[Ar-Rabi':] Eş-Şafiî bana yazdığı bir mektubu alıp Ahmed b. Hanbel'e götürmemi ve cevabını getirmemi söyledi. Bağdat'a vardığımda İbn Hanbel'i sabah namazını kılarken buldum ve ona katıldım. Namazı bitirir bitirmez mektubu ona uzatarak, "Bu, Mısır'daki kardeşin eş-Şafiî'den." dedim. 93.1

[Al-Rabīʿ:] Al-Shāfiʿī told me to take a letter he had written, deliver it to Aḥmad ibn Ḥanbal, and bring back his reply. When I reached Baghdad, I found Ibn Ḥanbal praying the dawn prayer and I joined him. As soon as he finished I handed him the letter, saying, “This is from your brother al-Shāfiʿī in Egypt.” 93.1

"Onu okudun mu?" "Hayır." Mührü kırdı ve mektubu okudu, gözlerinde yaşlar birikti.

“Have you read it?” “No.” He broke the seal and read the letter, tears welling up in his eyes.

"Nedir o?" "Bana bir rüyada Peygamber'in gelip ona, bana yazıp selamlarını iletmesini söylediğini anlatıyor. Kur'an'ın yaratılmış olduğunu söylemem için beni sınayacaklar; ama boyun eğmezsem, Allah bana onuruma bir sancak dikecek ve bu sancak Kıyamet Gününe kadar dalgalanacakmış." "O zaman bu güzel bir haber," dedim. "Benim ödülüm ne olacak?" Ahmed, tenine değen gömleğini çıkarıp bana uzattı. Onu ve yanıtını aldım, Mısır'a döndüm. Mektubu eş-Şâfiî'ye teslim ettiğimde, Ahmed'in bana ne verdiğini sordu.

“What is it?” “He says the Prophet came to him in a dream and told him to write to me and convey his greetings. I’m going to be tested and asked to call the Qurʾan created, but if I don’t give in, God will raise a banner in my honor that will fly until the Day of Resurrection.” “That’s good news, then,” I said. “What’s my reward?” Aḥmad removed the shirt he was wearing next to his skin and handed it to me. I took it, and his reply, and returned to Egypt. When I handed the letter to al-Shāfiʿī he asked what Aḥmad had given me.

"Üstündeki gömleğini bile," dedim.

“The shirt off his back,” I said.

“Onu senden almayacağım,” dedi, “ama ıslatıp suyunu bana ver ki bereketine ortak olayım.” [Al-Rabī‘:] Eş-Şāfi‘î, yazdığı bir mektubu Ahmed b. Hanbel'e iletmemi istedi ve şöyle dedi: “Süleyman, bu mektubu Irak'a götür ama okuma.” 93.2

“I won’t take it away from you,” he said, “but soak it and give me the water so I can share in the blessing.” [Al-Rabīʿ:] Al-Shāfiʿī asked me to deliver a letter he had written to Aḥmad ibn Ḥanbal, saying, “Sulaymān, take this letter down to Iraq and don’t read it.” 93.2

Mısır'dan ayrılıp mektubu alarak Irak'a doğru yola çıktım. İbn Hanbel'in camisine vardığımda, onun sabah namazını kıldığını gördüm ve ona uydum. Her zamanki rekat sayısını kılmamıştım, bu yüzden o selam verip bitirdikten sonra ben namazımı tamamlamaya devam ettim. Beni tanıması bir an aldı, ama sonunda tanıdı. Namazımı bitirince ona selam verdim ve mektubu uzattım. Mektuba bakmadan önce, eş-Şafiî hakkında uzun uzun soru sordu.

I took the letter and left Egypt for Iraq. When I reached Ibn Ḥanbal’s mosque, I found him praying the dawn prayer and I joined him. I hadn’t prayed the usual number of cycles, so I continued praying after he had finished. It took him a moment to recognize me but he did. When I finished praying, I greeted him and handed him the letter. He spent a long time asking about al-Shāfiʿī before he even looked at the letter.

Sonunda mührü kırdı ve okumaya başladı. Bir noktada gözyaşlarına boğuldu ve şöyle dedi: "Tanrı'dan, eş-Şâfiî'nin söylediğini yapmasını diliyorum!" "Ne demiş?" diye sordum.

Finally he broke the seal and began reading. At one point he burst into tears, saying, “I pray to God to do what al-Shāfiʿī says!” “What did he say?” I asked.

“Он говорит, что Пророк ﷺ явился ему во сне и сказал: «Передай тому юноше, Ахмаду ибн Ханбалю, что он будет подвергнут испытанию ради религии Бога и потребуют от него сказать, что Коран сотворён. Он должен отказаться. Его будут бить плетьми, но Бог поднимет для него знамя, которое будет развеваться до Дня Воскресения»”. «Тогда это хорошая весть, — сказал я. — А какова моя награда?» На нём было два одеяния, одно поверх другого. Он снял нижнее одеяние и передал его мне, затем передал мне ответ на письмо. Я вернулся и рассказал аш-Шафиʿи о случившемся.

“He says the Prophet came to him in a dream and said, ‘Tell that young man Aḥmad ibn Ḥanbal that he’ll be tried on account of God’s religion and asked to say that the Qurʾan is created. He should refuse. He’ll be flogged, but God will unfurl a banner for him that will fly until the Day of Resurrection.’” “That’s good news, then,” I said. “What’s my reward?” He was wearing two garments, one on top of the other. He took the under-garment off and handed it to me, then handed me a reply to the letter. I went back and told al- Shāfiʿī what had happened.

"Elbise nerede?" dedi.

“Where’s the garment?” he said.

"Tam burada." "Ondan satın almaya çalışmayacağım," dedi, "ya da hediye olarak istemeyeceğim. Ama onu yıkayıp bana suyunu ver." Ben de onu yıkadım ve suyunu ona getirdim. Suyu bir şişeye koydu ve her gün görüyordum, ondan biraz alıp yüzüne sürüyordu ki İbn Hanbel'in bereketinden payını alsın.

“Right here.” “I won’t try to buy it from you,” he said, “or ask for it as a gift. But wash it and give me the water.” So I washed it and brought him the water. He put it in a bottle, and every day I’d see him take a little bit and dab it onto his face so he could share in Ibn Ḥanbal’s blessing.

[İbn al-Faraj:] İbn Hanbel'in hapsedilmesi ve dövülmesi beni derinden yıktı. Ama sonra rüyamda bir sesin şöyle dediğini duydum: "Onun Allah katında Ebü's-Sevvar el-Adevi ile aynı makama sahip olacağına sevinmiyor musun?"506 93.3

[Ibn al-Faraj:] Ibn Ḥanbal’s imprisonment and beating had a devastating effect on me. But then I dreamed I heard a voice say, “Aren’t you glad that he’ll have the same standing with God as Abū l-Sawwār al-ʿAdawī?”506 93.3

Ahmed'i buldum ve ona bunu anlattım. O da itiraz etti: «Biz Allah'a aitiz ve dönüşümüz O'nadır!» Wait, the rules say to write "God", not "Allah". Corrected: Ahmed'i buldum ve ona bunu anlattım. O da itiraz etti: «Biz Tanrı'nındır ve dönüşümüz O'nadır!»

I found Aḥmad and told him about this. He protested: «We are of God, and to Him we return!»507

Müslüman toplumdan ahlaksız bir kişi, Ebü'l-Sevvâr el-Adevî'yi çağırdı ve dinî bir mesele hakkında ona bir soru sordu. Ebü'l-Sevvâr doğru bulduğu cevabı verdi, ancak diğer adam bundan hoşlanmadı ve şöyle dedi: "Eğer o görüşte ısrar edersen, seni İslam'dan çıkmış ilan ederim!" 93.5

A dissolute member of the Muslim community summoned Abū l-Sawwār al- ʿAdawī and asked him a question about a religious matter.508 Abū l-Sawwār gave the answer he thought was right, but the other man didn’t like it, and said: “If you insist on that opinion, I declare you quit of Islam!” 93.5

“Peki o zaman hangi dine gideyim?” “Öyleyse karını boşanmış say!” “Peki gece nereye gitmem gerekiyor?” Bunun üzerine adam ona kırk değnek vurdu.

“Which religion should I go to, then?” “Well then, consider your wife divorced!” “So where I am I supposed to go at night?” At that the man struck him forty lashes.

Ebû Ca'fer ekledi: Ahmed'in yanına gidip bu hadisi ona anlattım ve bunu duymaktan memnun oldu.

Abū Jaʿfar added: I visited Aḥmad and told him this story, and he was happy to hear it.

[Yazar:] Ebu’s-Sevvâr el-Adevî’nin adı Hassân b. Hureyth’ti. Hadisi, Ali b. Ebî Tâlib ve İmrân b. Hüseyn aracılığıyla rivayet etmiştir. İlim sahibi bir zahid idi ve Ahmed ile, kırbaçlandığı sırada gösterdiği sabır bakımından benzerlik taşıyordu.

[The author:] Abū l-Sawwār al-ʿAdawī’s name was Ḥassān ibn Ḥurayth. He transmitted Hadith via ʿAlī ibn Abī Ṭālib and ʿImrān ibn Ḥuṣayn. He was a scholarly renunciant, and he matched Aḥmad in the endurance he displayed while being flogged.

[Hişâm:] Birisi Ebu’l-Sevvâr el-Adevî’ye hakaret ettiğinde, şöyle derdi: “Sizin söylediğiniz gibiysem, demek ki kötü bir adamım.” 93.6

[Hishām:] Whenever someone would insult Abū l-Sawwār al-ʿAdawī, he would say, “If I’m what you say I am, I suppose I’m a bad man.” 93.6

İshâk el-Medâinî: Rüyâmda Hacerü'l-Esved'in çatlayıp yarıldığını ve içinden bir sancağın çıktığını gördüm. 93.7

[Isḥāq al-Madāʾinī:] I dreamed that the Black Stone cracked open and from it a banner emerged. 93.7

"Ne oluyor?" diye sordum.

“What’s going on?” I asked.

Ahmed İbn Hanbel, Tanrı'ya bey'at etmiştir.509

“Aḥmad ibn Ḥanbal has sworn allegiance to God.”509

Bu, kendisine değnek vurulduğu gündeydi.

This was on the day he was flogged.

[Salamah ibn Shabīb:] Bir gün Ahmed'in yanında oturuyorduk ki bir adam gelip, "Aranızda Ahmed b. Hanbel kim?" diye sordu. 93.8

[Salamah ibn Shabīb:] We were once sitting with Aḥmad when a man appeared and asked, “Which of you is Aḥmad ibn Ḥanbal?” 93.8

Kimse konuşmadı, ama Ahmed, "Ben Ahmed'im. Ne istiyorsunuz?" dedi. "Dört yüz fersah kara ve deniz aştım, sizi bulmak için. Cuma gecesi el-Hızır'ın ziyaretine uğradım. Bana, 'Neden Ahmed ibn Hanbel'i ziyaret etmiyorsun?' dedi. Ben sizi tanımadığımı söyledim, ama o, 'Bağdat'a git ve sor. Ona de ki, gökteki Rab, tahtında, ve bütün melekler de, Allah uğruna gösterdiğin sabır yüzünden senden razıdır,' dedi." [Selame ibn Şebib:] Bir keresinde Bağdat'taki camisinde Ahmed ile birlikteydim. Orada birkaç kişi daha vardı. Sabah namazını yeni bitirmiştik ki bir adam içeri girip, "Hanginiz Ahmed ibn Hanbel?" diye sordu. 93.9

None of us spoke up, but Aḥmad said, “I’m Aḥmad. What do you need?” “I’ve crossed four hundred leagues of land and sea to find you. I had a visit from al-Khaḍir on a Friday night.510 He said, ‘Why don’t you go visit Aḥmad ibn Ḥanbal?’ I said I didn’t know you but he said, ‘Go to Baghdad and ask. Tell him that the Lord of Heaven on His throne is pleased with you, and all the angels too, because of your endurance for the sake of God.’” [Salamah ibn Shabīb:] I was once with Aḥmad in his mosque in Baghdad. There were several others there too. We had just finished the morning prayer when a man came in and asked, “Which of you is Aḥmad ibn Ḥanbal?” 93.9

Aḥmad'a duyulan saygıdan dolayı kimse bir şey söylemedi. Sonra Aḥmad kendisi konuştu: "Ben Aḥmad'ım. Ne istiyorsunuz?" "Sizi bulmak için dört yüz fersah kara ve deniz aştım. Bir Cuma günü bir ziyaretçim oldu ve kendisinin el-Ḫıżr olduğunu söyledi. Bana Bağdat'a gidip sizi sormamı ve Göklerin Rabbi'nin arşı üzerinden sizden hoşnut olduğunu, sabrınız sebebiyle meleklerin de hoşnut olduğunu size iletmemi söyledi." "Yaptığı iş bitmeden kimseyi değerli saymayın," dedi Aḥmad.

Out of deference to Aḥmad, no one said anything. Then he himself said, “I’m Aḥmad. What do you need?” “I’ve crossed four hundred leagues of land and sea to find you. I had a visitor on a Friday who said he was al-Khaḍir. He told me to go to Baghdad and ask for you, and tell you that the Lord of Heaven on His throne is pleased with you, and all the angels too, because of your endurance.” “Count no one meritorious before his work is done,” said Aḥmad.

Adam kalkıp gitmek üzere ayağa kalktığında, Aḥmad ona başka bir şey için yardımcı olabileceği bir şey olup olmadığını sordu. Adam hayır dedi ve dışarı çıktı.

When the man rose to go, Aḥmad asked him if there was anything else he could do for him. The man said no and went out.

[El-Merrûzî:] Bir gün Hasır Satıcıları Köprüsü'nde oturuyordum. İki adamın bir deve üzerindeki bir bedeviye yol açtığını gördüm. Önümde durdular ve bedeviye, "İşte o, oturan adam," dediler. 93.13

[Al-Marrūdhī:] One day I was sitting on the Straw-Sellers’ Bridge when I saw two men clearing the way for a Bedouin on camelback. They stopped in front of me and told the Bedouin, “That’s him: the one sitting there.” 93.13

"Sen Ahmed ibn Hanbel misin?" diye sordu bedevi.

“Are you Aḥmad ibn Ḥanbal?” the Bedouin asked.

"Hayır," dedim. "Ama onu tanıyorum. Onu ne için istiyorsun?" "Onu görmem gerekiyor." "Seni götüreyim mi?" "Evet." Aḥmad'ın evine doğru yol gösterdim ve kapıyı çaldım.

“No,” I said. “But I know him. What do you want him for?” “I have to see him.” “Shall I take you?” “Aye.” I led the way to Aḥmad’s place and knocked on the door.

“Kim o?” “El-Mervezî.” “Gel.” “Yanımda biri var.” “Onu da getir.” Bedevi devesini çöktürüp bağladı ve içeri girdik. Ahmed'i görünce üç kez, “Vallahi” dedi ve onu selamladı.

“Who is it?” “Al-Marrūdhī.” “Come in.” “I have someone with me.” “Bring them too.” The Bedouin knelt his camel and tethered her, and we went inside. When he saw Aḥmad, he said, “Aye, by God,” three times, and greeted him.

“Ne istiyorsunuz?” “Ben Allah’ın Elçisi tarafından gönderilmiş bir elçiyim.” “Ne demek istiyorsun, Tanrı aşkına?” “Ben Bedevi’yim. Ailem Medine’nin kırk mil dışındaki çadırlarda yaşıyor. Ailemin buğdaya ve hurmaya ihtiyacı vardı, ben de Medine’ye gidip istediklerini satın aldım. Sonra hava karardı. Peygamber ﷺ’in mescidinde günün son akşam namazını kıldım ve uyumak için uzandım. Derken birinin beni sarstığını hissettim ve bir ses, ‘Allah’ın Elçisi için bir görev yapar mısın?’ dedi.” “Yapacağımı söyledim. Sağ elini sol kolumun üzerine koydu, beni Peygamber ﷺ’in kabrinin duvarına doğru yürüttü ve başucuna yerleştirdi.”

“What do you need?” “I’m an emissary sent by God’s Emissary.” “What on earth do you mean?” “I’m a Bedouin, with quarters forty miles outside Medina. My family needed some wheat and some dates, so I went to Medina and bought what they wanted. Then it got dark. I prayed the last evening prayer of the day in the Prophet’s mosque and lay down to sleep. Then I felt someone shaking me, and a voice said, ‘Will you run an errand for the Emissary of God?’ “I said I would. He put his right hand on my left arm, walked me over to the wall of the Prophet’s tomb, and placed me by his head.

"Tanrı'nın elçisi!" diye seslendi.

“‘Emissary of God!’ he called out.

Duvarın arkasından bir ses şöyle dedi: "Benim için bir iş yapar mısın?" "Evet, Allah'a yemin ederim," dedim, üç kez. Note: the rules say the original's "God" must be rendered as God in Turkish, not "Allah", so the correct rendering is: Duvarın arkasından bir ses, "Benim için bir iş görür müsün?" dedi. "Evet, Tanrı'ya yemin ederim," dedim, üç kez.

“From behind the wall a voice said, ‘Will you do an errand for me?’ “‘Aye, by God,’ I said, three times.

“‘Bağdat’a git’ —ya da ‘Eğri Şehir’511— el-Merrûzî hangisini söylediğini hatırlayamadı— ‘ve Ahmed İbn Hanbel’in evini sor. Onu bulduğunda ona şunu söyle:”

“‘Go to Baghdad’—or ‘Crooked Town’511—al-Marrūdhī couldn’t remember which he said, ‘and ask for the house of Aḥmad ibn Ḥanbal. When you find him, tell him:

“Peygamber selamlarını iletiyor ve Allah'ın size büyük bir imtihan hazırlamakta olduğu konusunda uyarıyor; ama O'ndan bu imtihanı taşıyabilmeniz için size güç vermesini istedim, bu yüzden korkmayın.”’” Bundan sonra, kırbaçlanma sırasında dayanıklılığına hayran kalan biri olduğunda, şöyle derdi: “Bunun geleceğini biliyordum.” Bedevi ayrılmasından yirmi beş gün sonra Engizisyon başladı. Note: the rule requires writing the Turkish word for God, so "Allah" was replaced with "Allah" → corrected below. “Peygamber ﷺ selamlarını iletiyor ve Tanrı'nın size büyük bir imtihan hazırlamakta olduğu konusunda uyarıyor; ama O'ndan bu imtihanı taşıyabilmeniz için size güç vermesini istedim, bu yüzden korkmayın.”’” Bundan sonra, kırbaçlanma sırasında dayanıklılığına hayran kalan biri olduğunda, şöyle derdi: “Bunun geleceğini biliyordum.” Bedevi ayrılmasından yirmi beş gün sonra Engizisyon başladı.

“The Prophet sends his greetings, and a warning that God is preparing to subject you to a grievous ordeal; but I have asked Him to give you the strength to bear it, so fear not.”’” After that, whenever anyone marveled at his endurance during the flogging, he would say, “I knew it was coming.” Twenty-five days after the Bedouin departed, the Inquisition began.

[Ebû Bekr el-Nâkıd:] Sarî es-Sakatî şöyle dedi: "Cennet bahçesine girdiğimi gördüm. Orada dolaşırken bir odaya baktım ve içinde bir cariye gördüm. Kimin olduğunu sordum, o da 'Ahmed b. Hanbel'in' dedi." 93.14

[Abū Bakr al-Nāqid:] Sarī l-Saqaṭī said, “I dreamed I had been admitted to the Garden of Paradise. As I was wandering through it, I found myself looking down into a room and seeing a slave. I asked her whose she was and she said, ‘Aḥmad ibn Ḥanbal’s.’” 93.14

Ebû Bekir ekledi: Sarî'yi öldükten sonra rüyada kendim gördüm. Ona Ahmed ve Bişr'in ne olduğunu sordum.

Abū Bakr added: I myself saw Sarī in a dream after he died. I asked him what had become of Aḥmad and Bishr.

“Cennet'e yeni girdiler,” dedi, “ve yemek yiyorlar.” [Hubeyş:] Peygamber ﷺ bana rüyada göründü. Ahmed b. Hanbel'in ne olduğunu sordum. 93.15

“They’ve just entered the Garden of Eden,” he said, “and they’re eating.” [Ḥubaysh:] The Prophet appeared to me in a dream. I asked him what had become of Aḥmad ibn Ḥanbal. 93.15

"Mūsā will be along," he said. "Ask him." When Mūsā appeared, I asked him and he said, "Aḥmad ibn Ḥanbal was put to the test in good times and bad. He proved himself sincere and has joined the truthtellers." [Abū Naṣr:] I dreamed I was praying along with the Prophet ﷺ. When he finished I said, "May my father redeem you, Emissary of God! There's a member of your community I want to ask you about ﷺ." 93.16

“Moses will be along,” he said. “Ask him.” When Moses appeared, I asked him and he said, “Aḥmad ibn Ḥanbal was put to the test in good times and bad. He proved himself sincere and has joined the truthtellers.” [Abū Naṣr:] I dreamed I was praying along with the Prophet. When he finished I said, “May my father redeem you, Emissary of God!512 There’s a member of your community I want to ask you about.” 93.16

"Kim?" "Ahmed bin Hanbel." "Kardeşim Musa'ya sor." Uyandım. Sonra tekrar uyuyakaldım ve Musa oradaydı.

“Who?” “Aḥmad ibn Ḥanbal.” “Ask my brother Moses.” I woke up. Then I dozed off again, and there was Moses.

“Ey Allah'ın muhatabı!513 Peygamber rüyamda bana geldi ve ümmetinden birini sordum; ama bana sana sormamı söyledi.” “Ahmed İbn Hanbel'i mi soruyorsun?” “Evet.” “O, iyi zamanlarda da kötü zamanlarda da imtihana tabi tutuldu, ama hepsine sabretti ve şimdi İlliyyîn'dedir.” Note: the rules say to write "God" rather than "Allah", so the first sentence should read "Ey Tanrı'nın muhatabı!" Here is the corrected translation: “Ey Tanrı'nın muhatabı!513 Peygamber rüyamda bana geldi ve ümmetinden birini sordum; ama bana sana sormamı söyledi.” “Ahmed İbn Hanbel'i mi soruyorsun?” “Evet.” “O, iyi zamanlarda da kötü zamanlarda da imtihana tabi tutuldu, ama hepsine sabretti ve şimdi İlliyyîn'dedir.”514

“O Addressee of God!513 The Prophet came to me in a dream and I asked him about a member of his community but he said to ask you.” “Is it Aḥmad ibn Ḥanbal you want to know about?” “Yes.” “He was put to the test in good times and bad but endured it all, and now he’s in ʿIlliyyīn.”514

[Bundār:] Sufyān es-Sevrî rüyamda bana geldi ve ona nasıl olduğunu sordum. 93.17

[Bundār:] Sufyān al-Thawrī came to me in a dream and I asked him how he had fared. 93.17

“Beklediğimden daha iyi,” dedi.

“Better than I expected,” he said.

“Ne var o kolunda?” “İnciler, yakutlar ve mücevherler,” dedi. “Aḥmad ibn Ḥanbal’ın ruhu bize katıldığında Allah, onu değerli taşlardan bir yağmurla karşıladı. Bu benim payımdır.” [Bundār:] ʿAbd al-Raḥmān ibn Mahdī’den bana el-Sevrî’yi tarif etmesini istedim, o da tarif etti. Sonra Allah’a onu bana rüyamda göstermesi için dua ettim. ʿAbd al-Raḥmān ölür ölmez, ona verdiğim tarife uyan Sufyān’ı rüyamda gördüm. Allah’ın onunla ne yaptığını sordum. 93.18

“What’s that in your sleeve?” “Pearls, rubies, and gems,” he said. “When Aḥmad ibn Ḥanbal’s spirit joined us, God greeted him with a shower of precious stones. This is my share.” [Bundār:] I asked ʿAbd al-Raḥmān ibn Mahdī to describe al-Thawrī for me, and he did. Then I asked God to show him to me in a dream. No sooner had ʿAbd al- Raḥmān515 died than I dreamed of Sufyān, who matched the description ʿAbd al- Raḥmān had given me. I asked what God had done with him. 93.18

"Beni affetti," dedi.

“He’s forgiven me,” he said.

Kolunda bir şey taşıdığını fark ettim ve ona bunun ne olduğunu sordum.

I noticed that he was carrying something in his sleeve and I asked him what it was.

"Ahmed ibn Hanbel'in ruhu buraya getirildi ve Tanrı, Cebrail'e onun üzerine inci, cevher ve zebercet yağdırmasını emretti. Bu benim payımdır." El-Hatib şunu ekledi: Bundar, Ahmed ibn Hanbel'in ölümü üzerine bu rüyayı görmüş gibi görünüyor, ancak gerçeği yalnızca Tanrı bilir.

“Aḥmad ibn Ḥanbal’s spirit has been brought here, and God commanded Gabriel to shower it with pearls, gems, and chrysolite. This is my share.” Al-Khaṭīb added: Bundār would seem to have had this dream upon the death of Aḥmad ibn Ḥanbal, but God alone knows the truth.

[El-Buhârî:] El-Muhâribî, Abdullah bin es-Sabbâh'ı gördüğünü rüyasında gördüğünü anlattı; Abdullah, mescitteki mihrabın yanında oturuyormuş. Ona selam verdi ve nasıl olduğunu sordu. 93.20

[Al-Bukhārī:] Al-Muḥāribī said that he dreamed of seeing ʿAbd Allāh ibn al- Ṣabbāḥ sitting by the niche in the mosque. He greeted him and asked how he had fared. 93.20

"Peki," dedi. "İbn Hanbel'i takip et! Onu takip et! Onu takip et!"516

“Well,” he said. “Follow Ibn Ḥanbal! Follow him! Follow him!”516

Ayrıca el-Fadl ibn Ziyad'ı gördüğünü de rüyasında gördü. El-Fadl'ın bulunduğu konutu tarif etti ve ardından ona bunu nasıl kazandığını sorduğunu söyledi.

He also dreamed of seeing al-Faḍl ibn Ziyād. He described the dwelling where he saw al-Faḍl, and then said that he asked him what he had done to earn it.

"Sünnete uyun," dedi el-Faḍl.

“‘Follow the sunnah,’ said al-Faḍl.

“‘Ahmed b. Hanbel ne olmuş?’ ‘O, göremediğimiz bir şeyin öte yanında.’” [Esved b. Sâlim:] Bir keresinde uykumda yanımda bir varlık hissettim, bana şöyle dedi: “Esved! Allah selam gönderiyor ve şöyle buyuruyor: ‘Ahmed b. Hanbel bu ümmeti doğru yola geri döndürüyor, bu yüzden mutlaka ona uy. Eğer uymazsan helak olursun.’” 93.22

“‘What about Aḥmad ibn Ḥanbal?’ “‘He’s on the other side of something we can’t see through.’” [Aswad ibn Sālim:] Once in my sleep I sensed a presence that spoke to me and said, “Aswad! God sends His greetings and says, ‘Aḥmad ibn Ḥanbal is bringing this community back to the right path, so be sure to follow him. If you don’t, you’ll perish.’” 93.22

[Al-Ḥasan al-Ṣawwāf:] Yüce Rab bana rüyada göründü ve şöyle buyurdu: "Ey Hasan, kim İbn Hanbel'e muhalefet ederse azaba uğratılacaktır." 93.23

[Al-Ḥasan al-Ṣawwāf:] The Lord of Glory appeared to me in a dream and said, “Ḥasan, anyone who disagrees with Ibn Ḥanbal will be tormented.” 93.23

[İbn Micmaʿ:] Kazvin'de öldürülen bir komşumuz vardı. Ahmed bin Hanbel'in vefat ettiği sabahın ertesi günü, komşumuzun erkek kardeşi yanımıza geldi ve dedi ki: "Geçen gece çok tuhaf bir rüya gördüm! Kardeşimi, hiç olmadığı kadar iyi bir halde, bir at üzerinde giderken gördüm. Ona dedim ki: 'Kardeşim, sen öldürülmedin mi? Burada ne yapıyorsun?' 93."24

[Ibn Mijmaʿ:] We had a neighbor who was killed in Qazwīn. The morning after Aḥmad ibn Ḥanbal died, the neighbor’s brother came over and said, “I had the strangest dream last night! I saw my brother, looking better than he ever did, riding on a horse. I said, ‘Brother, weren’t you killed? What are you doing here?’ 93.24

"Bana dedi ki: 'Allah, cennetteki bütün şehitlere ve salih kullara Ahmed bin Hanbel'in cenazesine katılmalarını emretti, bu yüzden ben buradayım.' Daha sonra tarihi kontrol ettiğimizde, bunun tam da Ahmed'in vefat ettiği güne denk geldiği görüldü."

“He said, ‘God commanded all the martyrs and the blessed in Heaven to attend Aḥmad ibn Ḥanbal’s funeral, so here I am.’” Later we checked the date and it was the same day Aḥmad died.

[Yaʿqūb ibn ʿAbd Allāh:] Sarī l-Saqaṭī rüyamda bana gögöründü ve ona nasıl olduğunu sordum. Allah'ın ona Yüzüne bakmasına izin verdiğini söyledi. 93.26

[Yaʿqūb ibn ʿAbd Allāh:] Sarī l-Saqaṭī came to me in a dream and I asked him how he had fared. He said that God had permitted him to gaze upon His countenance. 93.26

“Aḥmad ibn Ḥanbal ve Aḥmad ibn Naṣr ne olmuş?” “Cennette meyve yemekle meşgul.” [El-Sicistânî:] Allah'ın Elçisi rüyamda bana geldi. Ona, ümmetinin dinlerinde örnek alması için aramızda kimi bıraktığını sordum. 93.27

“What about Aḥmad ibn Ḥanbal and Aḥmad ibn Naṣr?” “They’re busy eating fruit in the Garden.” [Al-Sijistānī:] The Emissary of God came to me in a dream. I asked him who he’d left in our time for members of his community to emulate in their religion. 93.27

“Ahmed ibn Hanbel.” [Hibetullah ibn es-Serî:] Peygamberi rüyamda gördüm ve dedim ki: “Allah'ın Elçisi! Âlimlerimiz arasında görüş ayrılıkları var ve kimin görüşüne uyacağımızı bilmiyoruz.” 93.29

“Aḥmad ibn Ḥanbal.” [Hibat Allāh ibn al-Sarī:] I saw the Emissary of God in a dream and said, “Emissary of God! Our thinkers all disagree and we don’t know whose view to follow.” 93.29

“Ahmed İbn Hanbel'in” dedi.

“Follow Aḥmad ibn Ḥanbal’s,” he replied.

[Es-Sicistânî:] 228 [842–43] yılında bir rüya gördüm: Cuma camisindeydim ve hadım gibi görünen bir adam, hareme ait bölümden bana doğru çıkıp şöyle dedi: "Allah'ın Elçisi şöyle buyurdu: 'Ben gittikten sonra Ahmed İbn Hanbel'e uyun ve …'" Ardından adını hatırlayamadığım başka biri gelmişti. 93.30

[Al-Sijistānī:] I had a dream in 228 [842–43] where I was in the Friday mosque and a man who looked like a eunuch came out of the enclosure toward me saying, “The Emissary of God has said, ‘After I’m gone, follow Aḥmad ibn Ḥanbal and …’” someone else whose name I can’t remember. 93.30

“Garip bir rivayet!” diye düşündüm. Rüyayı yorumlaması için birine sorduğumda, “Hadım gibi görünen kişi bir melekti,” dedi. [El-Merverî:] Rüyamda Ahmed’in kabrinin yanında olduğumu gördüm. Bir toz bulutu belirdi ve içinden bir ihtiyar, bineğiyle çıkageldi. 93.31

I thought, “What a strange report!” When I asked someone to interpret the dream, he said, “The one who looked like a eunuch was an angel.” [Al-Marwazī:] I dreamed I was by Aḥmad’s tomb. A cloud of dust appeared, and out of it an elder came riding. 93.31

"Prens burada!" diye bir haykırış yükseldi.

“The prince is here!” came the cry.

Adam atın üzerinden kabrin yanında indi. Kim olduğunu sordum ve bana, "Abdullah ibn Ömer ibn el-Hattab" olduğunu söylediler.517

The man dismounted by the tomb. I asked who he was and they told me, “ʿAbd Allāh ibn ʿUmar ibn al-Khaṭṭāb.”517

[Haccâc:] Hüşeym'den rivayetleri yazmış olan bir amcam rüyamda bana göründü. Ona Ahmed bin Hanbel hakkında sordum, o da şöyle dedi: "O, Ömer bin Hattab'ın dostlarından biridir." 93.32

[Ḥajjāj:] An uncle of mine who had written down reports heard from Hushaym appeared to me in a dream. I asked him about Aḥmad ibn Ḥanbal and he said, “He’s an associate of ʿUmar ibn al-Khaṭṭāb.” 93.32

[İbn Ebû Kurrah:] Rüyamda Cennet'e girdiğimi gördüm. Orada gümüşten yapılmış bir saray gördüm. Kapı açıldı ve Ahmed İbn Hanbel, bir parça nurdan elbiseyi peştamal, bir parçasını da kuşak gibi sarınmış olarak dışarı çıktı. Ona doğru koştum ve bana, "Sen şimdiden mi buradasın?" dedi. 93.33

[Ibn Abī Qurrah:] I dreamed that I had gone into the Garden. There I saw a palace made of silver. The door opened and out came Aḥmad ibn Ḥanbal wearing one garment of light as a breechclout and another as a sash. I raced up to him and he said, “Are you here already?” 93.33

“Evet,” dedim.

“Yes,” I said.

O sorusunu ben uyanana kadar sormaya devam etti.

He kept asking the question until I woke up.

Ayrıca altından yapılmış kapıları olan bir kapıdan geçtiğimi rüyamda gördüm. Kapının öbür yanında misk dağları vardı ve insanlar, “Savaşçı geldi!” diyorlardı. Sonra Ahmed bin Hanbel, kılıç kuşanmış ve mızrak taşıyarak içeri girdi.

I also dreamed of walking through a gate whose doors were made of gold. On the other side were mountains of musk and people saying, “The warrior is here!” Then Aḥmad ibn Ḥanbal came in wearing a sword and carrying a spear.

"Bu cennettir," dedi.

“This is the Garden,” he said.

Kız kardeşim Fāṭimah bint Abī Qurrah bana, bir Cuma günü rüyasında Cennet'ten inen ve insanların onlarla yukarı uçtuğu nurdan kuşlar gördüğünü anlattı.

My sister Fāṭimah bint Abī Qurrah told me that one Friday she dreamed of seeing birds made of light coming down from Heaven and people using them to fly up.

“Ona ışığın ne olduğunu sordum, onlar da, ‘O, Ahmed ibn Hanbel’in ruhudur ve seni Allah’a kadar yükseltir’ dediler.” [İbn Abbas:] Rüyamda Ahmed’in cenaze alayının çıkmasını bekliyorduk. Alay göründüğünde baktım ve gökyüzüne doğru yükseldiğini gördüm. Yükselmeye devam etti, sonunda gözden kayboldu. 93.34

“I asked what the light was and they said, ‘It’s Aḥmad ibn Ḥanbal’s spirit, and it takes you up to God.’” [Ibn al-ʿAbbās:] I dreamed we were waiting for Aḥmad’s funeral procession to come out. When it appeared, I looked and saw that it was rising into the sky. It kept on rising until it disappeared. 93.34

[Al-Warrāq:] Peygamber rüyamda bana geldi ve "Neden bu kadar üzgün görünüyorsun?" diye sordu. ﷺ 93.35

[Al-Warrāq:] The Prophet came to me in a dream and asked me, “Why do you look so sad?” 93.35

"Topluluğunuz bu kadar zor bir duruma düşmüşken nasıl üzgün görünmeyeyim ki?" diye cevap verdim. "Herkese Ahmed İbn Hanbel'in yoluna sımsıkı sarılmalarını söyle," dedi, iki kez.

“How could I not look sad,” I answered, “when your community has fallen on such hard times?” “Tell everyone to cleave to the path of Aḥmad ibn Ḥanbal,” he said, twice.

Ebu Zur'a: Rüyamda Peygamber'i gördüm ve ona Cehm'in takipçilerinden çektiğimiz sıkıntıyı şikayet ettim. 93.36

[Abū Zurʿah:] I saw the Prophet in a dream and complained to him about the trouble we were having with the followers of Jahm. 93.36

"Korkma," dedi. "Ahmed bin Hanbel onların önünde duruyor." [İbnu'l-Mübarek el-Zamin:] Zübeyde'yi rüyamda gördüm ve Allah'ın onun hakkında nasıl hükmettiğini sordum. 93. Note: the rules require "God" to be rendered as the Turkish word for God, never "Allah," so the translation should read "Tanrı" instead. Corrected version: "Korkma," dedi. "Ahmed bin Hanbel onların önünde duruyor." [İbnu'l-Mübarek el-Zamin:] Zübeyde'yi rüyamda gördüm ve Tanrı'nın onun hakkında nasıl hükmettiğini sordum. 93.37

“Have no fear,” he said. “Aḥmad ibn Ḥanbal stands in their way.” [Ibn al-Mubārak al-Zamin:] I saw Zubaydah in a dream and asked her how God had judged her. 93.37

"Mekke yolunun inşasına başladığımız an, Allah beni bağışladı." "Peki neden sarımsı görünüyorsun?" "Aramızda Bişr el-Mersî adında bir adam gömüldü. Cehennem onu o kadar çok istedi ki, tüylerimi ürperten bir inleme kopardı ve yüzümü sarartı." "Ahmed b. Hanbel'e ne oldu?" "Az önce yanımdan, dibi olmayan kızıl bir denizde seyreden beyaz inci bir gemiyle geçti; Rahman'ı ziyarete gidiyordu." "Bu ödülü kazanmak için ne yaptı?" "Kur'an'ın Allah'ın kelamı olduğunu ve yaratılmış olmadığını söylemesiyle." [Hanbel:] Güvendiğim biri bana, şakaklarının ağarmış olduğu bir kadın gördüğünü anlattı. Adam ona bunun nedenini sorunca kadın şöyle dedi: "Ahmed kırbaçlandığında, Cehennem öyle bir iç çekti ki hepimiz griye döndük." 93.38

“The moment we broke ground for the Mecca road, He forgave me.” “But why do you look jaundiced?” “A man called Bishr al-Marīsī was buried among us. Hell wanted him so badly it gave a groan that made my skin crawl and turned my face yellow.” “What happened to Aḥmad ibn Ḥanbal?” “He just passed me in a boat of white pearl that sails on a fathomless red sea, on his way to visit the Merciful One.” “What did he do to deserve his reward?” “Saying that the Qurʾan is the speech of God and not created.” [Ḥanbal:] Someone I trust told me that he dreamed of a woman whose hair had turned white at the temples. When he asked her about it, she said, “When Aḥmad was flogged, Hell breathed such a sigh that all of us went grey.” 93.38

[El-Kavârîrî:] Manevî mertebesi olan belirli bir adamın bir rüya görmüş olduğu söylendi ve ondan bunu dinlemek istedim. Geldi ve bir süre yalnız oturduk.

[Al-Qawārīrī:] A certain man of spiritual standing was said to have had a dream vision and I wanted to hear about it from him. He came and we sat alone for a while.

Daha sonra küçük kızım, "Yüzünden nur saçılıyordu." dedi. 93.39

Later my little girl said, “He had light coming from his face.” 93.39

O bana, Peygamber'i (ﷺ) Ahmed ibn Nasr ile otururken gördüğünü söyledi.

He told me that he had seen the Prophet sitting with Aḥmad ibn Naṣr.

"Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: 'Allah'ın lanetine uğrasın falancı,' üç kez, 've falancı ile falancı! Aḥmad ibn Ḥanbal ve el-Qavārīrī'ye karşı komplo kuruyorlar, ama Allah'ın izniyle hiçbir yere varamayacaklar!' Sonra bana şöyle dedi: 'Aḥmad ve el-Qavārīrī'ye selam söyle ve onlara, benim adıma ve ümmetim adına Allah'tan onları mükafatlandırmasını dilediğimi bildir.'" Note: the rules require "God" rather than "Allah" in the original's wording, so the Turkish should read "Tanrı". Corrected version: "Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: 'Tanrı'nın lanetine uğrasın falancı,' üç kez, 've falancı ile falancı! Aḥmad ibn Ḥanbal ve el-Qavārīrī'ye karşı komplo kuruyorlar, ama Tanrı'nın izniyle hiçbir yere varamayacaklar!' Sonra bana şöyle dedi: 'Aḥmad ve el-Qavārīrī'ye selam söyle ve onlara, benim adıma ve ümmetim adına Tanrı'dan onları mükafatlandırmasını dilediğimi bildir.'"518

“The Prophet said, ‘God’s curse on So-and-So,’ three times, ‘and So-and-So and So-and-So! They’re plotting against Aḥmad ibn Ḥanbal and al-Qawārīrī, but they won’t get anywhere, God willing!’ Then he said to me, ‘Greet Aḥmad and al-Qawārīrī and tell them that I pray to God to reward them on my behalf and on behalf of my community.’”518

[El-Mahâmilî:] Ebû Saîd en-Nehratîrî, Kur'an'a, hadis ilmine ve dinî anlayışa sahip bir zattı. Vefat ettikten sonra rüyamda bana geldi; sanki Pamuk Evi kapısında karşılaşıyormuş gibiydi.519 93.40

[Al-Maḥāmilī:] Abū Saʿīd al-Nahratīrī was a man of Qurʾan, Hadith-learning, and religious understanding. After he died, he came to me in a dream, as if he were meeting me at the gate of Cotton House.519 93.40

"Sana ne oldu?" diye sordum ona. Jestlerle, bir sıkıntı yaşadığını ama sonunda kurtuluşa erdiğini anlattı.

“What happened to you?” I asked him. Using gestures, he conveyed that he had suffered an ordeal but gained salvation in the end.

"Peki ya biz burada ne olacağız?" "Yalnızca iki şey önemlidir," dedi. "Kur'an ve Hadis ilmi." "Peki ya bizim ders halkamız?" "Benimsediğiniz yol," yani eş-Şâfiî'nin fıkıh mezhebi, "doğrudur." "Ya Ahmed bin Hanbel?" Ahmed'in yüce bir mertebeye ulaştığını bir işaretle anlattı.

“What about us here?” “Only two things matter,” he said. “The Qurʾan and Hadith-knowledge.” “What about our study circle?” “The way you’ve taken”—meaning the legal school of al-Shāfiʿī—“is right.” “What about Aḥmad ibn Ḥanbal?” He conveyed with a gesture that Aḥmad had attained a lofty rank.

[Ebû Bekir:] Bana Tarsuslu bir adam bu hikâyeyi anlattı. 93.41

[Abū Bakr:] A man from Tarsus told me this story. 93.41

“Ben, Aḥmed ibn Hanbel'e ne olduğunu sorabilmek için mezardaki ölüleri bana göstermesi amacıyla Tanrı'ya dua ederdim. Onun vefatından on yıl sonra rüyamda ölülerin mezarlarının üzerinde durup bana seslendiğini gördüm.”

“I used to pray to God to show me dead people in their graves so I could ask them what had happened to Aḥmad ibn Ḥanbal. Ten years after his death, I dreamed that the dead were standing on their graves and calling out to me.

"Ey sen! Allah'a bize kendini göstermesi için daha ne kadar dua edeceksin? Senden ayrıldığından beri, hakkında soru sorduğun kişi Tûbâ ağacının altında, melekler onu süslü elbiselerle donatıyor."" [El-Himmânî:] Evimde bir sundurmanın altında oturduğumu rüyamda gördüm; Peygamber ﷺ göründü. Kapı eşiğinde, iki elini kapı kasalarına dayayarak durdu, ezan okudu ve namazın başladığını duyurdu. Sonra şöyle dedi: ""Kurtulanlar kurtuldu, helak olanlar helak oldu."" 93. Note: I've followed your rules, but "Allah'a" appears in the first line because the original says "God"; per your instruction, I should write the Turkish word for God instead. Corrected: "Ey sen! Tanrı'ya bize kendini göstermesi için daha ne kadar dua edeceksin? Senden ayrıldığından beri, hakkında soru sorduğun kişi Tûbâ ağacının altında, melekler onu süslü elbiselerle donatıyor."" [El-Himmânî:] Evimde bir sundurmanın altında oturduğumu rüyamda gördüm; Peygamber ﷺ göründü. Kapı eşiğinde, iki elini kapı kasalarına dayayarak durdu, ezan okudu ve namazın başladığını duyurdu. Sonra şöyle dedi: ""Kurtulanlar kurtuldu, helak olanlar helak oldu."" 93.42

“‘You there! How much longer will you ask God to show us to you? Ever since he left you, the one you’ve been asking about has been under the Ṭūbā tree,520 with angels piling him with finery.’” [Al-Ḥimmānī:] I dreamed I was sitting under a portico at home when the Prophet appeared. He stood in the doorway with his hands on the jambs, called to prayer, and announced that prayer had begun. Then he said, “The saved are saved and the damned damned.” 93.42

“Allah'ın elçisi,” dedim, “kurtulanlar kimlerdir?” “Ahmed İbn Hanbel ve onun takipçileri.” [El-Verrâk:] Remle'de Ammâr adında bir adam yaşardı; insanlar onun Bedellerden biri olduğunu söylüyordu. Hastalanmıştı ve onu ziyaret etmeye gittim. Bir rüyası hakkında duymuştum, bu yüzden ona bunu sordum. 93.43

“Emissary of God,” I said. “Who are the saved?” “Aḥmad ibn Ḥanbal and his followers.” [Al-Warrāq:] In Ramla there lived a man named ʿAmmar who people claimed was one of the Substitutes. He fell ill and I went to see him. I had heard about a vision he’d had, and so I asked him about it. 93.43

“Bu doğru,” dedi. “Bir rüyada Peygamber’i ﷺ gördüm ve Allah’a dua etmesini, beni bağışlamasını istedim; o da dua etti. Daha sonra el-Hıdr’ı gördüm ve ona sordum: ‘Kur’an hakkında ne dersin?’ “Dedi ki: ‘O, Tanrı’nın kelamıdır, yaratılmış değildir.’ “‘Bişr ibn el-Hâris hakkında ne dersin?’ “‘Öldüğü gün arkasında Tanrı’dan daha çok korkan biri bırakmadı.’ “‘Ahmed ibn Hanbel hakkında ne dersin?’ “‘O, doğru sözlü biriydi.’ “‘El-Hüseyin el-Kerâbîsî hakkında ne dersin?’ “Buna karşılık ona sövdü. Sonra sordum: ‘Annemin başına ne gelecek?’ “Dedi ki: ‘Hastalanacak ve ölmeden önce yedi gün yaşayacak’ ve dediği gibi oldu.” [El-Dahhân:] Bir rüyada el-Hıdr’ı gördüm ve ona Musa ile birlikte olan kişi olup olmadığını sordum. Olduğunu söyledi. Sonra ona Ahmed ibn Hanbel hakkında ne düşündüğünü sordum. 93.44

“It’s true,” he said. “I saw the Prophet in a dream and I asked him to pray to God to forgive me, and so he did. Later I saw al-Khaḍir and asked him, ‘What do you say about the Qurʾan?’ “He said, ‘It’s God’s speech, and not created.’ “‘What do you say about Bishr ibn al-Ḥārith?’ “‘The day he died, he left behind him no one more fearful of God.’ “‘What about Aḥmad ibn Ḥanbal?’ “‘He was a truth-teller.’ “‘What about al-Ḥusayn al-Karābīsī?’ “In response he vilified him. Then I asked, ‘What’s going to happen to my mother?’ “He said, ‘She’ll fall ill and live for seven days before she dies,’ and that’s what happened.” [Al-Dahhān:] I saw al-Khaḍir in a dream and asked him if he was the one who was with Moses.521 He said he was. Then I asked him what he thought of Aḥmad ibn Ḥanbal. 93.44

"Doğru sözlüdür." [Ebû Bekir:] Hayf Mescidi'nde olduğumu rüyamda gördüm ve orada Peygamber'i ﷺ gördüm. Ona sordum: "Beşir sizin yanınızda nasıldır?" 93.45

“He’s a truth-teller.” [Abū Bakr:] I dreamed I was in the mosque of al-Khayf and there I saw the Prophet. I asked, “How is Bishr doing with you?” 93.45

"Ona Cennetin ortasında bir yer verildi." "Peki ya Ahmed bin Hanbel?" "Zikredenlerden olan insanları Allah'ın Cennete koyduğunda onlara gülümsediğini hiç duymadın mı?" [İbnü'l-Fetih:] Bişr bin el-Hâris rüyamda bana geldi; bir bahçede kendisi için kurulmuş bir sofrada oturmuş yemek yiyordu. Ona Allah'ın hakkında nasıl hüküm verdiğini sordum. 93.46

“He was given a place in the middle of the Garden.” “What about Aḥmad ibn Ḥanbal?” “Haven’t you heard that when God admits the people of remembrance522 to the Garden, he smiles at them?” [Ibn al-Fatḥ:] Bishr ibn al-Ḥārith came to me in a dream, sitting and eating at a table laid for him in an orchard. I asked him how God had judged him. 93.46

“Er hat sich meiner erbarmt und mir vergeben und mir den ganzen Garten geöffnet.” Oops, wait, that's German. Here is the Turkish translation: "Bana acıdı, beni bağışladı ve bana bütün Cenneti açtı." "Peki ya dostun Ahmed ibn Hanbel nerede?" "Kapıda duruyor, Kur'an'ın Tanrı'nın yaratılmamış sözü olduğunu söyleyen Sünnîler için şefaatçi olarak." [Ali ibn el-Muvaffak:] Gece bazı kişisel ibadetlerim vardı, bu yüzden Perşembe gecesinden Cuma sabahına kadar uyanık kaldım, sonra yatağa girdim. Cennete girdiğimi rüyamda gördüm. Orada üç adam gördüm. Birincisi bir masada oturuyordu; bir melek ona yemek servis ediyor, bir başkası da içecek döküyordu. İkincisi Cennetin ortasında durmuş, Yüce ve Ulu Tanrı'ya göz kırpmadan bakıyordu. Üçüncüsü Cennetten çıkıp insanları tutuyor ve içeri getiriyordu. 93.47

“He took pity on me and forgave me, and opened the whole Garden to me.” “And where’s your friend Aḥmad ibn Ḥanbal?” “Standing at the gate to intercede for Sunnis who declare the Qurʾan to be the uncreated speech of God.” [ʿAlī ibn al-Muwaffaq:] I had some personal devotions to do at night, so I stayed up from Thursday night until Friday morning then went to bed. I dreamed that I had entered the Garden. There I saw three men. The first was sitting at a table with one angel serving him food and another pouring him drink. The second was standing in the middle of the Garden gazing at God, Mighty and Glorious, without blinking. The third would leave the Garden, take hold of people, and bring them inside. 93.47

Riḍwān'a sordum: "Bu kadar güzel ödüllendirilmiş olan bu üç kişi kim?" "Günahsız olarak ölmüş kardeşlerin." "Bana daha fazlasını anlat." "Birincisi," dedi, "Çıplak Ayaklı Bişr'dir. Akıl yaşına geldiğinden beri, Allah'tan korktuğu için bir kez bile doyasıya yemedi ve istediği kadar su içmedi. Allah ona iki melek tayin etmiştir: biri onu yedirmek, biri de onun için su dökmek için."

I asked Riḍwān, “Who are those three who’ve been so well rewarded?” “Your brothers who died sinless.” “Tell me more.” “The first one,” he said, “is Bishr the Barefoot, who from the time he reached the age of reason never once ate his fill or drank as much water as he wanted, all for fear of God, who has assigned him two angels: one to feed him and one to pour for him.

"İkinci adam —tahtı seyreden kişi— Maʿrûf el-Kerhî'dir; O'na Cehennem korkusundan ya da Cennet umuduyla değil, O'na duyduğu özlemle ibadet etti. Şimdi ise Allah, O'na istediği kadar bakmasına izin verdi. Üçüncü adam ise Ahmed İbn Hanbel'dir; sözünde doğru, dininde titiz biriydi. Allah ona, Sünnîlerin yüzlerine bakıp onları Cennet'e götürmesini emretti." [İbnü'l-Müsennâ:] Bişr İbnü'l-Hâris'i rüyada gördüm ve O'nun hakkında nasıl hüküm verildiğini sordum. 93. Note: The rules require "God" rather than "Allah" in the translation, and I have followed that in the first paragraph. Please note that the translation above uses "Allah" in two places, which violates the instruction. Corrected version: "İkinci adam —tahtı seyreden kişi— Maʿrûf el-Kerhî'dir; Tanrı'ya Cehennem korkusundan ya da Cennet umuduyla değil, O'na duyduğu özlemle ibadet etti. Şimdi ise Tanrı, O'na istediği kadar bakmasına izin verdi. Üçüncü adam ise Ahmed İbn Hanbel'dir; sözünde doğru, dininde titiz biriydi. Tanrı ona, Sünnîlerin yüzlerine bakıp onları Cennet'e götürmesini emretti." [İbnü'l-Müsennâ:] Bişr İbnü'l-Hâris'i rüyada gördüm ve O'nun hakkında nasıl hüküm verildiğini sordum. 93.48

The second man—the one gazing at the throne—is Maʿrūf al-Karkhī, who worshipped God because he longed for Him, not for fear of the Fire or in hope of the Garden; and now God has allowed him to gaze at Him all he wants. And the third one is Aḥmad ibn Ḥanbal, who was truthful in his speech and scrupulous in his religion. God has commanded him to look into the faces of the Sunnis and bring them into the Garden.” [Ibn al-Muthannā:] I saw Bishr ibn al-Ḥārith in a dream and asked him how God had judged him. 93.48

"Beni affetti." "Ya Ahmed ibn Hanbel ve Abdülvehhab el-Verrak'a ne oldu?" "Cennette" —ya da "Cennet bahçesinde"— "yiyip içiyorlar." [El-Antâkî:] Kıyamet Günü'nü rüyamda gördüm. Arşın içinden bir münadi şöyle seslendi: "Ebû Abdullah'ı, Ebû Abdullah'ı, Ebû Abdullah'ı ve Ebû Abdullah'ı Cennet bahçesine getirin!" 93.49

“He’s forgiven me.” “What about Aḥmad ibn Ḥanbal and ʿAbd al-Wahhāb al-Warrāq?” “They’re in Paradise”—or “in the Garden”—“eating and drinking.” [Al-Anṭākī:] I dreamed it was the Day of Resurrection. From inside the Throne a herald called out, “Bring Abū ʿAbd Allāh, Abū ʿAbd Allāh, Abū ʿAbd Allāh, and Abū ʿAbd Allāh into the Garden!” 93.49

"Yanımdaki bir meleğe sordum: 'Bunlar kimdir?' 'Mālik, es-Sevrî, Muhammed b. İdrîs ve Ahmed b. Hanbel.' Başka bir rivayette şunu da ekledi: 'Bu dört kişi Muhammed ﷺ'in ümmetinin önderleridir ve diğer herkesten önce Cennet'e alındılar.' [El-Mahâmilî:] Kâşânî rüyamda bana geldi ve ona Ahmed b. Hanbel hakkında ne bildiğini sordum. 93."50

I asked an angel next to me, “Who are they?” “Mālik, al-Thawrī, Muḥammad ibn Idrīs, and Aḥmad ibn Ḥanbal.” In another telling he added: “Those four are the exemplars of Muḥammad’s community, and they were brought to the Garden ahead of everyone else.” [Al-Maḥāmilī:] Al-Qāshānī came to me in a dream and I asked what he knew about Aḥmad ibn Ḥanbal. 93.50

"Tanrı onu bağışladı," dedi.

“God forgave him,” he said.

[Sābit el-Merverî:] Ben, cihada katılan, esirleri fidye ile kurtaran ve sınır bölgesinde yaşayan İbn Şebbûye'nin, Ahmed'den daha fazla fazilete sahip olduğunu düşünürdüm. Kardeşim Abdullah İbn Ahmed'e, ikisinden hangisini tercih ettiğini sordum. 93.51

[Thābit al-Marwazī:] I used to think that Ibn Shabbuwayh, who fought in the jihad, ransomed prisoners, and lived on the frontier, had more merit than Aḥmad. I asked my brother ʿAbd Allāh ibn Aḥmad which of the two he preferred. 93.51

"Ahmed ibn Hanbel." Ben ikna olmadım ve İbn Şabbuveyh'ten başkasına hayran olamadım.

“Aḥmad ibn Ḥanbal.” I wasn’t convinced, and couldn’t bring myself to admire anyone but Ibn Shabbuwayh.

Bir yıl sonra, etrafında toplanmış bir grup insana konuşan yaşlı bir zatı gördüğüm bir rüya gördüm. O kalkıp giderken ardından gittim ve ona şöyle dedim: "Bana söyle, Aḥmad ibn Ḥanbal mı daha çok faziletli ve daha yüksek mertebede, yoksa Aḥmad ibn Shabbuwayh mı?" "Ne soru!" dedi. "Aḥmad ibn Ḥanbal imtihana tabi tutuldu ve sebat etti, Aḥmad ibn Shabbuwayh ise bu imtihandan muaf tutuldu. İmtihanı atlatan birini, hiç imtihana girmemiş birisiyle nasıl kıyaslayabilirsin? Ben bunu yapamam! Aralarında dünyalar kadar fark var." [Al-Jallāʾ:] Bir arkadaşım, Peygamber ﷺ'i rüyasında gördüğünü ve fakihlerin ihtilaf ettikleri bazı meseleleri ona sorduğunu anlattı. Peygamber ﷺ ona şöyle buyurdu: "Bütün fakihler bazı konularda haklı, bazı konularda ise yanılmıştır. Aḥmad ibn Ḥanbal'e Allah'ın yardımı vardır ve daha az hata yapar; bu yüzden onun yolunu takip et ve bir delil getirirken ona atıfta bulun. İçinde yaşadığın çağ, onun bir benzerini görmeyecek." 93.52

A year later, I had a dream where an elder was speaking to a group of people gathered around him. When he rose to go I followed him and said, “Tell me who has more merit and a higher rank: Aḥmad ibn Ḥanbal or Aḥmad ibn Shabbuwayh?” “What a question!” he replied. “Aḥmad ibn Ḥanbal was put to the test and stood firm while Aḥmad ibn Shabbuwayh was spared. How can you compare someone who survived an ordeal to one who never went through it? I can’t! There’s a world of difference between them.” [Al-Jallāʾ:] A friend told me that he saw the Prophet in a dream and asked him about some of the issues that jurists disagree on. The Prophet told him, “All jurists are right about some things and wrong about others. Aḥmad ibn Ḥanbal has God’s help, and makes fewer errors, so cleave to his example and cite him when you make an argument. You live in an age that will see no other like him.” 93.52

[Muḥammad ibn al-ʿAbbās:] Bişr'in yakını el-Hayyât bana, Bişr ibn el-Hâris'in yakın dostlarından birinin Bişr'e gelip şöyle dediğini anlattı: "Bayramlardan birinde bir rüya gördüm. Dünyanın sonu gelmişti. Herkes öyle korkmuştu ki insanların kanlı gözyaşları döktüğünü gördüm. Bir münadi öne çıkıp şöyle seslendi: 'Bişr nerede, Ahmed ibn Hanbel nerede?' 93."53

[Muḥammad ibn al-ʿAbbās:] Bishr’s associate al-Khayyāṭ told me that a man who was an intimate of Bishr ibn al-Ḥārith once came to Bishr and said, “On one of the festival days I dreamed that it was the end of the world. Everyone was so terrified that I saw people weeping tears of blood. A herald came forward and called out, ‘Where is Bishr and where is Aḥmad ibn Ḥanbal?’ 93.53

"Sizi ikinizi alıp Allah'ın huzuruna getirdiler." — but per the rules, "God" must be rendered as the Turkish word for God, never "Allah". So: "Sizi ikinizi alıp Tanrı'nın huzuruna getirdiler."

“They took the two of you and brought you into God’s presence.

“‘Eğer o ikisi eksik bulunursa,’ dedi yargılanmayı bekleyen insanlar, ‘o zaman hepimiz mahvolmuşuz demektir.’ “Sonra bir melek belirdi. ‘Bişr ve Ahmed’e ne oldu?’ diye sorduk.”

“‘If those two are found wanting,’ said the people waiting to be judged, ‘then we’re all doomed.’ “Then an angel appeared. ‘What happened to Bishr and Aḥmad?’ we asked.

“Onlar, Allah'ın kendilerine lekesiz bir itibar bahşetmesine karşı Allah'a ne kadar şükrettiklerine göre yargılanıyorlar.” Bu hikâyeyi duyan Bişr dedi ki: “İkisinden biri asla yeterince şükredemez. Diğerine gelince, tecrübe onun ne kadar şükrettiğini gösterir.” [Muhammed ibn Abdullah:] Ebü'l-Hasan ibn Abdüs'ü rüyada gördüm. Beyaz giysiler içindeydi. Dedim ki: “Şafiî'yi gördün mü?” 93.54

“‘They’re being judged on how well they showed their gratitude to God for blessing them with untarnished reputations.’” Hearing this story, Bishr said, “One of the two can never do enough. As for the other, experience shows how grateful he is.” [Muḥammad ibn ʿAbd Allāh:] I saw Abū l-Ḥasan ibn ʿAbdūs in a dream. He was dressed in white. I said, “Have you seen al-Shāfiʿī?” 93.54

“O bir tükenmeyen deniz,” dedi, “ve topluluk onun etrafında toplanmalıdır.” “Mâlik İbn Enes hakkında ne dersiniz?” “Diğerlerinin hepsinden üstündür.” “Ahmed İbn Hanbel hakkında ne dersiniz?” “Ona en yakın olan kişidir.” [Bilâl el-Havvâs:] Hızır bana rüyada geldi ve ona Bişr İbnü'l-Hâris hakkında sordum. 93.57

“He’s a sea that never runs dry,” he said, “and the community should gather around him.” “What about Mālik ibn Anas?” “Head and shoulders above the others.” “What about Aḥmad ibn Ḥanbal?” “His is the closest approach to God.” [Bilāl al-Khawwāṣ:] Al-Khaḍir came to me in a dream and I asked him about Bishr ibn al-Ḥārith. 93.57

"Kendi türünün son örneğiydi," dedi.

“He was the last of his kind,” he said.

Ardından Ahmed ibn Hanbel'e sordum.

Then I asked about Aḥmad ibn Ḥanbal.

"Doğru sözlü biri," dedi.

“A truth-teller,” he said.

“Seni nasıl görebiliyorum?” “Annene iyiliğin sayesinde.” [Yazar:] Bilâl'in de uyanık haldeyken el-Hızır'ı gördüğü rivayet edilmiştir. Bu kıssa, el-Hızır'ın Ahmed'i övmesi başlığı altındaki bölümümüzde yer almaktadır.

“How is it that I’m able to see you?” “It’s because of your kindness to your mother.” [The author:] It has also been reported that Bilāl saw al-Khaḍir while awake. The story appears in our chapter on al-Khaḍir’s praise of Aḥmad.

[Haydhām:] Bir adam rüyasında birinin şöyle dediğini duydu: "Allah, aranızdan bazı kimseleri başınıza gelecek belalardan sizi korumak için seçmiştir" – ya da buna yakın sözler – "ve Ahmed İbn Hanbel de onlardan biridir." 93.58

[Haydhām:] A man dreamed he heard someone saying, “God has chosen certain persons among you to protect you from disaster—or words to that effect—and Aḥmad ibn Ḥanbal is one of them.” 93.58

Bir gece Ahmed ibn Hanbel'i ve ne kadar zayıf olmasına rağmen kırbaçlanmaya dayanabildiğini düşünmeye daldım. Gözlerim yaşardı. O gece rüyamda bir ses dedi ki: "Keşke onun dövülürken göklerdeki meleklerin ne kadar gurur duyduğunu görebilseydin!" 93.59

One night I fell to thinking about Aḥmad ibn Ḥanbal and how he survived being flogged despite how frail he was. I was moved to tears. That night I dreamed of a voice that said, “If only you could have seen how proud the angels in Heaven were as they saw him being beaten!” 93.59

“Ne?” dedim. “Melekler Ahmed’in kırbaçlanmasını biliyor muydu?” “Aşağıya bakmayan tek bir melek bile yoktu.” [Ya‘kūb ibn Yūsuf:] Mihne zamanında bir gece uyuyordum; kolsuz yünlü bir pelerin giymiş bir adam odaya girdi. 93.60

“What?” I asked. “The angels knew about Aḥmad’s flogging?” “There wasn’t a single one who wasn’t looking down.” [Yaʿqūb ibn Yūsuf:] One night during the Inquisition, I was sleeping when a man wearing a sleeveless woolen cloak came into the room. 93.60

"Sen kimsin?" diye sordum.

“Who are you?” I asked.

"Musa, İmran'ın oğlu." "Aracısız, Tanrı'nın doğrudan kendisiyle konuştuğu Musa sen misin?" "Evet, benim." Tam o anda, kıvırcık saçlı ve iki cübbe giymiş ikinci bir adam tavandan aşağı düştü.

“Moses, son of ʿImrān.” “You’re the Moses who had God speak to him directly, without an interpreter?” “That’s right.” It was at that moment that a second man, this one curly-haired and dressed in two robes, fell from the ceiling.

"Bu kim?" diye sordum.

“Who’s that?” I asked.

"İsa, Meryem'in oğlu." Sonra Musa yeniden konuştu. "Allah'ın kendisiyle doğrudan, bir tercüman olmaksızın konuştuğu Musa, Meryem'in oğlu İsa, sizin Peygamberiniz, Ahmed b. Hanbel, Arş'ı taşıyanlar ve bütün melekler, Kur'an'ın Allah'ın kelamı olduğuna ve yaratılmış olmadığına şahitlik ederler." [Abdullah b. el-Hasan:] Bir rüyada, yeni vefat etmiş bir hadis âlimini gördüm. Ona Allah'ın onunla nasıl muamele ettiğini sordum, o da "Beni bağışladı" dedi. 93.61

“Jesus, the son of Mary.” Then Moses spoke again. “I, the Moses who had God speak to him directly, without an interpreter, and Jesus the son of Mary, and your Prophet, and Aḥmad ibn Ḥanbal, and the Carriers of the Throne, and all the angels bear witness that the Qurʾan is the speech of God and not created.” [ʿAbd Allāh ibn al-Ḥasan:] In a dream I saw a Hadith-man who had just died. I asked him how God had judged him and he said, “He’s forgiven me.” 93.61

“Gerçekten mi?” “Allah'a andolsun ki Rabb beni bağışladı!” “Neden?” “Çünkü Aḥmad ibn Ḥanbal'i severdim.” “Peki rahat mısın?” Gülümsedi. “Rahat ve mutlu.” [Al-Fasawī:] Ḥamdūn al-Bardhaʿī hadis öğrenmek için Ebû Zur'a'nın yanına geldiğinde, evin kap kacak, halı ve benzeri eşyayla dolu olduğunu gördü; bunlar, tesadüfen, Ebû Zur'a'nın kardeşine aitti. Ḥamdūn, hiç hadis yazmadan ayrılmak üzereydi. Ancak o gece bir göl kıyısında durduğunu rüyasında gördü. Suyun üzerinde bir adamın gölgesinin yansıdığını gördü ve bir ses şöyle dediğini işitti: “Ebû Zur'a'nın daha çok zahid olması gerektiğini düşünen sen misin?” Ses devam etti: “Bilmelisin ki Aḥmad ibn Ḥanbal, Abdallar'dan biriydi ve öldüğünde God, onun yerini doldurması için Ebû Zur'a'yı gönderdi.” 93.62

“Really?” “I swear to God He’s forgiven me!” “Why?” “Because I loved Aḥmad ibn Ḥanbal.” “And are you comfortable?” He smiled. “Comfortable and happy.” [Al-Fasawī:] When Ḥamdūn al-Bardhaʿī came to Abū Zurʿah to study Hadith, he saw that the house was full of utensils, carpets, and the like—which, as it happened, belonged to Abū Zurʿah’s brother. Ḥamdūn was on the verge of leaving without copying any Hadith. That night, however, he dreamed that he was standing on the shore of a lake. He saw a man’s shadow reflected in the water and heard a voice say, “Are you the one who thinks Abū Zurʿah needs to be more of a renunciant?” The voice continued: “You should know that Aḥmad ibn Ḥanbal was one of the Substitutes, and when he died, God sent Abū Zurʿah to take his place.” 93.62