با معنای لغوی واژه احتکار (إحتکار) سازگارند، که باز هم به معنای نگه داشتن کالا از فروش و انتظار برای بالا رفتن قیمت آن است تا آن را گران بفروشد.

Monopoly is prevented absolutely, and it is forbidden in Shar’a due to the decisive prohibition of it that came explicitly in the Hadith. S’aid ibn Al-Musayyab narrated from Mu’ammar ibn Abdullah Al-‘Adawi in Bukhari that the Prophet (pbuh) said: “No one monopolises except the wrongdoer.” Al-Athram narrated from Abu Umamah, He said: “The Messenger of Allah (pbuh) forbade that a foodstuff be monopolised”. And Muslim narrated through his chain of narrators from S’aid ibn Al- Musayyab that Mu’ammar said: “The Messenger of Allah (pbuh) said: “Whoever monopolised is a wrongdoer.”’ The prohibition in the Hadith indicates the refrain and the dispraising of the monopoliser by describing Him as a wrongdoer, however the wrongdoer means the disobedient. This is a concatenation which indicates that this prohibition is decisive. Thereupon, the Ahadith indicated that monopoly is Haram. The monopoliser is the one who hoards the commodities until the price rises so as to sell them expensively such that it becomes difficult for the citizens to buy them. As for the meaning of the monopoliser (Muhtakir) as being the one who hoards commodities waiting for their price to rise, this is because the word monopolised (Ihtakara) linguistically means to gather something and hold it waiting until it becomes expensive and then sell it for a high price. It also means Istabadda i.e. to hold back (hoarded) the goods so that they are sold expensively. As for the condition of monopoly that it should reach a limit at which it becomes difficult for the citizens to buy the monopolised commodity, this is because the reality of the monopoly is not conceived to happen except in such a situation. If it did not become difficult for the people to buy the commodity then it would not have been gathered nor held back to be sold expensively. Therefore, the condition of the monopoly is not only to purchase the commodity; rather it is gathering it and waiting for its price to rise so as to sell it expensively, which is considered monopoly. This applies whether the monopoliser compiled it through purchase, or from the harvest of his large land because He is the only person to plant such type of harvest or for such type, because of it being rarely planted or He compiled it from his factories, as the sole manufacturer, or because of the shortage in this type of industry as is the case with the capitalist monopolies, who monopolise manufacturing a certain thing by eliminating other factories and thereby monopolise the market. All these forms are called monopoly because they fit exactly to the linguistic meaning of the word monopolised (Ihtakara), which again means holding the commodity from sale and waiting for its price to rise so as to sell it expensively.

احتکار در همه چیز، بدون تفاوت میان خوراکی انسان یا خوراک حیوانات، میان آنچه خوراکی است و آنچه خوراکی نیست، و میان نیازهای ضروری مردم و تجملات، حرام است. دلیل این امر آن است که معنای لغوی واژه «احتکار» (إحتکار) گردآوری و انباشتن چیزی به صورت مطلق (بدون قید و تخصیص) است. واژه احتکار برای گردآوری خوراکی یا نیازهای ضروری مردم به کار نرفته، بلکه برای گردآوری هر چیزی به کار رفته است؛ پس نباید آن را به غیر از معنای لغوی‌اش محدود کرد. همچنین، به این دلیل که معنای صریح احادیثی که دربارهٔ احتکار وارد شده، حرمت احتکار را در همه چیز می‌رساند. این امر روشن است، زیرا این احادیث مطلق و بدون قید آمده‌اند و عام و بدون تخصیص‌اند؛ پس باید بر اطلاق و عمومشان باقی بمانند.

Monopoly is prohibited (Haram) in all things without a difference between the human foodstuff or animals foodstuff, a foodstuff or not a foodstuff, and of the people’s necessities or luxuries. This is because the linguistic meaning of the word monopolised (Ihtakara) is to compile a thing in its absolute sense (without specification). The word monopolised did not come in the meaning of compiling the foodstuff or the people’s necessities, rather compiling the thing, so it should not be confined to other than its linguistic meaning. And also because the explicit meaning of the Ahadith that came in the subject of monopoly indicate the prohibition of monopoly in everything. This is clear because the Ahadith came absolute without qualification, general without specification; so they have to stay absolute and general.

در این باره، آنچه در برخی از روایات احادیث درباره‌ی محدود کردن احتکار به خوراکی‌ها آمده است، مانند حدیث: «رسول خدا ﷺ از احتکار خوراکی‌ها نهی کرد» و روایات دیگر. در این باره، ذکر خوراکی‌ها در حدیث، احتکار را تنها به خوراکی‌ها محدود نمی‌کند. همچنین درست نیست که در این مسئله گفته شود نهی در برخی روایات به‌صورت مطلق (مُطلَق) آمده و در برخی دیگر به خوراکی‌ها مقید (مُقیَّد) شده است. پس باید مطلق بر اساس مقید تفسیر شود. این درست نیست، زیرا واژه‌ی خوراکی (طعام) که در برخی روایات آمده، صلاحیت آن را ندارد که روایات مطلق را مقید کند؛ بلکه این ذکر خاص یکی از مصداق‌هایی است که مطلق بر آن دلالت دارد. این به آن سبب است که خارج کردن غیر خوراکی‌ها از حکم الهی منع احتکار، بر اساس به‌کارگیری مفهوم لقب (مفهوم اللقب) است، امری که معتبر نیست (یعنی باطل است)؛ بنابراین معنای لقب نه صلاحیت تقیید دارد و نه تخصیص. پس ذکر خوراکی‌ها در برخی روایات احادیث احتکار، تنها یادکرد یکی از انواع احتکار به‌عنوان نمونه است، نه قیدی برای محدود کردن احتکار به خوراکی‌ها، و نه توصیفی که معنایی داشته باشد که بتوان به کار بست؛ بلکه نامی جامد (جامد) برای چیزی معین است، یعنی لقب است نه وصف، پس معنای آن به کار گرفته نمی‌شود. آنچه شایسته‌ی تقیید یا تخصیص حکم است، چیزی است که مفهومی داشته باشد که بتوان از آن بهره برد، و در این مورد چنین نیست. این نشان می‌دهد که روایاتی که احتکار را نهی می‌کنند، حتی آنهایی که خوراکی‌ها را یاد کرده‌اند، مطلق (مُطلَق) و عام (عام) هستند، و بنابراین نهی از احتکار را در همه چیز به‌طور مطلق شامل می‌شوند.

With regard to what came in some of the Ahadith narrations concerning limiting the monopoly to foodstuffs only, like the Hadith: “The Messenger of Allah (pbuh) prohibited monopolising the foodstuffs”, and other narrations. In this regard, mentioning of foodstuffs in the Hadith does not make monopoly confined only to foodstuffs. As well, it is not true to say in this matter that prohibition came as unqualified (Mutlaq) in some narrations, and came as qualified (Muqayyad) to foodstuffs in others. So the unqualification (Mutlaq) should be explained according to the qualified (Muqayyad). This is not true because the word foodstuff (Ta’am) mentioned in some narrations is not fit for qualifying the unqualified (Mutlaq) narrations, it is rather a specific mentioning of one of the individual things which the unlimited (Mutlaq) indicates. This is because excluding other than the foodstuffs from the divine rule of prohibiting monopoly is based on using the meaning of the title (Mafhum al-Laqab), a matter which is not applied (i.e is invalid); accordingly, the meaning of the title is not fit for qualification nor for specification. Thus, mentioning the foodstuffs in some narrations of the Ahadith of monopoly is only nominating one of the types of monopoly as an example, not as qualifying monopoly in foodstuffs nor as a description which has a meaning that has to be used; it is rather a rigid (Jamid) name for a specified thing, that is to say it is a title not a description, so its meaning is not used. That which fits to qualify or specify the rule is that which has a meaning (Mafhum) that can be used, a matter which does not apply in this case. This indicates that the narrations which forbid monopoly, even those which mentioned the foodstuffs, are unqualified (Mutlaq) and general (A’am), thus they include the prohibition of the monopoly in everything absolutely.

واقعیت این است که احتکارکننده بازار را در انحصار خود می‌گیرد و با نگه داشتن کالا به‌صورت انحصاری، هر بهایی را که بخواهد بر مردم تحمیل می‌کند؛ زیرا مردم ناچار می‌شوند آن را با قیمتی گران از او بخرند، چرا که کالا جز نزد او یافت نمی‌شود. بنابراین احتکارکننده در حقیقت می‌خواهد بهای کالا را برای مسلمانان بالا ببرد، و این کار حرام است، به دلیل آنچه از مَعْقَل بن یَسار روایت شده که گفت: رسول خدا ﷺ فرمود: «هر کس در هیچ‌یک از بهاهای مسلمانان دخالت کند تا آن را برای آنان گران کند، بر خداست که او را در روز قیامت در آتشی بزرگ جای دهد.»

The reality of the monopoliser is that He monopolises the market; and imposes upon people whatever price He likes by holding the commodity as a monopoly, so people will be forced to buy it from Him at a high price, for it is not available other than to him. Thus the monopoliser in fact wants to increase the price for the Muslims, a matter which is Haram, due to what was narrated from Ma’akal ibn Yasar, that He said that the Messenger of Allah (pbuh) said: “Whosoever was involved in any of the prices of the Muslims, so as to increase it for them it would be due on Allah to place Him in a great fire at the Day of Judgement.”