Ahmad'ın çocukları, kimliklerini gizli tutan bazı salih kişiler de dahil olmak üzere birçok insanın taziye için geldiğini aktardı. Konuyu fazla uzatmadan, daha meşhur olan birkaç rivayeti sunacağım. 89.1

Aḥmad’s children reported that many people, including certain righteous men who had kept their identities a secret, came to offer their condolences. Without spending too much time on the subject, I will present a few of the more famous accounts. 89.1

[Ibn Abī Ḥātim:] Ahmed'in oğlu Sâlih'in rivayet ettiğini işittik: 89.2

[Ibn Abī Ḥātim:] We heard Aḥmad’s son Ṣāliḥ report: 89.2

Babamın vefatından birkaç gün sonra, Muhammed İbn Abdullah İbn Tahir, el-Mütevekkil'den bir mektup aldı. Mektupta, bizi taziyeye gelmesi ve kitapları alıp götürmesi emrediliyordu. Ama ben önce kitapları topladım ve ona şunu söyledim: “Bugüne kadar duyduğumuz bütün rivayetler bunların içinde. Eğer onları istiyorsanız, burada kalın ve kopyalayın.”482

A few days after my father died, Muḥammad ibn ʿAbd Allāh ibn Ṭāhir received a letter from al-Mutawakkil ordering him to pay us a visit of condolence and to carry off the books. But I gathered up the books first and told him, “All of the reports we’ve ever heard are in here. If you want them, stay here and copy them.”482

"Halifeye söyleyeceğim," dedi.

“I’ll tell the caliph,” he said.

[Ibn Abī Ḥātim:] Ṣāliḥ sürekli onu oyalıyordu ve kitaplar elimizde kaldı, Allah'a şükür! [Ṣāliḥ:] Arkadaşlarımdan biri bana bu taziye mektubunu yazdı: 89.3

[Ibn Abī Ḥātim:] Ṣāliḥ kept putting him off and the books stayed in our hands, thank God! [Ṣāliḥ:] One of my friends wrote me this letter of condolence: 89.3

Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın adıyla. Ölüm, en yüce ve yücelerin yücesi Allah'ın hükmüyle insanoğlunu ayırt etmeksizin kapsar; yaratıklarını sonlu bir süreye mahkûm eder, nihayet kader hepsini geri almaya gelir. Şimdi Allah'ın hükmüne boyun eğen, Allah'ın kendine çağırdığı Ebû Abdullah'tır —Allah ona rahmet etsin!—. O, Allah'ın davetini gönül rızasıyla kabul ederek, her zamanki gibi kusursuz, lekesiz ve tertemiz, sünnette sağlam, hatasız ve doğru yola ileten biri olarak geldi; iyi yolun hidayetinden hiç sapmadan, heveslere kapılmadan ve sıkıntılar karşısında yılmadan, nihayet Allah onu kendine yaklaştırana kadar. Herkes, onun kazandığı lütfa erişmeye çalışsın. Onu kaybetmek, kalbi derinden sarsan acı bir keder doğursa da, sizi ve bu mektubu okuyan diğer her Müslümanı teselli ederim; Allah'ın, iyi düşünen, sabreden ve yarattığı her şey için takdir ettiği kadere güzellikle teslim olanlara vaat ettiği nimetleri, rahmetleri ve işaretleri hatırlatırım. Hatırlatırım ki, o bizi en güzel şekilde terk etti: akıl ve idrakı yerinde, Allah'ın hidayetine güvenli, cesaret ve kararlılığında sarsılmaz bir halde. Dünya onun peşinden koştu, ama o ona sırt çevirdi; Allah için ayağa kalktığında hiçbir azarlamaya aldırmadı. Onun vefatı, İslam'ın kalbinde derin ve yırtık bir yara bırakmıştır.

In the name of God, full of compassion, ever-compassionate God, mighty and glorious, has decreed that death deal impartially with humankind, dooming His creatures to a finite span until fate comes to claim them all. Bowing now to God’s decree is Abū ʿAbd Allāh—may God have mercy on him!—whom He has summoned to Himself. Accepting God’s welcome with a willing heart, he came faultless as always, unsullied, and immaculate, firm in tradition, inerrant, and guiding aright, unswerving from the path of good guidance, unswayed by caprice, and dauntless in adversity, until God drew him close to Himself. Let all aspire to the grace that he has gained; and though losing him brings a wrenching grief that bites deep into the heart, and I console you and any other Muslim who reads this letter by reminding you of God’s promised blessings, mercies, and signs vouchsafed to those who ponder well, suffer long, and submit with good grace to the fate God has decreed for all things He has made. I remind you that he left us in the best possible way: present in mind, confident of God’s guidance, and unshaken in his courage and resolve. The world pursued him but he spurned it, and he brooked no rebuke when he stood up for God; his passing leaves a ragged scar on the heart of Islam.

Bol bol veren Allah'a değil, Rabbim'e, yani God'a dua ederim: Onun kulu ve elçisi Muhammed ﷺ'e salat etsin; ve O'nun hizmet etmesi için yarattığı dostlarından herhangi birine vereceği mükafattan daha az bir mükafatı Ahmed'e de vermesin. Onu derecede yükseltsin, mevkisini yüceltsin ve onu peygamberler, doğru sözlüler, şehitler ve salihler arasında oturtsun; ne güzel yoldaşlardır onlar! God'tan size güç vermesini ve güçlülere vaat edilen mükafatı vermesini dilerim; ve inancını yaşayanlara vaat edilen mükafatı kazandıran o kesinliği size bağışlamasını dilerim. Bütün bereketin kaynağı, her iyi şeyin veren ve hiçbir şeyin kendisi için imkansız olmadığı O'ndan dilerim.

I pray to God, who gives freely of His bounty, to bless Muḥammad, His servant and Emissary; and to grant Aḥmad no lesser reward than that He grants to any of the allies He has created to serve Him. May He raise him in rank, exalt him in standing, and seat him among the prophets, the truth-tellers, the martyrs, and the saints—goodly companions all! I ask God to give you strength, and the reward promised to the strong; and grant you that certainty that confers the reward promised to those who live out their faith. I ask Him, for He is the fount of all blessing, the dispenser of all good things, and the One for whom nothing is impossible.

[Al-Ṣūfī:] Abū ʿAbd Allāh'ı defnettiğimiz gece, âlimlerimizden, iyi kalpli ve ilim sahibi bir zat olan Ebû Ca'fer bana, "Bugün kimin defnedildiğini biliyor musun?" diye sordu. 89.4

[Al-Ṣūfī:] The night we buried Abū ʿAbd Allāh, one of our scholars—a kindly, learned man named Abū Jaʿfar—asked me, “Do you know who was buried today?” 89.4

"Kim?" "Beşinci olanın altıncısı." "Ne demek istiyorsun?" "Birincisi Ebû Bekir es-Sıddîk," dedi. "İkincisi ise Ömer bin el-Hattâb'dı.

“Who?” “The sixth of five.” “What do you mean?” “The first is Abū Bakr al-Ṣiddīq,” he said. “The second was ʿUmar ibn al-Khaṭṭāb.

"Osman ibn Affan üçüncü, Ali ibn Ebu Talib dördüncü, Ömer ibn Abdulaziz beşinci idi; şimdi de altıncımız var: Ahmed ibn Hanbel." Onun bu sözünü takdir ettim. Demek istediği, her birinin kendi zamanında en büyük olduğuydu.

ʿUthmān ibn ʿAffān was the third, ʿAlī ibn Abī Ṭālib the fourth, ʿUmar ibn ʿAbd al- ʿAzīz the fifth, and now we have a sixth: Aḥmad ibn Ḥanbal.” I appreciated his saying that. What he meant was that each man was the greatest in his own time.