Ṣâlih, künyesi Ebü'l-Fadl olan, Ahmed'in çocuklarının en büyüğüydü. 203 [818–19] yılında doğdu. Babası onu çok severdi ve ona cömertçe davranırdı. Henüz genç yaşta çocuk yükü altına girdiği için Ṣāliḥ, babasının rivayetlerinin hepsini nakledemedi; yine de birçoğunu, Ebü'l-Velid et-Tayalisî, İbrahim b. el-Fadl ez-Zâri' (ölçü alan) ve Ali b. el-Medînî'den öğrendiği rivayetlerle birlikte nakletti. Ondan sırasıyla oğlu Züheyr, el-Begavî ve Muhammed b. Mahled gibi kimseler rivayette bulundu. İsfahan'a kadı olarak tayin edildikten sonra oraya taşındı ve orada vefat etti. 65.1

Ṣālih, who was called Abū l-Faḍl, was the oldest of Aḥmad’s children. He was born in 203 [818–19]. His father loved him and treated him generously. Burdened with children when he was still young, Ṣāliḥ was unable to transmit as many of his father’s reports as he might have, though he still transmitted quite a few, along with reports he learned from Abū l-Walīd al-Ṭayālisī, Ibrāhīm ibn al-Faḍl al-Dhāriʿ (the taker of measures),328 and ʿAlī ibn al-Madīnī. Transmitting in turn from him were his son Zuhayr, al-Baghawī, and Muḥammad ibn Makhlad, among others. He moved to Isfahan after being appointed judge there, and there he died. 65.1

[Al-Khallāl:] Sālih, harcamayı her zaman severdi. El-Hasan b. Ali el-Fakih, Mistiese'de bana anlattı: Sālih bir keresinde kan aldırmış ve ardından iyileşmesini kutlamak için arkadaşlarını davet etmiş. Kokuya ve bunun gibi şeylere yaklaşık yirmi dinar harcamış olmalı. 65.2

[Al-Khallāl:] Ṣāliḥ was always eager to spend money. Al-Ḥasan ibn ʿAlī l-Faqīh told me in Miṣṣīṣah that Ṣāliḥ once had his blood let and afterward invited his friends to celebrate his recovery. He must have spent twenty dinars on scent and that sort of thing. 65.2

Bana ayrıca şunu anlatan da el-Hasan olmuştur.

I think it was also al-Ḥasan who told me the following.

Bir ara Ahmed kapıyı çaldı. Misafirlerden biri olan İbn Ebi Meryem, Salih'e dedi ki: "Babanın başımızı belaya sokmaması için şu perdeyi indir! Ve ona kokuyu aldırma!" Ahmed içeri girip oturdu, Salih'e nasıl hissettiğini sordu. Sonra şöyle dedi: "Al, bu iki dirhemi al ve bugün kendin için harca." Bunun üzerine kalktı ve çıktı gitti.

At one point Aḥmad knocked on the door. One of the guests, Ibn Abī Maryam, said to Ṣāliḥ, “Let down that curtain so we don’t get in trouble with your father! And don’t let him smell the scent!” Aḥmad came in, sat down, and asked Ṣāliḥ how he was feeling. Then he said, “Here, take these two dirhams and spend them on yourself today.” With that, he got up and left.

"Seni şey!" dedi İbn Ebî Meryem Sâlih'e. "Bu dirhemleri almayı nasıl düşünebildin?" [Muhammed b. Ali:] Sâlih İsfahan'a vardığında yanındaydım. Gittiği ilk yer cuma camisi oldu; orada iki rekât namaz kıldı. Sonra ileri gelenler ve ihtiyarlar toplanınca, halifenin ona verdiği atama mektubunu dinlemek için oturdu. Mektup okunurken kendini tutamayıp ağlamaya başladı. Kısa süre sonra yanında oturan ihtiyarlar da ağlamaya başladı. Okuma bitince ona yüksek sesle dua ettiler. "Kasabamızdaki herkes Ebû Abdullah'ın anısını değerli tutar," dediler, "ve sana en iyisini diler." 65.3

“You so-and-so!” said Ibn Abī Maryam to Ṣāliḥ. “How could you think of taking those dirhams?” [Muḥammad ibn ʿAlī:] I was with Ṣāliḥ when he arrived in Isfahan. The first place he went was the Friday mosque, where he prayed two cycles. Then, when the notables and elders had gathered, he sat down to hear the letter of appointment that the caliph had given him. As the letter was being read he began to weep uncontrollably. Soon the elders sitting near him were weeping as well. When the reading was finished, they prayed aloud for him. “Everyone in our town treasures the memory of Abū ʿAbd Allāh,” they told him, “and wishes you the best.” 65.3

"Bilir misiniz," diye sordu onlara, "neden ağlıyorum? Babamın beni böyle gördüğünü hayal ettim" -yani, makamının siyah cübbeleri içinde. "Babamı ziyarete gelen her yoksul derviş olduğunda, onunla tanışabilmem için beni çağırırdı. Benim de onun gibi olmamı, ya da en azından öyle görünmemi isterdi. Tanrı şahidim olsun, bu görevi üstlenmekten başka çarem yoktu: Ödemem gereken bir borcum var ve babamın tüm çocuklarını doyurmam gerekiyor."329

“Do you know,” he asked them, “why I’m crying? I imagined my father seeing me like this”—dressed, that is, in the black robes of his office. “Whenever a shabby ascetic would come to visit him, my father would send for me so I could meet him. He wanted me to be like that—or look like that. As God is my witness, I had no choice but to take this position: I have a debt to pay and all my father’s children to feed.”329

Birkaç kez, duruşmadan çıkıp siyah cübbesini çıkardığında Ṣāliḥ bana şöyle dedi: “Bir düşün: Bu kıyafetlerle ölebilirdim!” Ṣāliḥ, Isfahan'da 265 yılı Ramazan ayında [Nisan–Mayıs 879] vefat etti.

More than once, as he left the judicial session and removed his black robe, Ṣāliḥ said to me, “Just think: I might die in these clothes!” Ṣāliḥ died in Ramaḍān 265 [April–May 879] in Isfahan.

Oğlu Züheyr, ondan rivayetlerde bulundu; Züheyr'in rivayetlerini ise yeğeni Muhammed b. Ahmed b. Salih ile Ahmed b. Süleyman en-Neccad nakletti. Ed-Dârakutnî, Züheyr'in güvenilir biri olduğunu belirtir. Kadı Ahmed b. Kâmil'e göre, Rebîü'l-evvel 303 [Eylül–Ekim 915] tarihinde vefat etmiştir. 65.4

His son Zuhayr transmitted reports from him, and Zuhayr’s reports, in turn, were transmitted by his nephew Muḥammad ibn Aḥmad ibn Ṣālih and by Aḥmad ibn Sulaymān al-Najjād. Al-Dāraquṭnī describes Zuhayr as reliable. According to Judge Aḥmad ibn Kāmil, he died in Rabīʿ I 303 [September–October 915]. 65.4

Ebû Ca'fer olarak künyelenirdi. Babasından, amcası Züheyr'den ve İbrâhîm b. Hâlid el-Hisincânî'den, başkalarının yanı sıra, rivayetler öğrenerek nakletmişti. Ondan da ed-Dârakutnî rivayet etmiştir. 330 [941–942] yılında vefat etti. 65.5

Called Abū Jaʿfar, he transmitted reports he learned from his father, his uncle Zuhayr, and Ibrāhīm ibn Khālid al-Hisinjānī, among others. Transmitting in turn from him was al-Dāraquṭnī. He died in 330 [941–42]. 65.5

Ebû Abdurrahman künyesiyle anılırdı. Babasının rivayet ettiği hadislerin en çoğunu o nakletmiştir; babasının telif ettiği eserlerin ve hadislerinin çoğunu dinlemiştir. Ayrıca Abdülâlâ İbn Hammad, Kâmil İbn Talha, Yahya İbn Maîn, Ebû Şeybe'nin oğulları Ebû Bekir ve Osman, Şeyban İbn Ferruh ve daha birçok kişiden de rivayette bulunmuştur. (65)6

Called Abū ʿAbd al-Raḥmān, he transmitted more of his father’s reports than anyone else, having heard most of his compilations and his Hadith. He also heard reports from ʿAbd al-Aʿlā ibn Ḥammād, Kāmil ibn Ṭalḥah, Yaḥyā ibn Maʿīn, Abū Shaybah’s sons Abū Bakr and ʿUthman, Shaybān ibn Farrūkh, and many others. 65.6

Hafızası çok güçlüydü. Babası, "Oğlum Abdullah'ın hadis öğrenme ve ezberleme konusunda bir yeteneği var" derdi. Son hastalığında kendisine nerede defnedilmek istediği soruldu. O da şöyle cevap verdi: "Kaṭīʿa'da bir peygamberin gömülü olduğuna eminim ve babamın yanında olmaktansa bir peygamberin yanında olmayı tercih ederim." Hicri 290 yılı Cemaziyelahir ayının yirmi birinci Pazar günü, Miladi 22 Mayıs 903'te vefat etti ve ikindi vakti Saman Kapısı mezarlığına defnedildi. Yeğeni Züheyr, büyük bir kalabalığın huzurunda onun cenaze namazını kıldırdı.

He had a very retentive memory. His father used to say, “My son ʿAbd Allāh has a gift for learning”—or “memorizing”—“Hadith.” In his last illness, he was asked where he wanted to be buried. He replied, “I’m certain that there’s a prophet buried somewhere in the Qaṭīʿah, and I’d rather be near a prophet than near my father.” He died on Sunday, the twenty-first of Jumādā II 290 [May 22, 903], and in the late afternoon was buried in the Straw Gate cemetery. His nephew Zuhayr prayed over him with a great crowd in attendance.

Ḥanbal ibn İsḥāq'a göre Saʿīd, Aḥmad vefat etmeden yaklaşık elli gün önce doğmuştur.

According to Ḥanbal ibn Isḥāq, Saʿīd was born about fifty days before Aḥmad died.

Diğerlerine göre Saʿīd, Kûfe'de kadı olarak atanmış ve 303 [915–16] yılında vefat etmiştir. 65.7

According to others, Saʿīd was appointed judge in Kufa and died in 303 [915– 16]. 65.7

[Yazar:] Bu yanlış. Ben Ebû Mansûr el-Kazzâz'ı nakil yoluyla aktarıyorum; o, Ahmed b. Ali b. Sâbit'in şöyle dediğini işittiğini rivayet eder: Saîd b. Ahmed b. Hanbel, Ebû Mücâlid Ahmed b. el-Hüseyn ed-Darîr'den işittiği rivayetleri tekrar ederdi; Kadı Ebû İmrân Mûsâ b. el-Kâsım el-Eşyeb de ondan rivayetler nakletmiştir. Saîd, kardeşi Abdullah'tan oldukça uzun bir süre önce vefat etmiştir.

[The author:] This is incorrect. I cite Abū Manṣūr al-Qazzāz, who reports hearing Aḥmad ibn ʿAlī ibn Thabit say that Saʿīd ibn Aḥmad ibn Ḥanbal repeated reports he had heard from Abū Mujālid Aḥmad ibn al-Ḥusayn al-Ḍarīr, and Judge Abū ʿImrān Mūsā ibn al-Qāsim al-Ashyab transmitted reports from him. Saʿīd died quite a long time before his brother ʿAbd Allāh.

Ahmed'i öven âlimler bölümünde, İbrâhîm el-Harbî'nin kardeşi Saîd'in vefatı dolayısıyla taziyelerini iletmek için Abdullah'ı ziyaret ettiğini de zikretmiştir.

I have also mentioned, in the chapter on those learned men who praised Aḥmad, that Ibrāhīm al-Ḥarbī visited ʿAbd Allāh to express his condolences on the death of his brother Saʿīd.

Hakkında bilgi sahibi olduğumuz hiçbir şey yok: al-Ḥasan ve Muḥammad hakkında hiçbir bilgimiz yoktur. Zeynep'e gelince, Aḥmad'ın takvası (titizliği) bölümünde, Zeynep'in İsḥāq ibn İbrāhīm'e, “Bu tavuğu al ve sat! Babam hacamata ihtiyaç duyuyor ama parası yok.” dediği rivayeti aktarmıştık. İsḥāq şöyle demiştir: “Aḥmad'ın kızını dövdüğünü ve bozuk Arapça konuştuğu için azarladığını gördüm.”330 65.8

Regarding al-Ḥasan and Muḥammad we have no information at all. As for Zaynab, we have reported, in the chapter on Aḥmad’s scrupulosity, the story where she tells Isḥāq ibn Ibrāhīm, “Take this chicken and sell it! My father needs a cupping but he has no money.” Said Isḥāq, “I saw Aḥmad beat his daughter and scold her for speaking bad Arabic.”330 65.8

[El-Merrûzî:] Ahmed'in yanına girdiğimde orada bir kadının kızlarından birinin saçını taradığını gördüm. 65.9

[Al-Marrūdhī:] I went in to see Aḥmad and found a woman there combing the hair of one of his daughters. 65.9