[El-Merverî:] Mihne boyunca sebat eden yalnızca dört kişi kalmıştı; bunların dördü de Merv'liydi: Ahmed b. Hanbel, Ahmed b. Nasr, Muhammed b. Nûh ve Nuaym b. Hammâd. 78.1

[Al-Marwazī:] Only four men, all of them from Marv, remained steadfast throughout the Inquisition: Aḥmad ibn Ḥanbal, Aḥmad ibn Naṣr, Muḥammad ibn Nūḥ, and Nuʿaym ibn Ḥammād. 78.1

Ebü'l-Hüseyn İbnü'l-Münâdî, sabit kalan başka kişiler olarak şunları da zikreder: Ebû Nuaym el-Faḍl İbn Dükeyn, Affân, el-Büveytî, İsmâîl İbn EbîÜveys el-Medenî, Ebû Mus'âb el-Medenî ve Yahyâ el-Himmânî.

Abū l-Ḥusayn ibn al-Munādī mentions the following men as having remained steadfast as well: Abū Nuʿaym al-Faḍl ibn Dukayn, ʿAffān, al-Buwayṭī, Ismāʿīl ibn Abī Uways al-Madanī, Abū Muṣʿab al-Madanī, and Yaḥyā l-Ḥimmānī.

[Ḥanbal ibn Isḥāq:] Sorgulanmak üzere çağrılan ilk kişi ʿAffān idi. Ertesi gün, geri döndüğünde ben oradaydım; Aḥmad ibn Ḥanbal de dahil olmak üzere hepimiz oradaydık. Yaḥyā ibn Maʿīn, ʿAffān'dan İsḥāq'ın ona ne dediğini ve nasıl cevap verdiğini bize anlatmasını istedi. 78.2

[Ḥanbal ibn Isḥāq:] The first to be called for interrogation was ʿAffān. The next day, after his return, I was there, as were all of us, including Aḥmad ibn Ḥanbal. Yaḥyā ibn Maʿīn asked ʿAffān to tell us what Isḥāq had said to him and how he had answered. 78.2

"Sana ya da arkadaşlarına hiçbir şekilde leke sürecek bir şey yapmadım," dedi; yani İshak'ın kendisinden söylemesini istediği şeyi söylemediğini kastediyordu.

“I did nothing to dishonor you or your associates,” he said, meaning that he had not said what Isḥāq wanted him to say.

“Peki nasıldı?” “Ishâk ibn İbrâhîm beni çağırttı. Oraya vardığımda, el-Me'mûn'un Kuzey Irak'tan er-Rakka'ya gönderdiği mektubu okudu. Mektupta şöyle deniyordu: ‘Affân'ı sına ve ona Kur'an'ın şu ya da bu olduğunu söylemesini iste. Eğer bunu söylerse, mevkiinde onu tasdik et. Reddederse, maaşını kes.’” El-Me'mûn, Affân'a her ay beş yüz dirhem ödüyordu.

“So what was it like?” “Isḥāq ibn Ibrāhīm called me in. When I got there, he read out the letter that al- Maʾmūn had sent to al-Raqqah from northern Iraq. In the letter it said, ‘Test ʿAffān, and call on him to say that the Qurʾan is such-and-such. If he does so, confirm him in his position. If he refuses, cut off his stipend.’” Al-Maʾmūn had been paying ʿAffān five hundred dirhams a month.

"Когда письмо было зачитано, Исхак попросил меня изложить мою позицию. В ответ я прочитал «Скажи: Он — Аллах, Единый, Аль-Самад»463 до конца, а затем спросил: «Это сотворено?» Исхак сказал: «Послушай, старец, повелитель верующих говорит, что лишит тебя жалованья, и если он это сделает, то и я тоже». Я ответил ему, что Бог говорит: «На небе ваш удел и то, что вам обещано»464. Ему нечего было на это ответить, и он отпустил меня. Ахмад и те из наших сподвижников, кто там присутствовал, были воодушевлены этим рассказом."

“When the letter had been read out, Isḥāq asked me to state my position. By way of reply, I recited «Say, He is God, the One, the ṣamad»463 through to the end, then asked, ‘Is that created?’ “Isḥāq said, ‘Listen, elder, the Commander of the Faithful says he’ll cut off your stipend, and if he does I will too.’ “I told him that God says «In heaven is your sustenance, and also that which you are promised.»464 He had no reply to that and let me go.” Aḥmad and those of our associates who were there were heartened by this report.

[Ahmed ibn Ömer:] Gördüğüm meclislerin en büyüğü, Kûfe'de Mihne döneminde gördüğüm meclisti. İçinde bu görüşün bulunduğu mektup okunduktan sonra Ebû Nuaym söz alarak şöyle dedi: "Ağmeş'ten başlayarak aşağı doğru 870 küsur hocadan rivayet dinledim, ama bu görüşü (yani Kur'an'ın yaratılmış olduğunu) savunan birini tanımadım ve bunu savunan birini de sapkınlıkla suçlanmadan görmedim." 78.4

[Aḥmad ibn ʿUmar:] Of all the elders’ gatherings I’ve seen, the greatest was the one I saw in Kufa during the Inquisition. After the letter with the doctrine in it was read aloud, Abū Nuʿaym spoke up and said, “I’ve heard reports from 870-some teachers, from al-Aʿmash on down, but I never met anyone who held that view”—that the Qurʾan is a created thing—“nor saw anyone espouse it without being accused of heresy.” 78.4

Bunu duyan Ahmed İbn Yunus ayağa kalktı, Ebu Nuaym'in başını öptü ve "Allah sana İslam adına karşılığını versin!" dedi. [Muhammed İbn Yunus:] Ebu Nuaym valinin huzuruna çıkarıldığında şöyle dedi: "Kufe'deki bütün ileri gelenlerin -el-Âmeş'ten başlayıp aşağıya doğru yediyüz kişiden fazla olanların- Kur'an'ın Allah'ın kelamı olduğunu söylediğini gördüm; benim boynum da bu düğme kadar değersizdir." 78.5

Hearing this, Aḥmad ibn Yūnus rose and kissed Abū Nuʿaym’s head, saying, “May God reward you on behalf of Islam!” [Muḥammad ibn Yūnus:] When Abū Nuʿaym was taken in to the governor, he said, “I’ve seen all the elders in Kufa—that’s more than seven hundred, from al- Aʿmash on down—say that the Qurʾan is the speech of God, and my neck means as little to me as this button.” 78.5

Bunun üzerine Ahmed b. Yunus kalktı, aralarında kötü bir husumet olmasına rağmen onun başına öpücük kondurdu ve dedi ki: "Allah, sana büyük bir ihtiyar oluşun karşılığını versin!" [İbn Ebî Şeybe:] Kûfe'ye Mihne geldiğinde Ahmed b. Yunus bana Ebû Nuaym'i bulup haberdar etmemi söyledi. Onu bulup durumu anlattığımda dedi ki: "Bu sadece bir kamçılanmadır." Sonra elbisesinin bir düğmesini kopardı. "Başım, bu düğmeden daha az değerlidir." 78.6

At that, Aḥmad ibn Yūnus rose and kissed him on the head even though there had been bad blood between them and said, “May God reward you for the great elder you are!” [Ibn Abī Shaybah:] When the Inquisition came to Kufa, Aḥmad ibn Yūnus told me to go find Abū Nuʿaym and let him know. When I found him and told him, he said, “It’s just a flogging.” Then he tore a button off his garment. “My head means less to me than this button.” 78.6

[Ḥanbal ibn İsḥâk:] Ebû Abdullah'ı —yani Ahmed ibn Hanbel'i— şöyle derken işittim: "Allah için, neredeyse herkesten daha iyi ayağa kalkan iki yaşlı var —veya neredeyse herkes diyeyim— Affân ve Ebû Nuaym." 78.7

[Ḥanbal ibn Isḥāq:] I heard Abū ʿAbd Allāh—meaning Aḥmad ibn Ḥanbal—say, “Two elders stood up for God better than anyone else”—or “nearly everyone else”—“ever has: ʿAffān and Abū Nuʿaym.” 78.7

[Muhammed ibn Sa'd:] Nu'aym ibn Hammad Merv'dendi. Irak ve Batı Arabistan'da yoğun biçimde hadis öğrenimi yaptı, ardından Mısır'a yerleşti ve Halife el-Mu'tasım döneminde Irak'a çağrılana kadar orada kaldı. Kur'an konusunda sorguya çekildi, ancak kendisinden istenene onay vermeyi reddetti. Bunun üzerine Samarra'da hapsedildi ve hâlâ hapiste iken 228 [842–43] yılında orada vefat etti. 78.8

[Muḥammad ibn Saʿd:] Nuʿaym ibn Ḥammād was from Marv. He pursued Hadith extensively in Iraq and western Arabia before settling in Egypt, where he stayed until he was summoned to Iraq during the caliphate of al-Muʿtaṣim. He was questioned regarding the Qurʾan but refused assent to what was demanded of him. He was then jailed in Samarra, where he died, still in prison, in 228 [842–43]. 78.8

[İbrâhîm b. Muhammed b. Arafe:] 228 [842–43] yılında vefat edenler arasında Nuaym b. Hammâd da vardır; Kur'ân'ın yaratılmış bir şey olduğunu söylemeyi reddettiği için zindanda zincirlerle can vermiştir. Zincirlerinden sürüklenerek bir çukura atılmış, kefene sarılmadan ve cenazesi için kimse namaz kılmadan ölmüştür. Bu, İbn Ebî Duâd'ın adamının işiydi.466 78.9

[Ibrāhīm ibn Muḥammad ibn ʿArafah:] Among those who died in 228 [842–43] was Nuʿaym ibn Ḥammād, who perished in chains in a dungeon because he refused to say that the Qurʾan was a created thing. He was dragged by his chains and thrown into a pit, and died without being wrapped in a shroud or having anyone pray over his body. This was the doing of Ibn Abī Duʾād’s man.466 78.9

Mihne sırasında götürüldü ve Kur'an'ın yaratılmış bir şey olduğu iddiasını benimsemeye zorlandı. Reddedince Bağdat'ta hapsedildi ve hapishanede öldü. O, dünyadan el etek çeken ve Şeriat'ı anlayan bir adamdı. 78.10

He was taken away during the Inquisition and pressured to espouse the claim that the Qurʾan is a created thing. When he refused, he was jailed in Baghdad and died in prison. He was a renunciant and a man who understood the Law. 78.10

[Al-Rabīʿ ibn Sulaymān:] Al-Buwayṭī'yi bir katırın üzerinde, boynunda bir prangayla ve bacaklarında bir zincirle gördüm. Pranga ile zincir bir demir halkayla birbirine bağlıydı. Zincirin ucundan otuz beş pound ağırlığında bir tuğla sarkıyordu. Şöyle diyordu: “Allah, dünyayı ‘Ol’ diyerek yarattı.” Bu sözü, "‘ol’ yaratılmışsa, yaratılmış bir şey başka bir yaratılmış şeyin var olmasına yol açmış demektir" diye sürdürdü. Devamla şunları söyledi: “Vallahi, bu zincir üzerimde iken öleceğim; ki ben öldükten sonra insanlar bu uğurda adamların demir prangalar içinde can verdiğini bilsinler. Beni onun önüne çıkarırlarsa” —yani el-Vâsık'ın önüne— “düşüncemi açıkça söyleyeceğim.” [Abdurrahman ibn Ahmed:] El-Buveytî, takva içinde nefsini yoksullukla terbiye eden bir hayat sürdü. Mihne döneminde Mısır'dan Irak'a götürüldü; orada boyun eğmeyi reddetti, prangalara vurulup hapse atıldı. Hapiste ve zincirler içinde, 232 yılında öldü.

[Al-Rabīʿ ibn Sulaymān:] I saw al-Buwayṭī mounted on a mule with a manacle around his neck and a fetter on his legs. The manacle and the fetter were joined by an iron chain. Suspended from the chain was a brick weighing thirty-five pounds.467 He was saying, “God created the world by saying ‘Be.’ If ‘be’ is created, then one created thing brought another created thing into being.” He went on: “By God, I’ll die with this very chain still on me, so that when I’m gone, people will know that men died in irons for this cause. If they put me before him”—meaning al-Wāthiq—“I’ll speak my mind.” [ʿAbd al-Raḥmān ibn Aḥmad:] Al-Buwayṭī lived a life of pious self-denial. During the Inquisition, he was taken from Egypt to Iraq, where he refused to capitulate and was clapped into irons and thrown in jail. He died, in prison and in fetters, in 232

[846–47]. 78.11

[846–47]. 78.11

Bağdat'taki Naṣr Küçük Çarşısı, babasının adını taşımaktadır. Dedesi Mālik ibn al-Haytham, Abbasi devrimci hareketinin önderlerinden biriydi. İbn Naṣr'ın kendisi ise takvalı ve dürüst bir insandı, insanları iyiliğe çağırırdı. Mālik ibn Enes, Hammâd ibn Zeyd, Huşeym ve başkalarından hadis rivayet etmiştir.

The Little Market of Naṣr in Baghdad is named after his father. His grandfather, Mālik ibn al-Haytham, was one of the leaders of the Abbasid revolutionary movement. Ibn Naṣr himself was a man of piety and rectitude who called upon others to do right. He heard Hadith from Mālik ibn Anas, Ḥammād ibn Zayd, and Hushaym, among others.

Yahyâ ibn Maîn ve başkaları onun rivayeti aracılığıyla nakletti. 78.12

Yaḥyā ibn Maʿīn and others transmitted on his authority. 78.12

İbn Naṣr, halifeliği istemekle suçlandı; ancak tutuklanıp el-Vâsık'ın huzuruna getirildiğinde, o şöyle dedi: "Neyle suçlandığın önemli değil."

Ibn Naṣr was accused of seeking the caliphate, but when he was arrested and brought before al-Wāthiq, the latter said, “Never mind what you were arrested for.

“Kur'an hakkında ne söyleyeceksin?” 78.13

What do you have to say about the Qurʾan?” 78.13

"Bu Allah'ın kelamıdır" değil; doğru çeviri: "Bu Tanrı'nın kelamıdır," dedi İbn Naṣr.

“It’s the word of God,” said Ibn Naṣr.

“Ama o yaratılmış bir şey mi?” “O, Allah'ın kelamıdır.” “Peki o halde: Kıyamet Günü Allah'ı görebilir misin?” “Rivayetlerin dediği budur.” “Hah!” dedi el-Vâsık. “Yani O, bedeni olan, sonlu bir cisim gibi görünür olacak demek istiyorsun?” Bunun üzerine el-Vâsık kılıcı ve deri minderi istedi. Onun emriyle, hâlâ zincirli olan İbn Naṣr'ı minderin üzerine oturttular. Ardından boynuna bir ip dolandı ve onu gerdiler. Sonunda el-Vâsık yanına yürüdü ve başını kesti. Onun emriyle kesik baş Bağdat'a gönderildi ve birkaç gün boyunca önce Doğu Yakası'nda, sonra Batı Yakası'nda sergilendi.

“But is it a created thing?” “It’s the word of God.” “Well then: Can you see God on the Day of Resurrection?” “That’s what the reports say.” “Hah!” said al-Wāthiq. “You mean He’ll be visible as if he were a finite object with a body?” Al-Wāthiq then called for the sword and the leather mat. At his command, Ibn Naṣr, still in chains, was sat upon. Next a rope was put around his neck and he was stretched out. Finally al-Wāthiq marched up to him and hacked off his head. At his command, the severed head was sent to Baghdad and displayed for several days on the East Side and then on the West.