د دوو زرو کلونو راهیسې فلسطین د توحید درې ادیانو د زیارت ځای راهیسې دی. څینو سړو او ښځو کې قربانۍ ورکولې، آثار راټولول او دعا یې کوله، پداسې حال کې چې نورو زده کړه کوله، جګړه یې کوله، تبلیغ یې کاوه، کیندنې یې کولې یا فتح یې کوله. د زرخیزې هلال کې یو بډایه اهراي (ګودام) په توګه، هیڅ ځمکه د مذهبي سیاحت، دیني تقوا، زیارت او استعمار دومره مرکز نه دی ګرځیدلې لکه فلسطین. (Matar 2013: 913)

For over two millennia, Palestine has been the destination of the three monotheisms. While some of these men and women offered sacrifices, collected relics, and prayed, others studied fought, preached, excavated or conquered. A rich granary in the Fertile Crescent, no land has been as much the focus of religious tourism and piety, pilgrimage and colonization as Palestine. (Matar 2013: 913)

دا اروپایی سیاحان، زائرانو، لیکوالو، نقشه‌جوړونکو، جغرافیه‌پوهانو، توراتي شرق‌پوهانو او رومانتیک لټونکو ته د ځای تاریخي، جغرافیایي یا آثارپېژندنې شواهد نه وو، او نه یې د ځان لپاره کومه معقوله لامل درلود چې موجوده فلسطین ته «کنعان» ووايي. دوی په منطقي توګه د پالیستینا پخوانۍ نقشې بیا تکرار کړې، هغه نقشې چې د شپږ پېړیو زیات کلاسیک لرغونتوب او بیزنطي عیسویت څخه راغلې وې. دوی د دې هېواد هیلنستي، رومي، لومړني عیسوي، بیزنطي او عربي اسلامي توپونومي حافظې او میراث ته هم تکیه کوله.

Modern European travellers, pilgrims, writers, cartographers, geographers, biblical Orientalists and romance seekers had no historical, geographic or archaeological evidence or good reason to refer to modern Palestine as ‘Cana’an’. They logically reproduced ancient maps of Palaestina, maps derived from more than a millennium and a half of Classical Antiquity and Byzantine Christianity. They also relied on the Hellenistic, Roman, early Christian, Byzantine and Arab Islamic toponymic memory and heritage of the country.

په ۱۷ مې او ۱۸ مې پېړۍ کې د فلسطین په اړه د اروپا رومانتیک شرق‌پوهنه او «د کتاب مقدس جغرافیه» د ډیر زیات شوي، او د فلسطین د تاريخي جغرافیې په اړه پراخې خپرونې نه یوازې په لاتیني ژبه، بلکې د اروپا په محلي ژبو کې هم خپریدې پیل شوې. دې ته هادریانوس رېلانډوس (۱۶۷۶–۱۷۱۸) هم شامل دی، یو مشهور هالنډي شرق‌پوه، نقشه‌جوړونکی او ژبپوه، چې د فلسطین د کتاب‌مقدسي جغرافیې په څېړنه کې یې پایښت لرونکې ونډه اخیستې ده (Pailin 1984: 212). د هغه کار اصلاً ژبپوهنیز-الهیاتي ماهیت درلود او دا دواړه کتابونه یې شامل دي: Antiquitates Sacrae veterum Hebraeorum (۱۷۰۸) او Palaestina ex monumentis Veteris illustrata (۱۷۱۴)، چې په لاتیني ژبه لیکل شوي وو او په هغو کې هغه د «کتاب‌مقدسي فلسطین» جغرافیه تشریح کول غوښتل.

In the 17th and 18th centuries European romantic Orientalist and ‘biblical geography’ of Palestine increased phenomenally and voluminous publications on the historical geography of Palestine began to appear not only in Latin but in vernacular European languages. This included the works of Hadrianus Relandus (1676‒1718), a prominent Dutch Orientalist, cartographer and philologist who made a lasting contribution to research on the scriptural geography of Palestine (Pailin 1984: 212). His work was mainly philological-theological in character and included Antiquitates Sacrae veterum Hebraeorum (1708) and Palaestina ex monumentis Veteris illustrata (1714), written in Latin, in which he sought to describe the geography of ‘biblical Palestine’.