پول معیاری است که با آن سودمندی موجود در کالا و در تلاش، یعنی کالاها و خدمات، سنجیده می‌شود. از این رو، پول چنین تعریف می‌شود که وسیله‌ای است که همه کالاها و خدمات با آن اندازه‌گیری می‌شوند. بنابراین، قیمت یک کالا و دستمزد یک کارگر، برای مثال، هرکدام نشان‌دهنده برآورد جامعه از ارزش آن کالا و تلاش آن کارگر است. اوراق قرضه، سهام و مانند آن‌ها پول به شمار نمی‌آیند.

Money is the standard by which we measure the benefit found in the commodity and in the effort i.e. goods and services. Therefore, money is defined as being the medium by which all goods and services are measured. Hence the price of a commodity and the wage of a worker for instance, each represents the society’s estimate of the value of that commodity and the effort of that worker. Bonds, shares and the like are not considered money.

این برآورد ارزش کالاها و خدمات در همه کشورها با واحدهایی بیان می‌شود. این واحدها معیاری می‌شوند که با آن سودی که از یک کالا به دست می‌آید و سودی که از یک خدمت به دست می‌آید، سنجیده می‌شود. این واحدها به‌عنوان وسیله‌ی مبادله عمل می‌کنند و این واحدها همان پول هستند.

This estimation of the value of goods and services is, in all countries, expressed by units. These units become the measure by which the benefit obtained from a commodity and the benefit obtained from a service is measured. These units would act as a medium of exchange, and these units are money.

جب اسلام نے تجارت اور اجارے کے احکام مقرر کیے تو اس نے کوئی ایسی خاص چیز متعین نہیں کی جس کے ذریعے اشیاء، خدمات اور منافع کا تبادلہ لازماً کیا جائے۔ بلکہ اسلام نے انسان کو اختیار دیا ہے کہ وہ تبادلے کے معاملات جس ذریعے سے چاہے انجام دے، بشرطیکہ تبادلے میں باہمی رضامندی ہو۔ اسی لیے کسی شخص کا کسی عورت سے قرآن کی تعلیم دینے کے بدلے نکاح کرنا جائز ہے، جیسے کسی شخص کا کسی چیز کو مالک کے ہاں ایک دن کام کرکے خریدنا جائز ہے، یا کسی کے لیے ایک دن کام کرنا کھجوروں کی ایک مقررہ مقدار کے عوض جائز ہے، وغیرہ۔ چنانچہ تبادلہ اُسی چیز کے ساتھ کیا جا سکتا ہے جو لوگ چاہیں۔ تاہم جہاں کسی چیز کا تبادلہ کسی خاص زرِ قیمت کے ساتھ کرنا ہو، وہاں اسلام نے ہماری رہنمائی فرمائی ہے کہ وہ زرِ قیمت کون سا ہو جس کے ذریعے تبادلہ ہونا ہے۔ اس نے مسلمانوں کو ایک خاص قسم کے زر کا پابند کیا ہے، اور وہ ہے سونا اور چاندی۔ اسلام نے یہ معاملہ معاشرے پر نہیں چھوڑا کہ وہ اشیاء یا خدمات سے حاصل ہونے والے منافع کی پیمائش کا اندازہ خود مقررہ یا متغیر زری اکائیوں کے ذریعے کرے اور جیسے چاہے اس کا انتظام کرے۔ بلکہ اسلام نے ان زری اکائیوں کو خود متعین کیا ہے جن کے ذریعے معاشرہ اشیاء اور خدمات کی قدروں، یعنی ان کی قیمتوں، کا اظہار کرتا ہے۔

When Islam decreed the rules of trading and hiring, it did not determine any specific item with which the exchange of goods, services and benefits had to be compulsorily conducted. Islam has rather given the human being the choice to conduct the transactions of exchange with whatever medium He chooses, as long as mutual consent prevailed in the exchange. It is, therefore permitted for a man to marry a woman by teaching her the Qur’an, just as it is permitted for a person to buy a commodity by working for its owner for a day, or to work for someone for a day in exchange for a certain amount of dates etc. The exchange could therefore be conducted with whatever people wished. However, when it comes to exchanging a commodity with a specific monetary unit, Islam has guided us to the monetary unit by which the exchange is to take place. It has restricted the Muslims to a specific type of money, which is gold and silver. Islam has not left it to society to express its own estimation of the measure of benefit drawn out of goods or services, by either fixed or variable monetary units, which society could manage as it wished. Islam has rather specified these monetary units by which society expresses the values i.e. the prices of goods and services.

این حکم را می‌توان از چند امر استنباط کرد که عبارت‌اند از:

This specification could be deduced from several matters and these are as follows:

۱. هنگامی که اسلام اندوختنِ ثروت را منع کرد، با اینکه ثروت شامل هر دارایی‌ای است که می‌توان مالک آن شد، به‌طور مشخص اندوختنِ طلا و نقره را منع نمود. برای نمونه، گندم نوعی ثروت است و خرما و پول نیز چنین‌اند. با این حال، اندوختن در پول بازتاب می‌یابد، نه در کالاها و خدمات. نهیِ موجود در آیه به اندوختنِ پول اشاره دارد، زیرا پول به‌عنوان وسیلهٔ مبادلهٔ مورد قبول عموم عمل می‌کند، و نیز به این دلیل که اندوختنِ پول همان امری است که اثر منع را پدید می‌آورد، یعنی محدود کردن گردش [ثروت]. اما انباشتن سایر کالاها «کنز» (اندوختن) نامیده نمی‌شود، بلکه «احتکار» (انحصارطلبی) خوانده می‌شود. از این رو آیه‌ای که اندوختنِ طلا و نقره را منع می‌کند، در واقع به اندوختنِ پول اشاره دارد. این آیه پولی را که خداوند (سبحانه و تعالی) اندوختنِ آن را بر ما حرام کرده، مشخص نموده است، و آن طلا و نقره است. خداوند (سبحانه و تعالی) می‌فرماید:

1. When Islam prohibited the hoarding of wealth, it specifically prohibited the hoarding of gold and silver despite the fact that wealth includes any property that can be owned. Wheat for instance is a type of wealth, so are dates and money. However, hoarding is reflected in money, not in the goods and services. The prohibition in the verse refers to the hoarding of money, for it acts as the generally accepted medium of exchange, and because the hoarding of money is the matter that produces the effect of the prohibition i.e. restricting circulation. As for other commodities, their accumulation would not be known as Kanz, (hoarding), but as Ihtikar (monopoly). Hence the verse which prohibits the hoarding of gold and silver in fact refers to the hoarding of money. The verse has specified the money which Allah (swt) has prohibited us to hoard which is gold and silver. Allah (swt) says:

و کسانی که طلا و نقره را ذخیره می‌کنند و آن را در راه خدا خرج نمی‌کنند، بدانند که عذابی دردناک در انتظار ایشان است. [At-Tauba: 34]

“And those who hoard gold and silver and do not spend them in the way of Allah, let them know that a severe punishment is awaiting them” [At-Tauba: 34]

بنابراین، حرمت بر وسیلهٔ مبادلهٔ پولی متمرکز است، و از این رو احتکار طلا و نقره حرام است، خواه سکه زده شده باشد یا نه.

Therefore, prohibition is focused upon the monetary medium of exchange, thus the hoarding of gold and silver is forbidden, whether it was minted or not.

۲. اسلام، طلا و نقره را به مجموعه‌ای از احکام ثابت پیوند داده است. از این رو، هنگامی که دیه، یعنی خونبها، را مقرر کرد، مقدار معینی طلا را تعیین نمود. همچنین، وقتی کیفر بریدن دست دزد را فرمان داد، کمترین ارزش طلایی را که سرقت آن موجب بریدن دست می‌شود، مشخص کرد. پیامبر خدا ﷺ در نامه‌ای به مردم یمن، به روایت نسائی از عمرو بن حزم، فرمود: «دیه هر جان صد شتر است... و برای کسانی که طلا دارند، هزار دینار.» بخاری نیز از عایشه (رضی‌الله عنها) روایت کرده است که پیامبر خدا ﷺ فرمود: «دست برای سرقت یک چهارم دینار و بیشتر بریده می‌شود.» بنابراین، این تعیین احکام معین با دینار، درهم و مثقال، دینار با وزن طلایش و درهم با وزن نقره‌اش را به واحد پولی‌ای تبدیل می‌کند که با آن ارزش کالاها و خدمات سنجیده می‌شود. این واحد پولی همان پولی است که پایه‌ی ارز است. پس، اینکه اسلام، احکام شرعی را با متن، به طلا و نقره پیوند داده است، آنگاه که این احکام به پول مربوط می‌شوند، دلیلی است بر اینکه ارز منحصراً به طلا و نقره محدود است.

2. Islam has linked gold and silver to a set of fixed rules. Hence, when it imposed the Diyyah i.e. blood money, it specified a fixed amount of gold. Also, when it decreed the penalty of cutting the hand of the thief, it specified the minimum value of gold that is stolen which would entail the cutting of the hand. In his letter to the people of the Yemen, the Messenger of Allah (pbuh) was reported by An-Nisai on the authority of Amru Ibn Hazm to have said: “The blood money for one soul would be 100 camels...and for those who deal in gold it would be 1000 dinars.” Bukhari also reported on the authority of Aisha (ra) that the Messenger of Allah (pbuh) also said: “The hand is cut for the theft of one-quarter dinar and upward.” Therefore, this fixing of certain rules by the Dinar, the dirham and the Mithqal, would make the Dinar with its weight in gold, and the dirham with its weight in silver, a monetary unit by which the values of goods and services are measured. This monetary unit would be the money, which is the basis of the currency. Therefore, the fact that Islam has linked the Shari’ah rules to gold and silver by text, when these rules are related to money, serves as evidence that the currency is solely restricted to gold and silver.

3. فرستادهٔ خدا ﷺ طلا و نقره را به عنوان پول مقرر فرمود و آن دو را به تنهایی معیار پولی برای ارزیابی کالاها و خدمات قرار داد و اطمینان داد که همهٔ معاملات بر پایهٔ آن دو انجام شود. او ﷺ همچنین واحدهای این پول را تعیین کرد که عبارت‌اند از: اوقیه، درهم، دانق (برابر با یک‌ششم درهم)، قیراط، مثقال و دینار. این واحدها در زمان حیات فرستادهٔ خدا ﷺ شناخته‌شده و رایج بودند و همهٔ مردم از آن‌ها به‌طور گسترده استفاده می‌کردند. همچنین ثابت شده است که فرستادهٔ خدا ﷺ آن‌ها را تأیید کرده است. همهٔ معاملات تجاری و ازدواج با طلا و نقره، در مقام پول، انجام می‌شد و این امر در احادیث صحیح ثابت شده است. فرستادهٔ خدا ﷺ وزن طلا و نقره را با وزنی مشخص تعیین فرمود که همان وزن مردم مکه بود. ابوداوود و نسائی از ابن عمر روایت کرده‌اند که فرستادهٔ خدا ﷺ فرمود: «وزن باید وزن مردم مکه باشد.» با بررسی اوزان پولی در اسلام، می‌توان چنین نتیجه گرفت که اوقیهٔ شرعی برابر با ۴۰ درهم، درهم برابر با ۶ دانق، دینار برابر با ۲۴ قیراط، و هر ۱۰ درهم برابر با ۷ مثقال است. اوزان مدینه بر اساس همین ترتیب تعیین شد.

3. The Messenger of Allah (pbuh) has determined that gold and silver be used as money, and exclusively made them the monetary measure to evaluate goods and services, and ensured that all transactions be conducted with them as their basis. He (pbuh) also established the units of this money, which are the ounce, Dirham, Daniq (equal to 1/6 Dirham), Carat, Mithqal and Dinar. These units were well known and widespread during the lifetime of the Messenger of Allah (pbuh) and they were widely used by all people. It has also been established that the Messenger of Allah (pbuh) approved of them. All trade and marriage transactions were conducted in gold and silver, in their quality as money, and this has been established in the Sahih Ahadith. The Messenger of Allah (pbuh) has determined the weight of gold and silver with a specific weight, which was the weight of the people of Makkah. Abu Dawud and An-Nisai reported on the authority of Ibn Umar that the Messenger of Allah (pbuh) said: “The weight should be that of the people of Makkah.” When reviewing the monetary weights in Islam, we would conclude that the legal ounce would equal 40 Dirhams, the dirham would be 6 Daniqs, the Dinar would equal 24 Carats and every 10 Dirhams would equal 7 Mithqals. The weights of Madinah were established according to this order.

۴. هنگامی که الله (سبحانه و تعالی) زکات پول را مقرر فرمود، آن را بر طلا و نقره واجب گردانید، و نصاب زکات را در طلا و نقره تعیین نمود. بنابراین، اینکه زکات پول را همان زکات طلا و نقره بدانیم، مستلزم آن است که پول را همان طلا و نقره قلمداد کنیم.

4.When Allah (swt) decreed the Zakat of money, He (swt) made it obligatory in gold and silver, and He (swt) determined a Nisab for the Zakat in gold and silver. Therefore, to consider the Zakat of money as being gold and silver would establish the money as being gold and silver.

۵. احکام مبادلہ (صرف) جو مالی معاملات میں مذکور ہیں، صرف سونے اور چاندی کے بارے میں آئے ہیں۔ اسی طرح اسلام میں ذکر کیے گئے تمام مالی معاملات کے بارے میں روایت ہے کہ وہ سونے اور چاندی ہی میں انجام پاتے تھے۔ مبادلہ ایک کرنسی کو دوسری کرنسی کے بدلے فروخت کرنا ہے۔ یہ یا تو ایک ہی قسم کی کرنسی کا اسی قسم کی کرنسی سے تبادلہ ہوگا، یا ایک کرنسی کا دوسری قسم کی کرنسی سے تبادلہ ہوگا۔ دوسرے لفظوں میں، مبادلہ ایک کرنسی کو دوسری کرنسی سے بدلنے کا نام ہے۔ شریعت نے مبادلہ کا حکم مقرر کیا ہے، جو خالص مالی معاملہ ہے، اور اسے سونے اور چاندی کے سوا کسی اور چیز سے نہیں جوڑا، اور یہ اس بات کی واضح دلیل ہے کہ رقم سونے اور چاندی ہی کی ہونی چاہیے اور اس کے سوا کچھ نہیں۔ امام ترمذیؒ نے روایت کیا کہ رسول اللہ ﷺ نے فرمایا: "سونے کو چاندی کے بدلے جیسے چاہو بیچو، مگر ہاتھوں ہاتھ (نقد) ہو۔" امام بخاریؒ نے بھی روایت کیا کہ رسول اللہ ﷺ نے فرمایا: "سونے کا چاندی کے بدلے (ادھار) سود ہے، مگر یہ کہ ہاتھوں ہاتھ ہو۔" لہٰذا رقم ان امور میں شمار ہوتی ہے جن کے لیے اسلام نے احکام مقرر کیے ہیں، اور یہ ایسا معاملہ نہیں جو رائے اور مشورے کے تابع ہو، نہ ہی معاشی اور مالی زندگی کے تقاضوں کے تابع ہو۔ رقم کی خاص قسم اور اکائی ہونے کی صفت خود شرعی حکم سے متعین ہوتی ہے۔ اگر کوئی مذکورہ بالا پانچ نکات پر غور کرے تو اسے معلوم ہوگا کہ اسلام میں رقم سے متعلق شرعی احکام کی ایک بڑی تعداد وابستہ اور مربوط ہے۔ چنانچہ اس کا ذخیرہ کرنا ممنوع ہونا، اس پر زکوٰۃ کا واجب ہونا، اس کے لیے مبادلہ کا حکم مقرر ہونا، رسول اللہ ﷺ کا اس کے ساتھ لین دین کو برقرار رکھنا، دیت اور چوری میں ہاتھ کاٹنے کے حکم کو اسی سے جوڑنا، یہ سب اس معاملے میں رائے کو صرف شرعی نص کے تابع بنا دیتے ہیں۔ شریعت نے جن احکام کو خاص طور پر سونے اور چاندی کی رقم سے متعلق یا اس سے وابستہ بیان کیا ہے، وہ اس بات کی واضح دلیل ہے کہ کرنسی سونے اور چاندی ہی کی ہونی چاہیے، یا انہی پر مبنی ہونی چاہیے۔ بنابراین، نوع پولی که با احکام شریعت تعیین شده است باید رعایت شود. از این رو، پول در اسلام باید طلا و نقره باشد.

5. The rules of exchange listed under the monetary transactions only, have come in gold and silver alone. Also, all the financial transactions mentioned in Islam were reported to have been conducted in gold and silver. Exchange is the trading of one currency for another. It would be either trading of one currency with the same type, or trading of one currency for another type. In other words, exchange would be the swapping of one currency for another. The fact that Shar’a has determined the exchange, which is purely a financial transaction, linked to nothing else but money by gold and silver serves as a clear evidence that money should be in gold and silver and nothing else. At-Tirmidhi reported that the Messenger of Allah (pbuh) said: “Trade gold for silver as you wish, but hand to hand (without delay).” Bukhari also reported that the Messenger of Allah (pbuh) said: “Gold for silver would be Riba, unless it was hand to hand (without delay).” Therefore, money is considered one of the issues which Islam has laid down rules for and is not an issue subject to opinion and consultation, nor subject to the requirements of economic and financial life. The attribute of money as a specific type and unit of currency, is rather determined by a Shari’ah rule. If one were to ponder over the above mentioned five points, one would find a host of Shariah rules has been related and linked to the money in Islam. Therefore, the prohibition of its hoarding, the obligation of Zakat on it, the decreeing of the rule of exchange for it, the approval of the Messenger of Allah (pbuh) of dealing with it, the linking of the Diyyah (blood money) and the cutting of the hand in theft to it makes the opinion in such a matter subject to the Shari’ah text only. The fact that Shar’a has expressed through rules which are related exclusively to money in gold and silver, or are linked to it, serves as a clear evidence that the currency should be gold and silver, or based on gold and silver. Therefore, the type of currency determined by the Shari’ah rules must be adhered to. Thus, money in Islam should be gold and silver.

با این حال، انحصاری دانستن طلا و نقره به عنوان پول، لزوماً به این معنا نیست که هرگونه مبادله‌ای غیر از طلا و نقره ممنوع باشد. مسئله پول در این زمینه با مسئله مبادله متفاوت است، بلکه مسئله اتخاذ یک واحد پولی است. بنابراین، با وجود آنکه مردم مجازند هر چیزی را که بخواهند مبادله کنند، معیار پولی برای مبادله و برای هر چیزی غیر از مبادله باید طلا و نقره باشد، زیرا در اسلام پول، طلا و نقره است.

However, to exclusively determine gold and silver as money would not necessarily mean that it would be forbidden to conduct any exchange in other than gold and silver. The issue of currency in this regard would be other than that of exchange, it would rather be the issue of adopting a currency. Therefore, despite the fact that it would be permitted for people to exchange in anything they wished, the monetary measure for exchange and for anything other than exchange must be in gold and silver, for money in Islam is gold and silver.

پیامبر خدا ﷺ انواع گوناگونی از طلا و نقره را به عنوان پول به کار می‌بردند، چه سکه‌زده باشند و چه سکه‌نشده. ایشان ﷺ پولی مشخص با ویژگی‌های معین و ثابت ضرب نکردند، بلکه واحدهای طلا و نقره، سکه‌های رومی و ایرانی، هم کوچک و هم بزرگ، همراه با سکه‌های نقره‌ای که نه ضرب شده بودند و نه نقش داشتند، و نیز سکه‌های یمنی بودند. همه‌ی این سکه‌ها بی‌استثنا به‌طور گسترده در گردش بودند. با این حال، این سکه‌ها نه بر اساس تعدادشان و نه بر اساس نقش‌دار بودن یا نبودنشان مورد توجه قرار می‌گرفتند؛ بلکه تنها بر اساس وزنشان سنجیده می‌شدند. تکه‌ای طلا می‌توانست به اندازه‌ی یک تخم‌مرغ باشد و باز هم مردم با آن معامله می‌کردند. بنابراین، تعریف پول با مشخص کردن طلا و نقره و تعیین وزن برای هر یک از آن‌ها صورت می‌گرفت. از این رو، حقوق خداوند ﷻ مانند زکات، و حقوق مردم مانند بدهی‌ها، و نیز قیمت کالاها و خدمات، به درهم و دینار، یعنی به طلا و نقره که به وزن ارزیابی می‌شدند، مربوط بود.

The Messenger of Allah (pbuh) made various types of gold and silver as money, regardless of whether these were minted or not. He (pbuh) did not mint a specific money, with specific and fixed features, rather the units of gold and silver were Roman and Persian coins, both small and large coins along with silver coins which were neither minted nor engraved, as well as Yemeni coins. All of these coins were in use widely without exception. However, these coins were not considered by their number or whether they were engraved or not; they were only considered according to their weight. The piece of gold could be the size of an egg, and people would still deal with it. Thus, the definiition was by specifying gold and silver and specifying the weight for each of them. Therefore, the rights of Allah (swt) such as Zakat, the rights of the people such as debts, as well as the prices of goods and services, were related to Dirhams and Dinars i.e. to gold and silver, evaluated by weight.

این وضعیت در طول زندگی پیامبر خدا ﷺ، و در دوران خلفای راشدین چهارگانه، و آغاز عصر بنی‌امیه ادامه یافت، تا اینکه عبدالملک بن مروان آمد و مناسب دید که تمام طلا و نقره‌ای را که در آن زمان در گردش بود، چه سکه‌زده و چه سکه‌نزده، به سکه و کتیبه‌ای اسلامی تبدیل کند، و به آن وزنی استاندارد و ثابت بدهد، و بدین ترتیب نیاز به ارجاع به وزن آنها را از میان بردارد. پس او بزرگ‌ترین و کوچک‌ترین سکه‌ها را گرد آورد و آنها را بر اساس وزن مکه ضرب کرد. عبدالملک در سال ۷۵ هجری درهم‌ها را از نقره و دینارها را از طلا ضرب کرد، و از آن زمان به بعد درهم‌ها و دینارهای اسلامی ضرب‌شده در گردش بودند؛ یعنی پول دولت اسلامی متمایز شد و همان ویژگی ثابت را داشت. بنابراین، مبنای نظام پولی در اسلام طلا و نقره بود. اما اندازه، سکه‌زنی، شکل و کتیبه، همگی جزو سبک و شیوه‌اند. از این رو، وقتی واژه‌های طلا و نقره در اصطلاح و ارزیابی شرعی ذکر می‌شوند، بر دو چیز اطلاق می‌گردند: پولی که در گردش است، اعم از مسی یا کاغذی، به شرط آنکه معادلی (از طلا و نقره) داشته باشد، و دو فلز طلا و نقره. هر پولی که از طلا یا نقره باشد، بدین ترتیب مورد توجه قرار می‌گیرد، و هر پول کاغذی یا مسی یا مانند آن که بتوان آن را به طلا یا نقره تبدیل کرد نیز مورد توجه قرار می‌گیرد.

This State of affairs continued throughout the lifetime of the Messenger of Allah (pbuh), that of the four Khulafaa Al-Rashideen, and the beginning of the era of Bani Umayyah, until the arrival of Abdulmalik Ibn Marwan, who deemed it appropriate to transform all the gold and silver that was in use at the time, minted and non minted alike, into an Islamic coinage and inscription, and gave it a standard and invariable weight, thus doing away with the need to make reference to their weight. So, He collected the largest and the smallest of coins and minted them according to the weight of Makkah. Abdulmalik minted the Dirhams in silver and the Dinars in gold in the year 75 AH, and ever since that time, Islamic minted Dirhams and Dinars were in circulation i.e. the currency of the Islamic State became distinguished, having the same invariable feature. Therefore, the basis of the monetary standard in Islam was gold and silver. As for size, coinage, form and inscription, these are all part of the style. Therefore, the words of gold and silver, when mentioned in the Shari’ah terminology and evaluation, would apply to two matters: The money which is in circulation, whether it is copper or paper money as long as it has an equivalent (from gold and silver), and the two metals of gold and silver. Any money that is from gold or silver, would thus be considered, and any paper or copper money or the like, which could be transferred into gold or silver would also be considered.