[Al-Walīd al-Naḥwī:] Ahmed ibn Hanbel yakışıklı, orta boylu bir adamdı. Saçını hafifçe kınayla boyar, sakalında birkaç siyah kıl bırakırdı. Giyimi kaba ama beyazdı. Onu gördüğümde sarık ve peştemal takmıştı. 35.1

[Al-Walīd al-Naḥwī:] Aḥmad ibn Ḥanbal was a handsome man of medium height. He dyed his hair lightly with henna, leaving some black hairs in his beard. His clothing was coarse but white. When I saw him he was wearing a turban and a breechclout. 35.1

[ʿAbd Allāh:] Babam altmış üç yaşındayken saçını ve sakalını kınayla boyamaya başladı. 35.2

[ʿAbd Allāh:] My father began dyeing his hair and beard with henna when he was sixty-three. 35.2

[Es-Sicistânî:] Ahmed b. Hanbel, insanların çoğunun ilgilendiği konular hakkında konuşmaya hiçbir zaman katılmazdı; ancak hadis konusu açıldığında söz alırdı. 35.3

[Al-Sijistānī:] Aḥmad ibn Ḥanbal never joined people in talking about the things that most of them care about, but whenever Hadith was mentioned he would speak. 35.3

[Al-ʿUkbarī:] Ahmed ibn Hanbel'i gördüğümde, uzun boylu, boyalı saçlı ve çok koyu tenli yaşlı bir adamdı. 35.4

[Al-ʿUkbarī:] When I saw Aḥmad ibn Ḥanbal, he was a tall old man with dyed hair and very dark skin. 35.4

[El-Merrûzî:] Ahmed evde olduğunda genellikle dizlerini göğsüne çekip oturur, başını Allah'ın önünde alçakgönüllülükle eğerdi. Dışarıdayken ise bu alçakgönüllülük, evdeki kadar kolay fark edilmezdi. İçeri girdiğimde, elinde tuttuğu bir tomar yaprağı okuduğunu görürdüm. Yanına oturduğumda, onu kapatıp önüne koyardı. 35.5

[Al-Marrūdhī:] When Aḥmad was at home, he usually sat knees to the chest with his head bowed humbly before God. When he was outside, though, the humility was not so easy to see as it was when he was inside. I would come in and find him reading from a quire he held in his hand. When I sat down, he would close it and put it down in front of him. 35.5

[Hattāb ibn Bişr:] Ahmed'in camisinde Ebû Bekr el-Merrûzî ile hadis rivayetleri üzerine konuşuyorduk. Ebû Bekr kapının açıldığını duyunca hemen ayağa kalktı. Orada Ahmed, başını dışarı uzatıyordu. 35.6

[Khaṭṭāb ibn Bishr:] I was sitting in Aḥmad’s mosque with Abū Bakr al-Marrūdhī trading Hadith reports when Abū Bakr heard the door open and jumped up. There was Aḥmad, sticking his head out. 35.6

"Git bir bak, Hasan nerelere gitmiş," dedi; kastettiği küçük oğluydu.

“Go look and see where Ḥasan’s gotten to,” he said, meaning his little boy.

"Çocuk gerçekten zavallı adamı endişelendiriyor," diye düşündüm kendi kendime. Vakit öğle vaktiydi ve yaz mevsimiydi.

“The boy’s really got the poor man worried,” I thought to myself. The time was midday, and it was summer.

Ebû Bekir, dokuma işiyle uğraşan insanların yaşadığı evlerden birine girdi, çocuğu buldu ve onu dışarı çıkardı. Çocuk ona benim nerede olduğumu söyledi ve bana içeri girmemi söyledi.193

Abū Bakr went into one of the houses where the weavers lived, found the boy, and brought him out. He told him where I was, and he told me to come in.193

Girişe girdim ve Aḥmad'ı toprak zeminde oturur halde buldum. Saçındaki boya akmıştı ve saçının beyaz kökleri görünüyordu. Üzerinde küçük, kirli, beyaz pamuktan bir bel örtüsü ve omzunda bir leke, yakasında ter izleri olan kaba bir gömlek vardı.

I went into the entryway and found Aḥmad sitting on the dirt floor. The dye in his hair had run, and I could see the white roots of his hair. He was wearing a small, dirty breechclout of white cotton and a coarse shirt with a smudge on the shoulder and sweat stains on the collar.

Ona bir soru sordum; sakınma (verâ') ve kazancın helâlliği hakkındaydı. Soruyu sorar sormaz yüzünün düştüğünü ve kendini küçümseyen öyle üzgün bir ifade takındığını gördüm ki ona bakmak içimi acıttı. Ayrılırken yanımdaki birine, "Bazı günler kendinden bu kadar memnunsuz görünüyor" dedim. [İsmâîl:] Ahmed'i dinlemek için her gün beş binden fazla insan gelirdi.

I asked him a question about being scrupulous and the lawfulness of earning a living. No sooner had I asked the question than I saw his face fall and assume such a sorrowful expression of self-contempt that it pained me to look at him. As I left, I said to someone who was with me, “Some days he seems so dissatisfied with himself.” [Ismāʿīl:] Upwards of five thousand people used to come hear Aḥmad speak.

Hadis yazmaya gelenler beş yüz kişiden azdı; geri kalanlar onun ahlakını ve duruşunu incelemek için oradaydı. 35.7

Fewer than five hundred of them came to write down Hadith: the rest were there to study his manners and his bearing. 35.7

[El-Muttavvi'î:] On iki yıl boyunca Ahmed'in çocuklarına Sahih hadisleri okuduğunu görmek için gittim. Tek bir hadisi bile yazmadım: Oraya onun örneğini takip etmek, ahlakını incelemek ve tavırlarını gözlemlemek için gidiyordum. 35.8

[Al-Muṭṭawwiʿī:] For twelve years I went to see Aḥmad read his Authenticated Reports to his children. I never wrote down a single report: I was there to follow his example, study his ethics, and observe his manners. 35.8

[Al-Būshanjī:] Ahmed ibn Hanbel'i, namaz kılarken dışında, yalnızca bir tek şekilde oturur gördüm: dizleri göğsüne çekmiş olarak. Kaylâ'nın bir hadis rivayetinde anlattığı oturuş da budur; o şöyle der: "Resûlullah ﷺ'in dizlerini göğsüne çekmiş, Allah'a karşı kendini alçaltan bir adam gibi oturduğunu gördüm." Abdest alırken de bu oturuşta, toprakla teyemmüm ederdi; çünkü bu, Allah'a karşı en mütevazı oturuştur. Bu, kişinin kalçası üzerinde oturup dizlerini göğsüne çekmesi ve ayaklarını yere düz koymasıdır. Bazen kolunu bacaklarının etrafından dolardı. Bundan daha mütevazı bir oturuş yoktur. 35.9

[Al-Būshanjī:] I saw Aḥmad ibn Ḥanbal sit only one way—knees to the chest— except when he was praying. That’s the way of sitting that Qaylah describes in the Hadith report where she says, “I saw the Emissary of God sitting knees to the chest, like a man making himself humble before God.” He used to perform his ablutions with sand while sitting in that position, which is the most timid before God. It means sitting on one’s behind with the knees to the chest and feet flat on the floor. Sometimes he would put his arm around his legs. No posture is more timid than that. 35.9

[Muhammed İbn Yûnus:] Ruʾâsî'nin rivayet ettiğini işittik: "Resulullah'ın ashabı arasında, örnekliği, duruşu ve tavrı bakımından ona en yakın olan, Abdullah İbn Mes'ud'tur. Bir sonraki kuşakta İbn Mes'ud'a en çok benzeyen, Alkame İbn Kays'tır. Alkame'den sonra ona en çok benzeyen, İbrahim en-Nehaî'dir. En-Nehaî'den sonra ona en çok benzeyen, Mansur İbn el-Mu'temir'dir. Mansur İbn el-Mu'temir'den sonra ona en çok benzeyen, Sufyan es-Sevrî'dir. Sufyan'dan sonra ona en çok benzeyen, Vekî' İbn el-Cerrah'tır." 35.10

[Muḥammad ibn Yūnus:] We heard al-Ruʾāsī report: “Of all the Emissary’s Companions, none was closer to him in his example, his bearing, and his carriage than ʿAbd Allāh ibn Masʿūd. In the next generation, the one who most resembled Ibn Masʿūd was ʿAlqamah ibn Qays. After ʿAlqamah, the one who most resembled him was Ibrāhīm al-Nakhaʿī. After al-Nakhaʿī, the one who most resembled him was Manṣūr ibn al-Muʿtamir. After Manṣūr ibn al-Muʿtamir, the one who most resembled him was Sufyān al-Thawrī. After Sufyān, the one who most resembled him was Wakīʿ ibn al-Jarrāḥ.” 35.10

Ve Wakīʿ'e en yakın olan Ahmed b. Hanbel idi.

And the one closest to Wakīʿ was Aḥmad ibn Ḥanbal.

[Al-Ḥasan ibn al-Rabīʿ:] Örnekliği ve duruşu bakımından Ahmed ibn Hanbel'i kıyaslayabileceğim tek kişi İbnü'l-Mübarek'tir. 35.11

[Al-Ḥasan ibn al-Rabīʿ:] In his example and his bearing, the only person I can compare Aḥmad ibn Ḥanbal to is Ibn al-Mubārak. 35.11