یکی دیگر از راه‌های مالکیت، آن دارایی است که دولت از اموال بیت‌المال به شهروندان می‌دهد تا نیازهای آنان را برطرف کند یا از راه مالکیت آن، به جامعه سود برساند. در مورد برطرف کردن نیازهای آنان، دولت اموالی به ایشان می‌دهد تا با آن زمین‌ها را کشت کنند یا بدهی‌های خود را بپردازند. عمربن خطاب رضی‌الله‌عنه اموالی از بیت‌المال به کشاورزان عراق داد تا با آن بر این زمین‌ها بکارند و نیازهای خود را برطرف کنند، بی‌آنکه آن‌ها را بازپرداخت کنند. شرع برای بدهکاران در مال زکات حقی قرار داده است؛ از این مال به ایشان داده می‌شود تا اگر توان پرداخت بدهی خود را ندارند، آن را ادا کنند. خداوند سبحان فرموده است:

Another means of property ownership is that property which the State gives from the Bait ul-Mal properties to the citizens in order to meet their needs or to benefit the community by their ownership. With regard to the meeting of their needs, the State grants them properties with which they cultivate lands or repay their debts. ’Umar bin Al-Khattab gave properties from the Bait ul-Mal to the farmers in Iraq, by which He helped them to plant on this land and to meet their needs without being reimbursed from them. Shar’a made for the debtors a right in the Zakat property, from which they are given to repay their debts if they were unable to do so. Allah (swt) said:

و بدهکاران. [التوبہ: ۶۰]

“and the debtors.” [At-Tauba: 60],

در خصوص بهرهمند ساختن جامعه از مالکیت فردی، این امر زمانی رخ میدهد که دولت از اموال بلااستفادهٔ خود به شهروندانش واگذار کند، مانند آنکه دولت زمینی را که مالکی ندارد به آنان بدهد. همچنانکه پیامبر ﷺ هنگام هجرت به مدینه، زمینهایی را به ابوبکر و عمر داد. پیامبر ﷺ همچنین به زبیر قطعهٔ وسیعی از زمین مردهٔ نقیع را داد، به اندازهای که اسبش در آن بتازد، و نیز به او زمینی را داد که درخت و نخل داشت. به همین سان، خلفای راشدین پس از ایشان زمینهایی را به مسلمانان واگذار کردند. زمینی که دولت به فرد میدهد، از راه این واگذاری ملک او میشود، زیرا جامعه به بهرهوری از این مال نیاز دارد، و باید فرد را در بهرهبرداری از این مال یاری داد و با مالکیت او، تلاشهای فکری و جسمیاش را در خدمت منافع جامعه به کار گرفت. اصطلاح «اقطاع» که در اینجا به کار رفته، معنای لغوی و فقهی دارد و هیچ ارتباطی با نظام شناختهشدهٔ فئودالی «اقطاع» ندارد که اسلام هرگز آن را نپذیرفته است.

With regards to benefiting the community from the individual property, this occurs when the State grants to its citizens from its unused properties, such as the State giving land, which has no owner. As the Prophet (pbuh) did when He gave Abu Bakr and ’Umar some land when He (pbuh) emigrated to Madinah. He (pbuh) also gave Az-Zubair a wide area of dead land of al-Naqee’a, as much as his horse could run in, and He (pbuh) also gave Him land which had trees and palms. Similarly the rightly guided Khulafaa after Him gave lands to the Muslims. This land which the State gives to the person becomes his property through this granting. For the community is in need of the benefit of this property, of facilitating the individual to utilise this property, and of employing his mental and physical efforts for the benefit of the community by means of its ownership. This term of granting (Iqta’a) used here is lingistic and jurist one, and it has no relation with the known feudal (Iqta’a) system which Islam never acknowledged.

آنچه دولت از غنائم میان جنگجویان توزیع می‌کند، و آنچه امام به ایشان اجازه می‌دهد از غنائم جنگی در اختیار داشته باشند، نیز نمونه‌هایی از چیزهایی هستند که دولت به افراد می‌دهد تا مالک آن شوند.

What the State distributes amongst the warriors from the booties, and what the Imam allows them to hold of the war spoils are also examples of what the State grants to the individuals for them to own.