خدای ته د دلیل ځای چیرته دی؟ د اسلام د حق والی دلیل چیرته دی؟ دلیل شته، ډیر دلیلونه شته. مګر دا چې څه شی دلیل ګڼل کیږي، د ډیرو عواملو پورې اړه لري. دا د عقل او منطق د کار کولو یوه بنسټیزه حقیقت دی، او دا حقیقت د مذهبي ادعاوو په اړه هم هماغسې سم دی لکه څنګه چې د ساینسي (یا ریاضیاتي) ادعاوو په اړه سم دی۔ تصور وکړئ چې تاسو داسې یوې نړۍ کې ژوند کوئ چې له ساینس سره یې سخته دښمني ده. خلک له ماشومتوب څخه زده کوي چې ساینس ته بې باوره وي، ساینس پوهان ټیټ وګڼي، او ساینس ته د دوکې او چل په سترګه وګوري، او په بدترین حالت کې د تاوتریخوالي مرګژوندی دین ګڼي۔ په دې نړۍ کې البته د ساینس نهادي زده کړه نشته۔ ډیری خلک د ځوانۍ په وخت کې په ښوونځي کې د ساینس سره هیڅ اړیکه نه لري، او دا د عامو خلکو د ساینسي پوهې سخت کمزوري پایله لري۔ مګر ناپوهي له دې هم ژوره ده، ځکه پوهنتونونه هم له ساینس سره دښمن دي۔ د نړۍ د ډیرو پوهنتوني استادانو او پوهانو په ساینس باندې د سپکې تحقیر په سترګه ګوري۔ د ساینس زده کول یوازې د کوچنیو، لږ بودیجه لرونکو او کمو کارکوونکو خپلواکو ښوونځیو له لارې ممکن دي چې په نړۍ کې ځای پر ځای خپاره دي۔ په دې ښوونځیو کې زده کړه د زده کوونکو لپاره ډېره شخصي او مالي قرباني غواړي، او همدا سبب دی چې د نفوس په پرتله ډیر لږ واقعي ساینس پوه روزل کیږي۔

Where is the evidence for God? Where is the evidence for the truth of Islam? There is evidence, lots of evidence. But what counts as evidence depends on a lot of factors. This is a basic truth about the way reason and rationality work and it is just as true about religious claims as it is about scientific (or mathematical) claims. Imagine you are a scientist living in a world that is bitterly anti-science. The masses are taught from a very young age to distrust science, to look down on scientists, and to view science itself as charlatanism at best, a violent death cult at worst. In this world, of course, there is no institutionalized science education. The vast majority of people have zero exposure to science in the classroom growing up. This results in a severe lack of scientific literacy in the general population. But the ignorance runs deeper than that because even universities are anti-science. The vast majority of university professors and the cognoscenti worldwide view science with snarky contempt. The only way to study science is in small, underfunded, understaffed independent schools scattered around the world. To study at those schools requires great personal and financial sacrifice on the part of students, which means that very few legitimate scientists are trained relative to the size of the population.