۲۲.۱ تعادل اقتصادی در جامعه
22.1 Economic Equilibrium in Society
اسلام گردش پول میان همه شهروندان را واجب کرده و محدود کردن این گردش به گروه خاصی از مردم و کنار گذاشتن دیگران را حرام دانسته است. خداوند (سبحانه و تعالی) میفرماید:
Islam has made the circulation of currency between all citizens an obligation, and it has forbidden the restriction of such circulation to a certain group of people to the exclusion of others. Allah (swt) says:
«تا آنکه (این مال) فقط میان ثروتمندانِ از میان شما دستبهدست نشود.» [Al-Hashr: 7]
“Lest it circulates solely among the wealthy from amongst you.” [Al-Hashr: 7]
اگر در جامعه میان افراد در تأمین نیازهای زندگی تفاوت بیشازحدی وجود داشت، و اگر جامعه نیازمند بازسازی از نو بود، یا اگر این تفاوت ناشی از غفلت یا بیاعتنایی در اجرای احکام اسلامی بود، دولت موظف بود با دادن کمک مالی به نیازمندان این وضعیت را اصلاح کند، تا آنجا که نیازهای اساسی آنان برآورده شود و تعادل در توزیع برقرار گردد. دولت باید بکوشد هم کالاهای منقول و هم غیرمنقول فراهم آورد، زیرا هدفش تنها برآوردن موقتی نیازهای فرد نباشد، بلکه باید وسایلی فراهم کند که فرد را در تلاش برای برآوردن نیازهای خویش در درازمدت یاری دهد. اگر دولت با کمبود بودجه روبهرو بود و درآمدهایش برای ایجاد چنین تعادلی در جامعه کافی نبود، روا نبود که برای برقراری این تعادل از شهروندانش مالیات بگیرد، زیرا این امر وظیفه همه مسلمانان نیست؛ بلکه باید بکوشد از منابعی غیر از مالیات، مانند غنایم جنگی و اموال عمومی، برای ایجاد تعادل درآمد فراهم کند. بنابراین، هرگاه دولت احساس کند که در تعادل اقتصادی جامعه تفاوتی وجود دارد، باید با دادن کمک مالی از خزانه به نیازمندان، این تفاوت را برطرف کند، به شرط آنکه درآمدهای حاصل از غنایم و اموال عمومی در دسترس باشد.