Selef-i Salihin'in Uygulamalarını Sürdürme Konusundaki Kararlılığı
His Insistence On Maintaining The Practices Of The Early Muslims
Ahmed bin Hanbel, Allah'ın kendisinden razı olması dileğiyle, Selef'in uygulamalarını örnek almak için büyük çaba gösterdi. Öyle ki, el-Hüseyin bin el-Münadi'den öğrendiğimize göre, onları örnek almak amacıyla karısından bir cariye edinmek için izin istedi. Karısının rızasıyla, az bir bedelle bir kadın satın aldı ve Peygamber ﷺ'in örneğini izleyerek ona Reyhane adını verdi. 21. Note: The rules require writing "God" rather than "Allah", so the translation should read as follows: Ahmed bin Hanbel, Tanrı'nın kendisinden razı olması dileğiyle, Selef'in uygulamalarını örnek almak için büyük çaba gösterdi. Öyle ki, el-Hüseyin bin el-Münadi'den öğrendiğimize göre, onları örnek almak amacıyla karısından bir cariye edinmek için izin istedi. Karısının rızasıyla, az bir bedelle bir kadın satın aldı ve Peygamber ﷺ'in örneğini izleyerek ona Reyhane adını verdi, Tanrı ona rahmet ve selam etsin. 21.1
Aḥmad ibn Ḥanbal, God be pleased with him, strove to emulate the practices of the early Muslims to the point that—as we learned from al-Ḥusayn ibn al-Munādī—he asked his wife’s permission to have a concubine in emulation of them. With his wife’s consent, he bought a woman for a trifling price and named her Rayḥānah, following the example set by the Prophet, God bless and keep him. 21.1
[Al-Baghdādī:] Bir keresinde biri Ahmed İbn Hanbel'e, “İslam'da uzun ömürlü olasın!” diyerek selam verdi. 21.2
[Al-Baghdādī:] Someone once greeted Aḥmad ibn Ḥanbal by saying, “May you live long in Islam!” 21.2
“Ve sünnette de öyledir” diye cevap verdi.
“And in the sunnah,” he replied.
[el-Meymûnî:] Ahmed b. Hanbel'den daha faziletli bir kimse görmedim; ne Müslümanlar arasında Allah'ın hükümlerini çiğnemekten daha çok sakınan, ne de Peygamber'in sünnetine daha bağlı biri vardı. Bir rivayetin sağlam olduğu ortaya çıktığında, ona göre yaşamakta onu geçebilecek kimse yoktu. 21.3
[Al-Maymūnī:] Never have I laid eyes on anyone with more merit than Aḥmad ibn Ḥanbal, nor any latter-day Muslim146 more wary of transgressing God’s law, or more devoted to the sunnah of the Prophet, God bless and keep him. If a report proved reliable, no one was more rigorous than he in living by it. 21.3
[Al-Athram:] Ahmed İbn Hanbel'in şöyle dediğini işittim: "Bu, sünneti bilmek ve ona uymaktan başka bir şey değildir. Kıyas, ancak bir başlangıç noktası olduğunda işe yarar. Ama siz o başlangıç noktasına kadar ilerleyip sonra onu yıkıp, yaptığınıza 'kıyas' demezsiniz. Neye dayalı kıyas?" 21.4
[Al-Athram:] I heard Aḥmad ibn Ḥanbal say, “It’s nothing more than knowing the sunnah and following it. Reasoning by analogy works only if you have a place to start from. But you can’t work your way to the starting point, demolish it, and then call what you’ve done ‘reasoning by analogy.’ Analogy based on what?” 21.4
Birisi bir keresinde Ahmed'e şöyle dedi: "Çok bilgili olmayan ve şeyleri doğru biçimde karşılaştırmasını bilmeyen hiç kimse kıyas yoluyla akıl yürütmeye kalkışmamalıdır." O da: "Doğru," dedi.
Someone once said to Aḥmad: “No one should attempt to reason by analogy unless he’s very learned and knows how to compare things properly.” “Right,” he replied.
Ahmed'in hukuki meselelerle ilgili tecrübeme göre, Peygamber'e ﷺ nispet edilen hadis rivayetleri varsa bunlara uyar, Sahabe'ye veya sonraki neslin mensuplarına atfedilen farklı görüşleri ise dikkate almazdı. Sahabe kendi aralarında ihtilaf etmişse, onların görüşleri arasından tercih yapar, sonraki dönem görüşlerine başvurmazdı. Ne Peygamber'den bir hadis ne de Sahabe rivayetleri bulunmuyorsa, Tabiun'a yönelirdi. Bazen bir Peygamber hadisinin senedinde bir sorun olurdu, ancak aksine daha güçlü bir rivayet bulunmadığı sürece o rivayeti kabul ederdi. Bu durum, örneğin Amr b. Şuayb ve İbrahim el-Hecerî'nin rivayet ettiği hadiste böyleydi. Bazen de, kendisine çelişen bir rivayet yoksa, sahabe halkasında senedi eksik olan bir rivayeti nakleder ve kullanırdı. 21.5
In dealing with legal problems, Aḥmad, in my experience, would follow Hadith reports citing the Prophet, if there were any, and ignore divergent opinions attributed to the Companions or members of later generations. If the Companions had disagreed among themselves, he would choose among their opinions; he would not consult later opinions. If there was no Prophetic Hadith and no Companion reports to draw on, he would go to the Successors. Sometimes there would be a problem with the transmission of a Prophetic Hadith, but he would accept the report so long as no stronger contrary report existed. This was the case, for example, with the Hadith narrated by ʿAmr ibn Shuʿayb and Ibrāhīm al-Hajarī. Sometimes he would cite a report with a link missing at the Companion level if there was nothing to contradict it. 21.5
[Muḥammad ibn Dāwūd:] Ebû Bekr el-Merrûzî bize anlattı: "Ahmed ibn Hanbel ile birlikte mescide gitmiştim. İçeri girdikten sonra namaz kılmak için kalktı ve elini kolunun içinden uzatıp şöyle yaptığını gördüm." Burada el-Merrûzî iki parmağını sallayarak bir hareket yaptı. "Namaz bittiğinde, namazda neden parmaklarıyla işaret ettiğini sordum. Dedi ki: 'Şeytan yanıma gelip ayaklarımı yıkamadığımı söyledi; ben de ona, bunun aksine iki şahidim olduğunu göstermek istedim.'" 21.6
[Muḥammad ibn Dāwūd:] Abū Bakr al-Marrūdhī told us, “I once went to the mosque with Aḥmad ibn Ḥanbal. After we went in he got up to pray, and I saw him extend his hand out of his sleeve and go like this.” Here al-Marrūdhī made a gesture by waving two fingers. “When the prayer was over, I asked him why he had gestured with his fingers while praying. He said, ‘Satan came to me and said that I hadn’t washed my feet, and I was showing him that I had two witnesses to the contrary.’” 21.6
[el-Meymûnî:] Ahmed b. Hanbel bir gün bana şöyle dedi: "Ebu'l-Hasan! Dayanacağın bir rivayet olmadan bir mesele hakkında asla konuşma." 21.7
[Al-Maymūnī:] Aḥmad ibn Ḥanbal once said to me, “Abū l-Ḥasan! Make sure never to speak on a question unless you have an exemplar to cite.” 21.7
[ʿAbd al-Raḥmān el-hekim:] Ahmed b. Hanbel ile Bişr b. el-Hâris ikisi de hastalandı. Bişr'i ziyarete gittiğimde nasıl hissettiğini sorardım; o da Allah'a hamd eder, sonra "Elhamdülillah! Şöyle şöyle hissediyorum" derdi. Ancak Ahmed b. Hanbel'i ziyarete gidip nasıl hissettiğini sorduğumda ise "İyiyim" derdi. 21.8
[ʿAbd al-Raḥmān the physician:] Aḥmad ibn Ḥanbal and Bishr ibn al-Ḥārith both fell ill. Whenever I went to see Bishr, I would ask how he was feeling, and he would praise God and then tell me, saying “Praise God! I feel such-and-such.” But whenever I went to see Aḥmad ibn Ḥanbal and ask him how he was feeling, he would say “Fine.” 21.8
Bir gün Ahmed'e şöyle dedim: "Kardeşin Bişr de hasta, ve ona nasılsın diye sorduğumda hep Allah'a hamd ederek söze başlıyor." "Ona bunu kimden aldığını sor." "Bunu ondan sormaya çekiniyorum." "Ona, kardeşi Ebû Abdullah'ın öğrenmek istediğini söyle." Bir sonraki görüşmemizde Bişr'i gördüğümde, Ahmed'in söylediklerini ona aktardım. Bişr şöyle cevap verdi: "Ahmed, ravi silsilesi olmadan hiçbir şeyi kabul etmez! Bu, Ebû Avn'ın İbn Sîrîn'den naklettiği sözdür: 'Şikâyet etmeden önce Allah'a hamd edersen, bu artık şikâyet değildir.' Ben de şunu söylüyorum: Böyle böyle hissediyorum, ama bunu, Allah'ın bana olan kudretini kabul ederek söylüyorum." Bişr'in evinden ayrılıp Ahmed'e söylediklerini aktarmak için yanına gittim. Bundan sonra Ahmed'i her ziyaret ettiğimde, önce "Allah'a hamd olsun" diyor, sonra neyin rahatsız ettiğini anlatıyordu.
One day I said to Aḥmad, “Your brother Bishr is ill too, and whenever I ask him how he is, he begins by praising God.” “Ask him who he got that from.” “I’m afraid to ask him that.” “Tell him that his brother Abū ʿAbd Allāh wants to know.” The next time I saw Bishr, I told him what Aḥmad had said. He replied, “Aḥmad won’t take anything without a list of transmitters! It’s Abū ʿAwn citing Ibn Sīrīn, ‘If you praise God before complaining, then it’s not a complaint.’ So I’m telling you that I feel such-and-such, to acknowledge God’s power over me.” I left Bishr’s house and went to Aḥmad to report what he had said. After that, every time I went to see Aḥmad he would say, “Praise God” and then tell me what was wrong.
[Al-Marrūdhī:] Ahmed bana şöyle dedi: “Peygamberden ﷺ bir hadis yazdığımda, onu uygulamadan yazmadım. Peygamber ﷺ'in Ebû Taybe'ye hacamat yaptığı karşılığında ona bir dinar verdiğini bildiren bir rivayetle karşılaştığımda, bir sonraki hacamatımda hacamatçıya bir dinar verdim.”147 21.9
[Al-Marrūdhī:] Aḥmad told me, “I have never written down a Hadith of the Prophet, God bless and keep him, without putting it into practice. So when I came across a report that the Prophet paid Abū Ṭaybah a dinar to perform a cupping on him, when I next had myself cupped I gave the cupper a dinar.”147 21.9
[El-A'meş:] Ahmed b. Hanbel'e vesveseler ve zihni meşgul eden düşünceler hakkında soru soran birini duydum. O şöyle dedi: "Sahabeler de Tabiûn de bu konuda bir şey söylememişlerdir." 21.10
[Al-Aʿmash:] I heard someone ask Aḥmad ibn Ḥanbal about obsessive and distracting thoughts. He said, “Neither the Companions nor the Successors had anything to say about them.” 21.10