[Ebû Dâvûd es-Sicistânî:] Bir adam İbn Hanbel'i seviyorsa, sünneti bildiğinden emin olabilirsin. 14.1

[Abū Dāwūd al-Sijistānī:] If a man loves Ibn Ḥanbal, you can be sure that he knows the sunnah. 14.1

[Ebû Davud es-Sicistânî:] İki yüz hadis hocasıyla karşılaştım, ama Ahmed İbn Hanbel gibisini görmedim. 14.2

[Abū Dāwūd al-Sijistānī:] I’ve met two hundred teachers of Hadith but none like Aḥmad ibn Ḥanbal. 14.2

Hadis'ten söz edildiğinde konuşurdu; insanların çoğunun önemsediği şeylerle ise hiç ilgilenmezdi.

He never bothered with the things most people care about, but whenever Hadith was mentioned he would speak.

[İbrâhîm el-Harbî:] Ahmed İbn Hanbel, kendi zamanının en büyük adamıydı; tıpkı Saîd İbnu'l-Müseyyeb'in kendi zamanında, Sufyân es-Sevrî'nin de kendi zamanında olduğu gibi. 14.3

[Ibrāhīm al-Ḥarbī:] Aḥmad ibn Ḥanbal was the greatest man of his time, just as Saʿīd ibn al-Musayyab was in his own time, and Sufyān al-Thawrī in his. 14.3

[İbrâhîm el-Harbî:] Medine, Kûfe, Basra ve Şam halkının rivayet ettiği hadis, dört kişinin elinde toplandı: Ahmed b. Hanbel, Yahyâ b. Maîn, Züheyr b. Harb ve Ebû Bekr b. Ebî Şeybe. Bu dördü içinde hadisi en iyi anlayan Ahmed'di. 14.4

[Ibrāhīm al-Ḥarbī:] The Hadith transmitted by the people of Medina, Kufa, Basra, and Damascus ended up in the hands of four men: Aḥmad ibn Ḥanbal, Yaḥyā ibn Maʿīn, Zuhayr ibn Ḥarb, and Abū Bakr ibn Abī Shaybah. Of the four, Aḥmad understood it best. 14.4

[Muḥammad ibn ʿAbd Allāh el-Şâfiʿî:] Ahmed b. Hanbel'in oğlu Saʿîd vefat ettiğinde, İbrâhîm el-Harbî, Abdullah b. Ahmed'i ziyarete gitti; Abdullah ayağa kalkarak onu karşıladı.

[Muḥammad ibn ʿAbd Allāh al-Shāfiʿī:] When Aḥmad ibn Ḥanbal’s son Saʿīd died, Ibrāhīm al-Ḥarbī went to see ʿAbd Allāh ibn Aḥmad, who rose to greet him.

İbrāhīm itiraz edince ʿAbd Allāh şöyle dedi: "Neden kalkmayayım ki? Vallahi babam burada olsaydı o da kalkardı." 14.5

When Ibrāhīm protested, ʿAbd Allāh said, “Why shouldn’t I get up? By God, if my father were here, he would too.” 14.5

“Eğer İbn Uyeyne babanla karşılaşmış olsaydı,” dedi İbrahim, “ona selam vermek için ayağa kalkardı.” [İbrahim el-Harbî:] Duyduğuma göre insanlar, ne hakkında konuştuklarını bilmeden Ahmed ibn Hanbel'i övüyorlarmış. Ama Allah'a yemin ederim ki, onun üstünlüğünü taşıyan tek bir Tabiin düşünemiyorum ve onun gibi bir Müslüman olabilecek birini de bilmiyorum. Yirmi yıl boyunca onu tanıdım; gece gündüz, yazın kışın, sıcakta soğukta yanında oldum ve her gün bir önceki günden daha fazlasını yapıyordu. İslam'ın önde gelen alimleri ve her şehrin, her bölgenin bilgin kişileri onu ziyarete gelirdi. Camisinin dışındayken gururla başlarını dik tutarlardı, ama içeri girdiklerinde yeniden öğrenci olurlardı. 14.6

“If Ibn ʿUyaynah had met your father,” replied Ibrāhīm, “he would have gotten up to greet him.” [Ibrāhīm al-Ḥarbī:] I’ve heard it said that people praise Aḥmad ibn Ḥanbal without knowing what they’re talking about. But by God, I can’t think of a single Successor who has anything over him, nor do I know of anyone who can be the kind of Muslim he was. I knew him for twenty years; I was with him night and day, summer and winter, in the heat and in the cold, and every day he outdid what he had done the day before. The leading scholars of Islam and the learned men of every town and region used to come to see him. As long as they were outside his mosque, they carried themselves proudly, but when they went in, they became pupils all over again. 14.6

[Al-Athram:] Bir keresinde bir adamla tartışıyordum; bana kimin görüşünü aktardığımı sordu. Ben de şu cevabı verdim: "Hiçbir yerde eşi olmayan biri." 14.10

[Al-Athram:] I once debated a man who asked me whose opinion I was citing. I replied: “Someone who has no equal anywhere.” 14.10

"Bu kim?" diye sordu.

“Who’s that?” he asked.

"Ahmed ibn Hanbel," dedim.

“Aḥmad ibn Ḥanbal,” I said.

[ʿAbd al-Wahhāb al-Warrāq:] Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: "Bilene sorun." Bu yüzden biz İbn Hanbel'e sorardık. O, zamanının en bilgili insanıydı. 14.11

[ʿAbd al-Wahhāb al-Warrāq:] The Prophet, God bless and keep him, said “Ask someone who knows,” and so we would ask Ibn Ḥanbal. He was the most learned man of his time. 14.11

[ʿAbd al-Wahhāb al-Warrāq:] Ahmed bizim rehberimiz ve ilimde sağlam temellere sahip olanlardan biridir.101 Yarın Tanrı'nın huzurunda durup bana kimi örnek aldığımı sorduğunda, "Ahmed" diyeceğim. Bu adam yirmi yıl boyunca acı çekti.102 İslam hakkında bilmediği ne olabilir ki? 14.12

[ʿAbd al-Wahhāb al-Warrāq:] Aḥmad is our guide and one of those firmly grounded in knowledge.101 When I stand before God tomorrow and He asks me who my examplar was, I’ll say “Aḥmad.” The man suffered for twenty years:102 What could there be about Islam that he wouldn’t know? 14.12

[Muhammed ibn Ca'fer er-Raşidî:] Abdülvehhab el-Verrak'ın şöyle dediğini bir keresinde duydum: "Ahmed ibn Hanbel gibi birini hiç görmedim." 14.13

[Muḥammad ibn Jaʿfar al-Rāshidī:] I once heard ʿAbd al-Wahhāb al-Warrāq say, “I never met anyone like Aḥmad ibn Ḥanbal.” 14.13

Orada bulunanlar sordu: "Peki, sizin tanıştığınız diğer alimlerden farklı kılan neyi biliyordu?" O, "Bu adam," diye cevap verdi, "altmış bin farklı soru için delil gösterebilen biriydi."

Those present asked: “So what did he know that made him different from the other scholars you met?” “This was a man,” he replied, “who could cite an authority for sixty thousand different questions.”

[Muhannaʾ ibn Yaḥyā l-Shāmī:] Aḥmad ibn Ḥanbal kadar her yönüyle fazilet sahibi bir kimseyle hiç karşılaşmadım. Sufyān ibn ʿUyaynah, Vekiʿ, ʿAbdürrezzâk, Bakiyye ibn el-Velîd, Damra ibn Rabîʿa ve diğer birçok ilim adamıyla da görüştüm. Ama hiçbiri ilimde, anlayışta, dünyadan el etekte çekilmede ve takvada Aḥmad'a yetişemedi. 14.14

[Muhannaʾ ibn Yaḥyā l-Shāmī:] I never met anyone with as much merit in all respects as Aḥmad ibn Ḥanbal, and I’ve met Sufyān ibn ʿUyaynah, Wakīʿ, ʿAbd al-Razzāq, Baqiyyah ibn al-Walīd, Ḍamrah ibn Rabīʿah, and many other men of learning. But none could match Aḥmad in knowledge, understanding, renunciation, and scrupulosity. 14.14

[Yazar:] Aḥmad'nın takvasından az bahseden bu birkaç kaynağı aktardım; bu konuda çok daha fazla şey söyleyenleri ise bu kitabın ilerleyen bölümlerinde, Allah'ın izniyle, onların tanıklıklarıyla birlikte aktaracağım. «Bize Allah yeter; O ne güzel vekildir.»103 14.15

[The author:] I have cited only these few sources, who have only a little to say about Aḥmad’s piety, and left out those who have much more to say, as their testimony will appear later in this book, God willing. «God is sufficient for us; He is the best guardian.»103 14.15