د عرب ایالتونو په اړه اروپایي محورې شننه دا حقیقت نه دی پیژندلی چې ډیری عربي هیوادونه او د هغوی سرحدونه، د ایالتونو نومونه په کې شامل دي، نږدې د اوږدو (استعمار نه مخکې) تاریخي دودونو پر بنسټ جوړ شوي دي. د فلسطین په قضیه کې، لکه د نورو ډیرو عربي سیاسي واحدونو په څیر، د منځنیو پیړیو څخه تر دې دمخه «فلسطین» نوم په یوځای د یوې دقیقې جغرافیایي ځای او د هغه (اکثره، مګر یوازې نه) عربي مسلمان خلکو هویت ښودونکی و. سربیره پر دې، د عصري فلسطین تاریخ اکثره د اروپايي، عثماني او صهیونیستي مهاجرو له لیدلوریو څخه او د هغوی سره یوځای مطالعه کیږي؛ د فلسطین او فلسطینیانو خپلواکه عاملیت او خپل غږ لږ څوک پیژني. د دې استعماري او امپراتوري ذهنیت له امله، د عصري منځني ختیځ تاریخ لیکونکي هم ډیر وخت د عثماني امپراتورۍ او «عثماني اصلاحاتو» ته ځانګړې پاملرنه کوي، چې دا هم د ختیځ نژدې امپراتوریو د ترتیبي تاریخ په اړه د لویدیزې دودیزې علاقې یوه برخه ده: اسوري، فارسي، یوناني، رومي، عثماني، برتانوي او نور. خو د «دولة القطریة» یا هیواد/ایالت، چې «قطر» یې په عربي کې «هیواد» معنا لري، د یوه پیړۍ پر مهال نه پر اوږدو سلطنتونو، امارتونو، پاچاهیو، خانیتونو، شیخیتونو، ولایتونو، خلافتونو یا نورو نومونو په بڼه، د مسلمانانو په تاریخ او د مسلمان اکثریت لرونکو هیوادونو کې د ایالت یو له ډیرو عامو ډولونو و، او دا ایالتونه ډیر وخت عملي خپلواکي هم لرله. د قرطبې خلافت (۹۲۹ تر ۱۰۳۱ م)، د غرناطې امارت (۱۲۳۰ تر ۱۴۹۲ م)، د منځنۍ آسیا خانیتونه، د عمان سلطنت (۱۷۴۱ څخه تر اوسه)، د تونس بیګان (۱۷۰۵ تر ۱۹۵۷ م)، د جبل لبنان امارت (۱۵۱۶ تر ۱۸۴۱ م)، لومړی سعودي ایالت (د درعیې امارت، ۱۷۴۴ تر ۱۸۱۸ م) او د مصر د محمد علي پاشا ولایت (۱۸۰۵ تر ۱۹۴۸ م) یوازې ځینې بیلگې دي چې دا ډول ایالت د مسلمانانو په تاریخ کې څومره پراخ و. دې ځینې دولتونه قطریه، لکه د مصر مملوکي سلطنت (۱۲۵۰–۱۵۱۷ ع)، د ۱۱ څخه تر ۱۳ پېړۍ پورې د بغداد د اسلامي خلافت په پرتله ډېر زورور وو. دا پېښه یوه استثنا نه وه، بلکې دولة قطریه د عربي او اسلامي نړۍ په ټولو سیمو کې عام شوه، په ځانګړې توګه د ۹ پېړۍ د دوهمې نیمایي کې د عباسي خلافت له زوال وروسته، او ډیری دغه خپلواکې دولتونه ډېر پرمختګ او حیرانوونکي کلتوري پرمختګونه ولیدل.

The Eurocentric analysis of the Arab states has failed to recognise that most of the Arab countries and their borders are closely based on long (pre-colonial) historical precedents, including the naming of states. In the case of Palestine, as in the case of most other Arab political entities, traditionally and throughout the Middle Ages the name Filastin had indicated both an exact geographic location and the identity of the (predominantly, but not exclusively) Arab Muslim population. Moreover, the history of modern Palestine is often studied from and with European, Ottoman and Zionist-settler perspectives; the autonomous agency and voice of Palestine and the Palestinians themselves are seldom recognised. With this imperial and colonial mindset, historians of the modern Middle East also tend to focus on the Ottoman Empire and ‘Ottoman reforms’, which is also part of a long Western tradition of preoccupation with imperial chronologies of the Near East: Assyrian, Persian, Greek, Roman, Ottoman, British etc. Yet the dawlah al-qutriyyah, or the country/state – the Arabic term qutr being a ‘country’ – as a parachronism, and whether traditionally in the form of sultanate, emirate, kingdom, khanate, shaykhdom, wilayat, caliphate or any other name, was one of the most common forms of statehood throughout Muslim history and in Muslim-majority countries; a statehood which often enjoyed practical sovereignty. The Caliphate of Córdoba (929 to 1031 AD), the Emirate of Granada (1230‒1492), the Khanates of Central Asia, the Sultanate of Oman (1741 to the present), the Beys of Tunis (1705‒1957), the Emirate of Mount Lebanon (1516‒1841), the first Saudi state (the Emirate of Dir’iyah, 1744‒1818) and the Wilayat of Muhammad ‘Ali Pasha of Egypt (1805‒1948) are only a few examples of how incredibly widespread this form of statehood was throughout Muslim history. Some dual qutriyyah, such as the Mamluk Sultanate of Egypt (1250–1517), were far more powerful than the Muslim Caliphate of Baghdad during the 11th‒13th centuries. Far from being an aberration, the dawlah qutriyyah became common throughout the Arab and Islamic worlds, especially after the decline of the Abbasid Caliphate in the second half of the 9th century AD and many of these independent states enjoyed a great deal of prosperity and spectacular cultural developments.

د مثال په توګه، د حلب خپلواکه امارت، چې د شمالي سوریې اکثره برخه او د لویدیځ الجزیرې ځینې سیمې یې احاطه کولې، په ۹۴۴ میلادي کال کې د حمدانیانو شهزادګانو لخوا تأسیس شو او د سیف الدولې په مشرۍ د یوه خپلواک امارت مرکز وګرځید. دا سیمه د ډیرې پرمختګ او سوکالۍ دوره تجربه کړه او د عربو تر ټولو لوی شاعر المتنبي، او د اسلام تر ټولو لوی فیلسوفانو یو، فارابي ته کور وګرځید، هغه همه اړخیزه عالم چې د «آراء اهل المدینة الفاضلة» کتاب لیکونکی دی، چې د «الدولة الکاملة» په نوم هم پیژندل کیږي ([al-Farabi 1985]).

For instance, the independent Emirate of Aleppo, which encompassed most of northern Syria and parts of western al-Jazirah, was founded in 944 by the Hamdanid princes and became the seat of an independent emirate under Sayf al-Dawlah. It enjoyed a period of great prosperity and became home to the greatest Arab poet, al-Mutanabi, and one of the greatest philosophers of Islam, the polymath al-Farabi, the author of The Opinions of the People of the Virtuous City, also known as The Perfect State (al-Farabi 1985).

دا بډ تاریخي میراث، چې د دولة قطریة سره ورته وړاندې د دولة وطنیة یا ملي دولت دی، د عربي نړۍ او د مسلمانو اکثریت لرونکې فلسطین کې د شل مخکې پیړۍ په لومړیو کې د دوه کچو لرونکي وطني‒قومي ناسیونالیزم د راپورته کیدو او جوړښت یو عامل وو.

This rich historical legacy of the dawlah qutriyyah, whose modern equivalent is the dawlah wataniyyah or national state, was a factor in the emergence and construction of a two-tier watani‒qawmi nationalism in the Arab world and in Muslim-majority Palestine in the early 20th century.

آج عربی دنیا، فلسطین کو چھوڑ کر، یعنی مملکتِ فلسطین کے علاوہ، اکیس ریاستوں یا "دولتِ قطریہ" پر مشتمل ہے۔ Note: The Pashto translation follows below. آج عربي نړۍ، د فلسطین پرته، یو‌ويشت دولتونه لري، یعنې د "دولتونو قطریه" شمېر. عرب‌پالنې ملي‌ګرا نظریه‌پالونکي ډیر وخت دا استدلال کوي چې د عربي اتحاد پلانونه ناکام شول او په عربي نړۍ کې د "دولة قطریه" تسلط او دوام، په اصل کې د استعمار میراث پایله ده۔ خو دا استدلال د اسلام لاندې د دولت‌جوړونې تاریخي میراث، د عربو بومي فعالیت، ځانګړو سیمه‌ییزو او سیمه‌ایزو دودونو، او ډیرو عربي ټولنو پخوانۍ بومي ریښو او تاریخي خپلواکۍ په پام کې نه نیسي۔ حقیقت دا دی، لکه څنګه چې لاندې وویني، اروپایي استعمار په فلسطین کې د "دولة قطریه" د جوړېدو مخه ونیوله۔

Today the Arab world consists of twenty-one states, or dual qutriyyah, excluding Palestine. Pan-Arab nationalist ideologues often argue that the failure of Arab unity schemes and the predominance and durability of al-dawlah al-qutriyyah in the Arab world are primarily the product of the colonial legacy. But this argument is made in disregard of the historical legacy of statehood under Islam, Arab indigenous agency, the distinct local and regional traditions and the ancient local roots and historical autonomy of many Arab societies. In fact, as we shall see below, European colonialism prevented the creation of a dawlah qutriyyah in Palestine.

مزید برآں، عربی جغرافیائی نام جیسے فلسطین/فلسطین، مصر، شام، لیبیا، عراق اور یمن کی گہری اور قدیم تاریخی جڑیں ہیں اور اپنی شناخت متعین کرنے کا مقامی جائز حق بھی ہے۔ اس کے علاوہ، اٹھارہویں صدی کے فلسطین میں امارتِ ظاہر العمر کے قیام کی مقامی کوششیں، جو ایک «دولۃ قطریۃ» کی صورت تھیں، فلسطینی ریاست کے قیام کی ایک واضح مثال ہیں۔ جدید دور میں فلسطین/فلسطین جیسے قدیم جغرافیائی ناموں کا احیاء اور پھیلاؤ اس بات سے ہوا کہ قدیم تاریخ میں (کانسی کے دور کے آخر سے) یہ نام عام طور پر استعمال ہوتا رہا۔

Moreover, Arabic toponyms such as Palestine/Filastin, Egypt, Syria, Libya, Iraq or the Yemen all have deep and ancient historical roots and indigenous legitimacy of self-definition. Furthermore, the indigenous agency behind the creation of Palestinian statehood, the Emirate of Dhaher al-ʿUmar, in 18th century Palestine, which was a form of dawlah qutriyyah, is a case in point. The revival and spread of ancient toponyms such as Palestine/Filastin in the modern era was derived from the common use of the name in ancient history (from the Late Bronze Age onwards)

او د کلاسیک لرغونتوب، بیزنطي عیسویت او منځنیو اسلامي دورو په اوږدو کې. که څه هم استعماري میراث او د "ملت‌دولت" په اړه اروپايي نظریاتو د عربي نړۍ کې د دوه‌پړاوه (وطني‌ — قومي) ملي‌ګرۍ د راپورته کېدو کې نقش درلود، خو د عربي نړۍ په ټوله کې د «دولة قطریة» د راپورته کېدو او تسلط لپاره محلي ریښې او سیمه‌ییز تاریخي میراثونه هم باید د عواملو د یوې برخې په توګه په پام کې ونیول شي.

and throughout Classical Antiquity, Byzantine Christianity and Medieval Islam. Although the colonial legacy and influence of European ideas about the ‘nation-state’ contributed to the rise of a two-tier (watani‒qawmi) form of nationalism in the Arab world, local roots and regional historical legacies must be part of the mix of factors for the emergence and domination of the dawlah qutriyyah throughout the Arab world.