مضاربه آن است که دو نفر (یا بیشتر) در تجارت شریک شوند، به‌طوری که سرمایه از یکی از آن‌ها و کار از دیگری باشد. یعنی بدن یک شخص با مال شخص دیگر شریک می‌شود. این بدان معناست که کار به دست یکی از آن‌ها انجام می‌شود و دیگری مال را فراهم می‌کند. دو شریک بر سهم معینی از سود توافق می‌کنند. مثال آن این است که یکی از آن‌ها هزار پوند می‌دهد و دیگری با آن کار می‌کند و سود میان آن دو تقسیم می‌شود. پول باید به شریک عامل سپرده شود که در تصرف آن آزادی عمل دارد، زیرا مضاربه مستلزم سپردن مال به شریک عامل (مضارب) است. شریک عامل حق دارد به صاحب مال شرط کند که یک سوم یا نصف سود، یا هر سهم معین دیگری از سود را که با یکدیگر توافق کنند، از آنِ او باشد. این به آن دلیل است که مضارب به سبب کارش مستحق سود است. بنابراین جایز است که شرکا بر سود مضارب توافق کنند، خواه اندک باشد یا بسیار. پس مضاربه نوعی کار است که وسیله‌ای مشروع برای مالکیت به شمار می‌آید. مضارب بدین‌ترتیب مالک آن مالی می‌شود که از راه مضاربه، به سبب کارش و مطابق با آنچه توافق شده، از آن سود برده است.

Mudharaba is where two persons (or more) participate in trading, where the capital comes from one of them and the work from the other. That is, the body of one person enters into partnership with the property of another person. This means that the work will be carried out by one of them and the other will provide the property. The two partners agree on a certain share of the profit. An example of this is when one of them provides one thousand pounds and the other person works with it, and the profit is divided between them. The money must be handed over to the body partner, who is given a free hand over the money, because Mudharaba requires the handing over of the property to the body partner (Mudharib). The body partner has the right to stipulate upon the property owner that He has a third, or half of the profit, or whatever they may agree on together as a defined portion of the profit. This is because the body partner (Mudharib) is entitled to the profit due to his work. It is thus allowed for the partners to agree on the profit of the Mudharib whether it is little or great. So Mudharaba is a kind of work which is a legal means of ownership. The Mudharib thus possesses the property, which He profited from via Mudharaba due to his work in accordance with what was agreed.

مضاربه نوعی شرکت است، زیرا شراکتی از نیروی کار و سرمایه است. شرکت از جمله معاملاتی است که شریعت آن را مجاز دانسته است. ابوهریره (رض) گفت: رسول الله ﷺ فرمودند: «خداوند می‌فرماید: من سومِ دو شریکم، مادام که یکی از آن دو به همراه خود خیانت نکند؛ پس اگر یکی از آن دو به همراه خود خیانت کند، من از میانشان بیرون می‌روم.» پیامبر ﷺ فرمودند: «دستِ خداوند بر دو شریک است، مادام که به یکدیگر خیانت نکنند.» عباس بن عبدالمطلب (رض) روایت کرده است که هرگاه مالی را به‌صورت مضاربه می‌سپرد، به مضارب شرط می‌کرد که با آن مال از راه دریا سفر نکند، از دره‌ای فرود نیاید و با جانداران تجارت نکند، و در غیر این صورت باید خسارات واردشده را تضمین کند. این موضوع به گوش رسول الله ﷺ رسید و ایشان آن را تأیید کردند. صحابه (رض) به‌اتفاق بر جواز مضاربه اجماع کرده‌اند. عمر بن خطاب (رض) مال یتیمان را به‌صورت مضاربه می‌سپرد. عثمان بن عفان (رض) مالی را به مردی به‌صورت مضاربه سپرد. بنابراین مضارب با کار کردن روی مال دیگری، برای خود سودی به‌دست می‌آورد. پس مضاربه از سوی مضارب کار است و یکی از راه‌های معتبر مالکیت به شمار می‌رود. اما برای صاحب مال، مضاربه وسیله‌ی مالکیت نیست، بلکه وسیله‌ی سرمایه‌گذاری آن مالکیت است.

Mudharaba is a kind of company, because it is a partnership of a body and property. The company is one of the transactions which the Shar’a has allowed. Abu Hurairah (ra) said that the Messenger of Allah (pbuh) said: “Allah says: ‘I am the third of the two partners unless one of them betrays his companion, so if one of them betrays his companion I withdraw from them.’” The Prophet (pbuh) (pbuh) said: “The hand of Allah is on the two partners unless they betray each other.” Al-Abbas ibn Abdul- Muttalib (ra) narrated that, when He handed a property as Mudharaba, He used to stipulate on the Mudharib not to travel with it by the sea, not to descend a valley nor to trade with live things, otherwise He would have to guarantee losses incurred. The Prophet (pbuh) of Allah (pbuh) became aware of that and He approved of it. The companions (ra) have agreed unanimously that Mudharaba is allowed. ’Umar ibn Al Khattab (ra) used to hand over the orphans’ property for Mudharaba. Uthman ibn Affan (ra) handed some property to a man as Mudharaba. So the Mudharib gains a property for himself by working with the property of another person. The Mudharaba by the Mudharib is thus work and one of the valid means of ownership. However for the owner of the property it is not a means of ownership, rather it is a means of investing the ownership.