Me'mun'un ölümü açıklanır açıklanmaz, daha önce de gördüğümüz gibi, Ahmed ibn Hanbel ve Muhammed ibn Nuh zincire vurulmuş halde Irak'a geri gönderildi. Muhammed ibn Nuh yolda öldü; Ahmed ise hâlâ zincirler içindeyken yolculuğunu tamamladı. 68.1

As soon as al-Maʾmūn’s death was announced, Aḥmad ibn Ḥanbal and Muḥammad ibn Nūḥ were sent back to Iraq in irons, as we have seen. Muḥammad ibn Nūḥ died on the way and Aḥmad, still in chains, completed the journey. 68.1

[Al-Būshanjī:] Me'mûn'un hilafeti döneminde Ahmed, Bizans sınırına götürüldü. Rakka'ya kadar gitmişti ki Me'mûn, Bedhandûn'da öldü; bu yüzden ikisi hiç karşılaşmadı.347 Bu olay 218 [833] yılında gerçekleşti. 68.2

[Al-Būshanjī:] During the reign of al-Maʾmūn, Aḥmad was taken away to the Byzantine frontier. He had traveled as far as al-Raqqah when al-Maʾmūn died at al- Badhandūn, so the two never met.347 That was in 218 [833]. 68.2

Ebü'l-Abbas er-Raqqi, bir hadis âlimi, kendisinin ve bazı başkalarının Ahmed'i er-Rakka'daki hapsi sırasında ziyaret etmeye gittiklerini anlattı. Orada ona, Müslümanın hayatı tehlikede olduğunda inançlarını gizleyebileceğini bildiren rivayetleri sundular.

Abū l-ʿAbbās al-Raqqī, a Hadith scholar, told me that he and some others went to visit Aḥmad during his imprisonment in al-Raqqah. There they confronted him with the reports that allow a Muslim to conceal his beliefs when his life is in danger.

"Peki Hubbâb'ın rivayet ettiği şu habere ne diyorsun?" diye karşılık verdi Ahmed. "Hubbâb'ın şu rivayetini nasıl değerlendiriyorsun:"

“But what do you do,” responded Aḥmad, “with Khabbāb’s report that says:

"Sizden önce öyle mü'minler vardı ki, inançlarından vazgeçmeksizin ikiye biçilirlerdi" dendiğinde, umutlarını kestiler.

‘Before your time there were believers who could be sawed in half without renouncing their faith’?” When they heard that they gave up hope.

“Hapse atılmamın umurumda değil,” diye devam etti. “Evim zaten bir hapishane. Kılıçla öldürülmem de umurumda değil. Tek korktuğum kırbaçlanmak. Ya buna dayanamazsam?” Konuşmasını duyan mahkûmlardan biri, “Merak etme, Aḥmad,” dedi. “İki kamçıdan sonra gerisini hissetmezsin.” Aḥmad rahatlamış görünüyordu.

“I don’t care if they keep me locked up,” he went on. “My house is already a prison. I don’t care if they kill me by the sword, either. The only thing I’m afraid of is being flogged. What if I can’t take it?” One of the prisoners had overheard him. “Don’t worry, Aḥmad,” he said. “After two lashes you don’t feel the rest.” Aḥmad looked relieved.

Bundan sonra kendisi Rakka'dan geri getirildi ve Bağdat'ta hapsedildi.

After that he was brought back from al-Raqqah and jailed in Baghdad.

[Ṣâlih:] Me'mûn'un öldüğü haberi geldiğinde, Muhammed İbn Nûh ile zincire vurulmuş hâlde olan babam, Rakka'ya geri gönderildi. Oradan yolculuklarına bir hapishane gemisiyle devam ettiler. Ânât'a vardıklarında Muhammed İbn Nûh öldü ve onu orada defnettiler. Sonunda babam, hâlâ zincirli olarak Bağdat'a ulaştı. 68.3

[Ṣāliḥ:] When the news came that al-Maʾmūn had died, Muḥammad ibn Nūḥ and my father, still in chains, were sent back to al-Raqqah. From there they continued their journey on a prison ship. When they reached ʿĀnāt, Muḥammad ibn Nūḥ died and they buried him there. Finally my father, still in chains, reached Baghdad. 68.3

Önce birkaç gün Yāsirīyah'ta kaldı.348 Sonra onu, ʿUmārah Sarayı yakınlarında bu amaçla kiralanmış bir evde tuttular.349 Bundan sonra Mawṣilī Caddesi'ndeki Avam Hapishanesi'ne350 nakledildi – ya da başka bir rivayete göre, el-Mawṣiliyyah adlı bir cadde.351

First he stayed for a few days in Yāsirīyah.348 Then they held him in a house rented for that purpose near the Palace of ʿUmārah.349 After that he was transferred to the Commoners’ Prison350 in Mawṣilī Street—or, according to another report, a street called al-Mawṣiliyyah.351

[Ṣāliḥ:] Babam şöyle dedi: "Ben zincirle bağlıyken tutuklulara namaz kıydırırdım."352 68.4

[Ṣāliḥ:] My father said, “I used to lead the prisoners in prayer with the chains still on me.”352 68.4

[Ebû Bekr el-A'yân:] Âdem el-Askalânî'ye Bağdat'a gideceğimi söyledim ve bir şey isteyip istemediğini sordum. 68.5

[Abū Bakr al-Aʿyan:] I told Ādam al-ʿAsqalānī I was traveling to Baghdad and asked him if he wanted anything. 68.5

“Evet,” dedi. “Oraya vardığında Ahmed ibn Hanbel'e git, onu benim adıma selamla ve ona şunu söyle: ‘Ey sen! Allah'tan kork ve sabrederek O'na yakınlık ara. Hiç kimse seni yıldırmasın: Allah'ın izniyle Cennet'in tam kapısındasın.’ Ona şunu da söyle: ‘El-Leys ibn Sa'd'dan, Muhammed ibn Acelan'dan, o da Ebu'z-Zinad'dan, o da el-A'rec'den, o da Ebu Hureyre'den rivayet ettiğini işittik: Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: “Sizden biri, Allah'a isyan etmenizi isterse, ona kulak asmayın.”’” Bunun üzerine Ahmed ibn Hanbel'i hapiste ziyaret etmeye gittim. Onu bulunca selam verdim, el-Askalani'nin selamını ilettim ve sözlerini, hadisle birlikte tekrarladım.

“Yes,” he said. “When you get there, go to Aḥmad ibn Ḥanbal, greet him for me, and tell him this. ‘You there! Fear God, and seek closeness to Him, by staying the course. Let no one dismay you: you stand—God willing—at the very gate of the Garden.’ And tell him: ‘We heard al-Layth ibn Saʿd report, citing Muḥammad ibn ʿAjlān, citing Abū l-Zinād, citing al-Aʿraj, citing Abū Hurayrah, that the Prophet, God bless and keep him, said: “If any ask you to disobey God, heed him not.”’” So I went to see Aḥmad ibn Ḥanbal in jail. When I found him, I greeted him, conveyed al-ʿAsqalānī’s greeting, and repeated his words, along with the Hadith.

Ahmed bir süre gözlerini indirdi, sonra başını kaldırıp dedi ki: "Allah ona hayatta ve ölümde merhamet etsin! Gerçekten de bu iyi bir öğüttür." [Al-Aʿyān:] Ādam ibn Abī Iyās [el-ʿAsḳalānī]'ye gidip ona ʿAbdullāh ibn Ṣāliḥ'in selamını ilettim. 68.6

Aḥmad lowered his gaze for a time, then raised his head and said, “God have mercy on him in life and death alike! His is good counsel indeed.” [Al-Aʿyān:] I went to Ādam ibn Abī Iyās [al-ʿAsqalānī] and told him that ʿAbd Allāh ibn Ṣāliḥ had sent him his regards. 68.6

"Ondan bana selam götürmeyin, bana da ondan selam getirmeyin!" dedi. "Neden?" diye sordum.

“Convey no greetings to me from him,” he said, “or to him from me!” “Why not?” I asked.

"Çünkü o, Kur'an'ın yaratılmış olduğunu söyledi." "Az önce söylediğini kastetmediğini açıkladı," dedim, "ve söylediklerini geri aldığını herkese duyurdu." "Öyleyse selamlarımı iletin." Ayrılırken el-Askalânî'ye Bağdat'a gideceğimi söyledim ve bir şey isteyip istemediğini sordum.

“Because he said that the Qurʾan is created.” “He’s just explained that he didn’t mean it,” I said, “and he’s announced to everyone that he takes back what he said.” “In that case, convey my greetings.” As I was leaving, I told al-ʿAsqalānī I was going to Baghdad and asked him if he wanted anything.

“Evet,” dedi. “İbn Hanbel’e git ve ona selamımı ilet. Ona şunu söyle: ‘Ey sen! Allah’tan kork ve O’na yakınlaşmaya çalış, yolunda sebat ederek. Hiç kimse seni yıldırmasın: Allah’ın izniyle Cennet’in tam kapısındasın.’ Ve ona de ki: ‘Leys İbn Saʿd’ın, Muhammed İbn Acleân’dan, o Ebu’z-Zinâd’dan, o el-Aʿrac’dan, o da Ebu Hureyre’den naklettiğini işittik ki Peygamber ﷺ şöyle buyurdu:”

“Yes,” he said. “Go to Ibn Ḥanbal and give him my regards. Tell him this: ‘You there! Fear God, and seek closeness to Him, by staying the course. Let no one dismay you: you stand—God willing—at the very gate of the Garden.’ And tell him: ‘We heard al-Layth ibn Saʿd report, citing Muḥammad ibn ʿAjlān, citing Abū l-Zinād, citing al-Aʿraj, citing Abū Hurayrah, that the Prophet, God bless and keep him, said:

“Eğer biri sizden Allah'a isyan etmenizi isterse, ona kulak asmayın.”’ Ben de Ahmed İbn Hanbel'i hapiste ziyaret etmeye gittim. Onu bulunca, el-Askalânî'nin selamını ve tavsiyesini, hadisle birlikte ona ilettim. Ahmed bir an gözlerini indirdi, sonra şöyle dedi: “Allah ona hayatta ve ölümde rahmet etsin! Gerçekten de ne iyi öğüt vermiş.”

“If any ask you to disobey God, heed him not.”’” So I went to see Aḥmad ibn Ḥanbal in jail. When I found him, I conveyed al- ʿAsqalānī’s greeting and his advice, along with the Hadith. Aḥmad lowered his gaze for a moment, then said, “God have mercy on him in life and death alike! His is good counsel indeed.”