د معاصر فلسطین تاریخ کو مقامی باشندوں کی نظر سے پڑھنا، عثمانی، برطانوی اور صہیونی غالب نظروں اور زمانی تسلسلات سے توجہ ہٹا کر نئے مقامی نقطہ‌ہائے نظر فراہم کر سکتا ہے۔

Reading the history of modern Palestine through the eyes of the indigenous people can shift the emphasis away from hegemonic Ottoman, British and Zionist gaze and chronologies and provide new indigenous perspectives.

نوی (ماډرن) عکا د دې نظر یوه ښه بیلگه کیدای شي. دا ښکلې او مشهوره ښار، چې د العمر د دولت پلازمینه وه، له خاورو څخه بیرته راپورته شو او نږدې دوه سوه کاله یې د فلسطین له مهمو ښاري مرکزونو څخه شمیرل کیده. دا کار د عثماني امپراتورۍ محاسبو یا "د عثماني میراث" له امله کمه، بلکه د ځایي خلکو د زورور اراده او د خپل هویت د ټاکلو له امله و.

Modern (new) Acre can be a case study of this perspective. This beautiful and iconic capital of al-ʿUmar’s state rose from the ashes to become one the most important modern Palestinian urban centres for nearly two centuries. This was less to do with imperial Ottoman calculations or the ‘Ottoman heritage’, and more the result of sheer indigenous determination and self-definition.

لیکن د نولسمې پیړۍ په پای کې د ایکړ مقام د ګاونډي ساحلي ښار حیفا په ګټه کمزوری شو، ځکه چې لویدیځ کې نوي دروندي بخار انجنونه رامنځته شول چې لوی بېړۍ یې چلولې؛ نوي تجارتي لارې پرانیستل شوې، او د فلسطین ساحل د لویو اروپايي بخاري بېړيو شرکتونو د منظمې لارې برخه شو (Seikaly 2002b: 97).

However, by the end of the 19th century Acre’s standing had declined to the advantage of the nearby coastal town of Haifa, as new powerful steam engines were developed in the West, powering bigger ships; new trade routes were opened up and the coast of Palestine became part of the regular route of the major European steamship companies (Seikaly 2002b: 97).

د فلسطینو ضد استعماري ملي غورځنگ له راتگ، د خلکو د تاریخ په اړه د نویو لارو له پیدا کیدو او د ایلیټي روایتونو له کمزورېدو سره، الظاهر عمر د نن ورځې فلسطینیانو په منځ کې د «ملي» قهرمان په توګه راڅرګند شوی دی (جودې ۱۹۸۷، ۲۰۱۵). خو د الظاهر عمر دا ځانمختاره واحد باید د هغه د زمانې په چوکاټ کې وڅېړل شي؛ څرګنده ده چې د هغه موخې سلطنتي (دودماني) وې، نه ملي.

With the rise of anti-colonialist Palestinian nationalism, the emergence of new approaches to people’s history and the decline of elite narratives, al-ʿUmar has emerged as a ‘nationalist’ hero among Palestinians today (Joudah 1987, 2015). Yet al-ʿUmar’s self-governing entity should be seen within the context of his age; clearly his aims were dynastic not nationalist:

ابوالغد ۱۹۸۸ء کے مطابق، فلسطینی اپنی آزادی کے تاریخی جواز کو ثابت کرنے کے شوق میں اکثر اٹھارہویں صدی کے اواخر میں فلسطینی رہنما ظاہر العمر کی اس کوشش کا ذکر کرتے ہیں کہ وہ فلسطین کے بڑے حصے کا کنٹرول عثمانیوں سے چھین لے۔ لیکن ان چیلنجوں کو "قومی، علاقائی بنیاد پر قائم شعور" سے منسوب کرنا ایک بالکل مختلف اور مبہم معاملہ ہے۔ (Abu Lughod 1988: 203)

Anxious to ‘prove’ a historical basis for Palestinian Independence, Palestinians often refer to the effort of the Palestinian leader Dhaher al-Umar to wrest control of much of Palestine from the Ottomans in the late eighteenth century … But to attribute these challenges to ‘national, territorially-based consciousness’ is an altogether different and murky issue. (Abu Lughod 1988: 203)

تاہم، الظاہر عمر کا نسبتاً معمولی پس منظر سے، فلسطین کے اندر سے، ابھرنا، ان کی مؤثر قیادت، فلسطینی کسانوں میں ان کی مقبولیت کہ انہوں نے ظالمانہ عثمانی التزام نظام کا خاتمہ کیا – کم از کم ان کے دور حکومت میں – ان کی شاندار فوجی کامیابیاں، فلسطین میں عثمانی براہِ راست سامراجی حکمرانی کے خلاف ان کی مؤثر مزاحمت، اور عیسائیوں، یہودیوں، دروز اور شیعوں کے ساتھ ان کی مذہبی رواداری پر مبنی پالیسیاں، سب مل کر فلسطینیوں کے درمیان ان کو ایک افسانوی حیثیت دینے کا باعث بنیں۔ حقیقی اور تخیلاتی دونوں اعتبار سے، الظاہر عمر نے جدید فلسطینیوں کے لیے ایک نمونہ (رول ماڈل) فراہم کیا۔

Nevertheless, al-ʿUmar’s emergence from a relatively humble background from ‘within Palestine’, his effective leadership, his popularity among the Palestinian peasantry for getting rid of the oppressive Ottoman Iltizam system – at least under his rule – his spectacular military successes, his effective resistance to Ottoman imperial direct rule in Palestine and his religiously tolerant policies towards Christians, Jews, Druze and Shiites all combined to give him a mythical status among Palestinians. Real and imagined, al-ʿUmar provided a role model for modern Palestinians.

لیکن فلسطینی قومی شعور، د ۱۸مې پیړۍ د فلسطین د ابتدايي عصري حالاتو په پرتله، د عثمانی دورې یوه ناوخته پرمختګ دی، او داسې تاریخي شواهد نشته چې د العمر په وخت کې یا د هغه په لاسه یوه فلسطینی ملي نظریه موجوده وه. ښکاره ده چې د ظاهر العمر د "فلسطینی ملي دولت" د لومړي بنسټ ایښودونکي په توګه د "ملي" افسانه د دې پیاوړي مشر او د هغه د دورې له واقعي حالاتو په پرتله خورا زیاته قوي او الهام بخښونکې ده. په هرصورت، د هغه د ځان جوړ کړي او ځان اداره کوونکي فلسطینی واحد تاریخي میراث او د هغې پالیسیو دوامداره اغیزه د عصري فلسطین په سر کې نه شي انکار کیدای.

However, Palestinian national consciousness, as opposed to 18th century early modernities in Palestine, is a late Ottoman development and there is no historical evidence that a nationalist Palestinian ideology existed at the time of, or was developed by, al-ʿUmar. Evidently the ‘nationalist’ myth of Dhahir al-ʿUmar as the founder of the first modern ‘Palestinian national state’ is far more powerful and inspiring than the actual context of this powerful leader and his age. Yet the historical legacy of his self-fashioned and self-governing Palestinian entity and the lasting impact of its policies on modern Palestine are undeniable.

په ۱۸مه پیړۍ کې د ډیرې مودې لپاره، د العمر او الجزار هغه خپلواک رژیمونه چې په ګالیلي کې ولاړ وو، د دوی سوداګریز اړیکې او د اروپايي ځواکونو، په ځانګړې توګه روسیې، برتانیې او فرانسې سره نظامي اتحادونه، ګالیلي او د لبنان څخه تر غزې پورې ټول فلسطیني ساحل یو سیاسي او فزیکي ځای ته یوځای کړ، د یوې فلسطیني یوې واحدې ادارې لاندې. د فلسطین د یوې واحدې جیو‑سیاسي ادارې په توګه د کتلو له نظره، د ۱۸مې پیړۍ دې تاریخي میراث اغیزه ډیر ژر په ۱۹ مې پیړۍ کې د فلسطین د نوو انځورونو په پرمختګ کې ښکاره شوه.

Also, crucially, for much of the 18th century the Galilee-based autonomous regimes of al-ʿUmar and al-Jazzar, with their close trade links and military alliances with European powers, Russia, Britain and France in particular, politically and physically linked the Galilee with the entire Palestinian coast from Lebanon to Gaza under a Palestine-based single administration. From the perspective of viewing Palestine as a single geo-political entity, the impact of this historic legacy of the 18th century would soon become evident in the way new representations of Palestine evolved in the 19th century.

د ظاهر العمر د "عصري" او روښانه اداري طریقې باندې د اروپایي اغېزو نښې ډېرې ښکارېدې. دا لومړني عصري کېدو هڅې په دې سبب آسانه شوې چې په هېواد کې محافظه کاره مذهبي واک، چې د فلسطین په ښارونو کې د مفتیانو په لاس کې و، تل د سیاسي واک تابع وه. اټلي ځواکمن پوه، ساینس پوه او سیاح جیوواني فیلیپو ماریتي، چې په ۱۷۶۰ کال کې عکا ته راغی او دوه کاله یې د فرانسوي محلې کې استوګنه وکړه، په خپل کتاب «د قبرس، سوریې او فلسطین سفرونه» کې د ظاهر العمر د پلازمېنې عکا باندې د اروپایي نظریاتو د اغېزې په اړه لیکي. هغه د عکا د والي هغه ژر غبرګون بیانوي چې په هغه وخت کې د طاعون په وړاندې یې وکړ، هغه طاعون چې یوازې فلسطین، بلکې مصر او سوریه هم اخته کړې وې. لوی او کوچني وبايې (ځینې وختونه له قحطۍ سره یوځای) د منځنۍ دورې فلسطین یوه تکراري پېښه وه او د هېواد په لوړ مړینې کې ډېر بد اغېزې لرلې. کوچني وبايې د لومړۍ او دوهمې نړیوالې جګړې پر مهال د فلسطین د مدیترانې ساحلي ښارونو کې هم پېښې شوې. خو په ۱۷۶۰ کال کې روښانه ظاهر العمر په قاطع ډول عمل وکړ، مذهبي خرافات یې یوې خوا ته وغورځول او احتیاطي تدبيرونه یې پلي کړل، له هغې جملې څخه په عکا کې سخت قرنطینه او هغه تدبيرونه چې عکا ته ننوتونکي او له عکا وتونکي سوداګر یې اغېزمن کړل؛ دغو تدبيرونو وکولای شول چې په ډله ييزه ښار باندې د وبا اغېزه کمه کړي او ډېرې ژوندۍ وژغورل شوې:

European influences on the ‘modernising’ and enlightened administration of Dhaher al-ʿUmar were much in evidence. These early modernisation efforts were facilitated by the fact the conservative religious authority in the country, which rested with the muftis in the cities of Palestine, was always subordinate to the political authority. Italian antiquarian, scientist and traveller Giovanni Filippo Mariti, who arrived in Acre in 1760 and resided in the French quarter for two years, writes in Travels Through Cyprus, Syria, and Palestine about the influence of European ideas on the capital of Dhaher al-ʿUmar, Acre. He describes the swift response of the Governor of Acre to the then raging plague which was affecting not only Palestine but also Egypt and Syria. Large and small epidemics (occasionally combined with famine) had been a recurrent feature of medieval Palestine with devastating effects in terms of the high death toll in the country. Small epidemics also occurred in the Mediterranean port cities of Palestine during the First and Second World War. Yet in 1760 the enlightened al-ʿUmar acted decisively, brushing aside religious superstitions and imposing precautionary measures including a strict quarantine in Acre and measures affecting traders entering and leaving the city; these measures helped to minimise the effect of the epidemic on the crowded city and saved many lives:

د عکا والی د دې طاعون پرمخ تللو ته پاملرنه وکړه، چې اوسیدونکو ته یې د دې د تباهیو څخه د ځان ژغورلو لارې ورکړې؛ او دا لارې، که څه هم د محمدي دین له عقیدو سره په ټکر کې وې، په تندۍ منل شوې. اروپايیان د دوی نمونه شول؛ او والي، کله چې له هرې اړینې معلومات ترلاسه کړل، د دوی په شان ځان د خپلې ډېرې کورنۍ سره یوځای بند کړ. یوازې مفتي، چې د محمدي شریعت ساتونکی دی، نشو کولای د هغه چال-چلند تقلید وکړي چې دغه شریعت یې محکوموي. پر ځای دې چې په ځیرکۍ سره په خاموشۍ کې ځان بند کړي، هغه د دې نوي میتود پر وړاندې په لوړ غږ اعتراض وکړ؛ والي یې د خپل چال-چلند له امله ملامت کړ … مګر والي یوازې د مفتي په دې دینې ګډوډۍ خندا وکړه او د دې لپاره یې د سرتیرو یوه ډله واستوله چې دوه سوه پنځوس سیکینې جریمه پرې ولګوي.6

The governor of Acre checked the progress of this plague, by giving the inhabitants the means of withdrawing from its ravages; and these means, though contrary to the dogmas of the Mohametan religion, were eagerly embraced. The Europeans became their models; and the governor, after deriving them from every necessary information, shut himself up, after their example, together with his numerous family. The Muphti [mufti, top religious judge of Acre] alone, born the protector of the Mohametan law, cannot imitate a conduct which that law condemns. Instead of shutting himself up with silence in a prudent confinement, he thundered forth against this new method; reproached the governor for his conduct … The governor, however, only laughed at this pious folly of the Muphti and sent a detachment of soldiers to impose a fine on him of two hundred and fifty sequins.6

(Mariti 1792: 200‒201, 203‒204)

(Mariti 1792: 200‒201, 203‒204)

الشیخ ظاہر العمر، د مصر محمد علی (۱۷۶۹–۱۸۴۹ع) په شان، او د نابلس او بیت المقدس د فلسطیني عثماني ښاري مشرانو برخلاف، د قاعدو ماتونکی او د واکمنۍ جوړونکی و، نه د قاعدو منونکی. دا ښاري مشران داسې حالت کې وو چې د واک توپیر یې دوی د خپل امپراتوري عثماني "قاعده جوړونکي" په پرتله کم اغیز، کم اقتدار او کم اهمیت ته ورساوه. په مقابل کې، د الشیخ ظاہر العمر خپلواک رژیم د فلسطین د عثماني واک په مقابل کې او د هغه د چالنج په توګه جوړ شو، پداسې حال کې چې په ظاهره د عثماني خلیفه مشروعیت منل کیده. د الشیخ ظاہر واک د اسلامي مشروعیت او واک په چوکاټ کې عمل کاوه، او د فلسطین اسلامي تاریخ د واک، اقتدار او مشروعیت ډیر ډول مفهومونه رامینځ ته کړل. د هغه د مخالفینو له خوا د هغه دولت ته "شیخ‌ډوم" ویل شوی، او مرحوم البرت حوراني دا "کوچنی سلطنت" بللی (د جودې ۲۰۱۵ په حواله)، مګر د فلسطین په ډیره برخه کې د یوې پېړۍ او یو ربع لپاره دا د یو خپلواک "سرحدي دولت" په توګه ښه تشریح کیدای شي. په هرصورت، د اسلامي واک او مشروعیت په پراخ تاریخي چوکاټ کې دا د "امارت" په نوم هم یادیدای شي. تاریخي لحاظ څخه امارت هغه جغرافیایي‑سیاسي واحد یا دولت و چې د یو مسلمان امیر، سلطان، شیخ، پوځي قوماندان، والي یا شهزاده له خوا اداره کیده. ژبپوهنیزه له پلوه "امارت" یا "امارة" (عربي: امارة) د یو امیر د سیمیزې واحد اداره ده، او عربي اصطلاح د شهزادګۍ معنا هم لري. د اسلام لاندې، او تر دې وروستیو وختونو پورې، امارتونه د حکومتولۍ او حقیقي دولت یو عام ډول و. د امارتونو ډولونه د ډیرې مشهورې د قرطبې امارت هم شامل دي، کوم چې د ۷۵۶ او ۹۲۹ کلونو ترمنځ په اندلس کې یو خپلواک دولت و، چې پلازمېنه یې قرطبه وه. اصل میں اموی خلفاء کی دمشق میں قانونی حیثیت کو تسلیم کرتے ہوئے، درحقیقت امارتِ قرطبہ نہ صرف عباسی ریاست کی مخالفت اور بغداد کے عباسی خلفاء کو مسترد کرنے کے نتیجے میں ابھری، بلکہ وہ ترقی کرکے خلافتِ قرطبہ میں تبدیل ہو گئی۔ اس کے دارالحکومت قرطبہ کے ساتھ یہ ریاست 929ء سے 1031ء تک قائم رہی اور اس وقت دنیا کے سب سے ترقی یافتہ ممالک میں سے ایک تھی۔ اندلس میں ہی امارتِ غرناطہ (جسے نصری سلطنتِ غرناطہ بھی کہا جاتا ہے؛ ہسپانوی: Reino Nazarí de Granada) 1248ء میں قائم ہوئی، عیسائی بادشاہت قشتالہ کے ساتھ اتحاد میں رہی اور اگلے 250 سال تک خراج گزار ریاست کے طور پر باقی رہی۔ یہ جزیرہ نما آئبیریا کی آخری ریاست تھی جس پر مسلمانوں کی حکومت تھی۔ کئی صدیوں بعد، 18ویں صدی کے وسط میں فلسطین میں الْعُمَر کے عروج کے زمانے میں، 1750ء کی دہائی میں کویت ایک امارت بنا، جس کی قیادت شیخِ کویت کے ہاتھ میں تھی۔ 19ویں صدی کے اواخر میں امارتِ کویت برطانوی تحفظ میں چلی گئی اور اس کے بعد سے یہ ایک جدید ریاست کی شکل اختیار کر چکی ہے۔ اگر الْعُمَر کی ریاست اپنے بانی کی 1775ء میں وفات کے بعد بھی قائم رہتی اور 19ویں صدی کے بڑے حصے تک برقرار رہتی، تو آج فلسطین کی جدید تاریخ عثمانی، برطانوی یا صیہونی نقطۂ نظر کے بجائے فلسطین کے مقامی باشندوں کی نگاہ سے پڑھی اور لکھی جاتی۔

Al-ʿUmar, like Muhammad ‘Ali of Egypt (1769–1849) and unlike the Palestinian Ottoman urban elites of Nablus and Jerusalem, was a rulebreaker and a ruler-maker, not a rule-taker, These urban elites were in a subordinate state of affairs where the power dynamic put them at a position of less influence, authority and significance than their imperial Ottoman ‘rule-maker’. By contrast, al-ʿUmar’s effectively independent regime was created in direct opposition and as a challenge to the authority of the Ottoman rule in Palestine, while nominally acknowledging the legitimacy of the Ottoman Caliph. Al-ʿUmar’s authority operated within the context of Islamic legitimacy and power and Islamic history of Palestine produced a variety of notions of power, authority and legitimacy. Al-ʿUmar’s state has been referred to by its detractors as a sheikhdom, while the late Albert Hourani referred to it as a ‘little kingdom’ (cited in Joudeh 2015), but it would be more appropriate to describe it as a sovereign ‘frontier state’ in most of Palestine for over a quarter of a century. However, it could be described as an emirate within the wider historical Islamic context of power and legitimacy. Historically an emirate was a geo-political entity or state that was ruled by a Muslim emir, sultan, sheikh, military commander, governor or prince. Etymologically emirate or amirate (Arabic: imarah) is the administration of territorial entity of an emir. The Arabic term could also imply principality. Under Islam, and until recently, emirates were a common form of governance and actual statehood. The variety of emirates included the famous Emirate of Córdoba, which was an independent state in Andalusia between 756 and 929, with Córdoba as its capital. Initially acknowledging the legitimacy of the Umayyad Caliphs in Damascus, in fact the Emirate of Córdoba not only grew in direct opposition to the Abbasid state and rejection of the Abbasid Caliphs in Baghdad, but also evolved and transformed itself into the Caliphate of Córdoba. With its capital in Córdoba, this state existed from 929 to 1031 and was at the time one of the most developed countries in the world. Also in Andalusia, the Emirate of Granada (also known as the Nasrid Kingdom of Granada; Spanish: Reino Nazarí de Granada), was established in 1248 and aligned with the Christian Kingdom of Castile, and remained a tributary state for the next 250 years. It was the last state in the Iberian Peninsula to be ruled by Muslims. Several centuries later, at the height of al-ʿUmar’s power in Palestine in the mid-18th century, Kuwait became an emirate in the 1750s, headed by the Shaykh of Kuwait. In the late 19th century the Emirate of Kuwait became a British protectorate and it has since evolved into a modern state. Had al-ʿUmar’s state survived the death of its founder in 1775 and persisted well into the 19th century, today the modern history of Palestine would be read and written with the eyes of the indigenous people of Palestine, rather than through Ottoman, British or Zionist perspectives.

لعمر کی دولۃ القطریۃ اور الجزار کی طاقتور خودمختار حکومت کے دیرپا اثرات، جو یورپی اور آخری عثمانی فکر کے ساتھ ساتھ جدید فلسطینی نفسیات اور یادداشتوں پر بھی پڑے، شاید ہی حد سے زیادہ بیان کیے جا سکیں۔ اٹھارہویں صدی کے وسط میں الزیدانی... I need to correct myself: I should write the translation in Pashto, not Urdu. Here is the Pashto translation: د الظاهر عمر د دولۀ قطریۀ او د الجزار د پیاوړې خپلواکې واکمنۍ دوام لرونکی اغیزې، چې هم د اروپا او هم د عثماني دورې د وروستیو فکر پر بنسټ او هم د فلسطیني ذهنیت او یادونو پر ژوند ښکاره شوې، کمې نه شي ویل کېدای. د اتلسمې پیړۍ په نیمایي کې عمر د جلیل د واکمنۍ مرکز له صفد (او د صفد لواء) څخه عکا ته واړاوه، هغه ښار چې عمر یې د شام له لوی، بډای او غښتلو ښارونو څخه یو وګرځاوه. له همدې امله هیڅ تصادف نه دی چې په ۱۷۹۹ کې ناپلیون بوناپارت د دې ښار د فتحې هڅه وکړه، خو ناکام شو. اوه ویشت کاله وروسته، د ۱۸۷۰ مو کلونو په پیل کې – لکه څنګه چې په نهمه څپرکي کې به وګورو – عثمانیانو فلسطین بیا تنظیم کړ او په هېواد کې د درې اداري سیمو له جملې څخه د عکا سنجق جوړ کړ. له ۱۲۶۶ م کال څخه تر اتلسمې پیړۍ تر پیل پورې نږدې پنځه سوه کاله صفد د جلیل پلازمینه وه، او له ۱۵۱۷ م وروسته عثمانیانو د صفد اداري سنجق په جوړولو سره په جلیل کې د هغه اداري حیثیت تایید کړ. په دې ځای چې صفد له مملوکانو او عثمانیانو دواړو لاندې پیړیو پورې جلیل او شمالي فلسطین واکمن و، د عکا سنجق جوړول د عثماني دورې وروستیو کې هم د اتلسمې پیړۍ د فلسطین د عمر او الجزار د دورې یو دوام لرونکی میراث باید وګڼل شي، هم د فلسطین د عثماني تصور لپاره او هم د دې هېواد د اداري بیاتنظیم لپاره.

The lasting impact of al-ʿUmar’s dawlah qutriyyah and al-Jazzar’s powerful autonomous regime on both European and late Ottoman thinking as well as on the modern Palestinian psyche and memories can hardly be overstated. In the mid-18th century al-ʿUmar shifted the centre of power in Galilee from Safad (and the Liwa of Safad) to Acre, a town which al-ʿUmar transformed into one of the biggest, wealthiest and most well-fortified cities of the al-Sham region. It is hardly a coincidence, therefore, that in 1799 Napoleon Bonaparte sought but failed to conquer the city. Seventy years later, in the early 1870s – as we shall see in chapter nine – the Ottomans reorganised Palestine and created the sanjak of Acre as one of three administrative regions in the country. For nearly five centuries from 1266 until the early 18th century, Safad was the capital of the Galilee and after 1517 the Ottomans confirmed its administrative position in Galilee by creating the administrative sanjak of Safad. In view of the fact that the Safad had dominated the Galilee and northern Palestine for centuries under both the Mamluks and Ottomans, the creation of the sanjak of Acre in the late Ottoman period should also be counted as one the lasting legacies of 18th century Palestine under al-ʿUmar and al-Jazzar for the late Ottoman perception, and administrative reorganisation, of Palestine.

سب سے بڑھ کر، ظاہر عمر کی طاقتور حکومت نے فلسطین کی درمیانی واسطہ (سرپرست–زیردست) اشرافیہ سیاست اور اُس خاندان پر مبنی، شدید مسابقتی اور نہایت پھوٹ زدہ شہری اشرافیہ سیاست کا ایک متبادل ماڈل پیش کیا، جو 1948ء تک آخری عثمانی دور اور انتدابی فلسطین دونوں کو پریشان کرتی رہی۔

Above all, al-ʿUmar’s powerful regime provided an alternative model to the intermediary (patron‒client) elite politics of Palestine and to the family-oriented, fiercely competitive and deeply fractious urban elite politics which bedevilled both late Ottoman and Mandatory Palestine until 1948.