[Muhammed ibn Fudayl:] Ahmed ibn Hanbel hakkında eleştirel bazı sözler söyledim, ardından dilim acımaya başladı ve durmadı. Bir gece uykumda bir ses duydum, "Bu, o iyi adam hakkında söylediklerinin cezasıdır" diye tekrar tekrar söylüyordu.

[Muḥammad ibn Fuḍayl:] I made some remarks critical of Aḥmad ibn Ḥanbal after which my tongue started to hurt and wouldn’t stop. One night I heard a voice in my sleep saying, “It’s because of what you said about that good man,” over and over.

Uyandığımda, ağrı geçene kadar Allah'a tevbe ettim. Wait: the rule says write "God" as the Turkish word for God, never "Allah". Corrected: Uyandığımda, ağrı geçene kadar Tanrı'ya tövbe ettim. 96.1

When I woke up, I expressed contrition to God until the pain went away. 96.1

[Muhammed ibn Fudayl:] Bir gün Ahmed ibn Hanbel'i eleştirirken dilim ağrımaya başladı. Üzüntüyle yatağıma gittim ve bir ses duydum: "Dilin ağrıyor, çünkü o iyi insan hakkında söylediklerin yüzünden." 96.2

[Muḥammad ibn Fuḍayl:] Once as I was criticizing Aḥmad ibn Ḥanbal my tongue started to hurt. Upset, I went to bed, and heard a voice saying, “Your tongue hurts because of what you said about that good man.” 96.2

Uyandığımda, ağrı geçene kadar, "Allah'tan bağışlanma dilerim!" ve "Bir daha yapmayacağım!" dedim. Wait: the rules say never write "Allah" but use the Turkish word for God. So correct: Uyandığımda, ağrı geçene kadar, "Tanrı'dan bağışlanma dilerim!" ve "Bir daha yapmayacağım!" dedim.

When I woke up, I said, “I seek God’s forgiveness!” and “I won’t do it again!” until the pain went away.

[Mis'ar ibn Muhammed ibn Vehb:] Mütevekkil halife olmadan önce ben onun hocasıydım. Halife olduğunda, bana kendi yakınlarının bulunduğu bölümde bir oda verdi. Dini bir konuda sorusu olduğunda beni çağırtırdı. Özel kabullerinde yanında dururdum. Herhangi bir sebeple bana ihtiyaç duyduğunda beni çağırır, ben de her zamanki yerimi alırdım. Yalnız kalmak istediği zamanlar dışında, gece gündüz beni yanında tuttu. 96.3

[Misʿar ibn Muḥammad ibn Wahb:] Before al-Mutawakkil became caliph, I was his tutor. When he became caliph, he gave me a room in the section reserved for his intimates. Whenever he had a question about religion he would send for me. During his intimate audiences, I would stand next to him. Whenever he needed me for any reason, he would summon me and I would take up my usual post. He kept me by his side day and night except when he wanted to be alone. 96.3

Bir gün, "Serin" adı verilen salonda özel bir kabul töreni düzenledikten sonra, tavanı, duvarları ve zemini cam karolardan yapılmış başka bir odasına geçti. Bu odaya su borularla getirilebiliyor ve odanın tavanı boyunca, zemininde ve duvarlarında her yöne akıtılabiliyordu; içeride oturan biri sanki su altında oturuyormuş gibi görünüyordu. Oda Kıptî kumaşlarla ve Tyr mor renginde yastık ve minderlerle döşenmişti. El-Mütevekkil, sağında el-Feth ibn Hâkan ve Ubeydullah ibn Hâkan, solunda ise Büğâ el-Kebîr ile Vasıf oturuyordu. Ben odanın sağ köşesinde ayakta duruyordum, bir hizmetçi de kapıda kapı kasasına elini dayamış durumdaydı. Birden el-Mütevekkil yüksek sesle güldü ve herkes sustu.

One day, after holding an intimate audience in the hall called The Serene, he moved into another room he had where the ceiling, walls, and floor were made of glass tiles. Water could be piped in and sent flowing in any direction across the top of the room, along the floor, and down the walls, and anyone sitting inside looked as if he were sitting underwater. The room was fitted out with Coptic textiles and pillows and cushions of Tyrian purple. Al-Mutawakkil was sitting with al-Fatḥ ibn Khāqān and ʿUbayd Allāh ibn Khāqān on his right and Bughā the Elder and Waṣīf on his left. I was standing in the corner of the room to his right and a servant stood in the doorway with his hand on the jamb. Suddenly al-Mutawakkil laughed out loud and everyone fell silent.

"Neden güldüğümü sormayacak mısın?" dedi.

“Aren’t you going to ask me why I laughed?” he said.

"Komutan neden güldü?" diye sordular. "Allah onu hep gülümser tutsun!" "Vâsık'ın huzurunda bulunduğum bir gün hatırladım. Daha önce bizim oturduğumuz salonda özel bir meclis düzenlemişti ve ben yanında ayakta duruyordum. Birdenbire kalkıp şimdi bulunduğumuz odaya girdi ve benim şu an oturduğum yere oturdu. Ben de peşinden içeri girmeye çalıştım ama engellendim, bu yüzden şimdi hizmetçinin durduğu yerde durdum. İbn Ebî Duâd, şimdi Fethu'nun oturduğu yerde oturuyordu; Muhammed İbnu Abdilmelik İbnu'z-Zeyyât, Ubeydullah'ın bulunduğu yerde oturuyordu; İshak İbn İbrahim, Buğa'nın bulunduğu yerde oturuyordu ve Necâh da şimdi Vasıf'ın bulunduğu yerde oturuyordu. 96."4

“Why did the Commander of the Faithful laugh?” they asked. “May God keep him smiling!” “I remembered one day when I was attending al-Wāthiq. He had been holding an intimate audience in the hall where we were sitting before, and I was standing next to him. Suddenly he rose and went into the room where we are now, and sat where I’m sitting. I tried to follow him in but I was stopped, so I stood where the servant is standing now. Ibn Abī Duʾād was sitting where Fatḥ is now, Muḥammad ibn ʿAbd al- Malik ibn al-Zayyāt was sitting where ʿUbayd Allāh is, Isḥāq ibn Ibrāhīm was sitting where Bughā is, and Najāḥ was sitting where Waṣīf is now. 96.4

Ardından el-Vâsık dedi ki: "Kulun Kur'an'ın yaratılmış olduğu öğretisine bağlılığını talep ettiğimi düşünüyorum. Bazı insanların bu inancı ne kadar çabuk benimsediğini, diğerlerinin ise bu inanca ne kadar inatla direndiğini fark ettim. Direnenlere kamçılamayı, boyun vurmayı, dövmeyi ve hapsetmeyi denedim, ama hiçbirinin etkisi yok gibi görünüyor. Bununla da kalmıyor: bana itaat edenler benden bir şey istedikleri için bu yolu seçtiler ve bu yüzden ödül umarak inancımı hemen benimsediler. Buna karşılık muhalifler, öldürülseler, dövülseler veya zindana atılsalar bile onları ayakta tutan, yalnızca dindarca bir vicdan hassasiyetinden başka bir saiki olmayan kimselerdir. Bütün bunlar beni düşündürdü ve yaptıklarımızın doğru olup olmadığından şüphe etmeye başladım. İnsanları bu yüzden yargılamak ve işkence etmek gerçekten doğru mu? Engizisyonu durdurup Münazara'dan tamamen vazgeçmeye, kararımı duyurmak ve kendi aramızdaki bu çekişmeye son vermek için bazı haberciler göndermeye hazırım." Bu sözlere ilk cevap veren İbn Ebî Duâd oldu. Dedi ki: "Dikkatli olun, ey Müminlerin Emiri! Bir örneği diriltip dinin bir unsurunu yeniden ihya ettiniz; bu yüzden onu iptal edip yok etmeden önce iyice düşünün. Selefleriniz ne kadar uğraşsalar da sizin başardığınız kadarını hiçbir zaman başaramadılar. Allah, İslam ve hakiki din adına, dostlarından herhangi birini nasıl ödüllendirirse sizi de öylece ödüllendirsin!" 96.5

“Then al-Wāthiq said: ‘I’ve been thinking about how I’ve demanded everyone’s assent to the doctrine that the Qurʾan is created. I’ve noticed how quickly some people adopted the belief and how stubbornly the others are resisting it. With the ones who resist, I’ve tried flogging, beheading, beating, and imprisonment, but none of it seems to have any effect. Not only that: the ones who’ve obeyed me did so because they wanted something from me, and so adopted my creed immediately hoping for a reward. The dissenters, on the other hand, have no motive except pious scruple, which sustains them even when they’re killed or beaten or thrown in jail. All of this started me thinking, and I’m beginning to doubt whether what we’re doing is right. Should we really be putting people on trial and torturing them over this? I’ve reached the point where I’m ready to stop the Inquisition and give up Disputation altogether, and I’m ready to send out some heralds to announce my decision and put a stop to all this fighting among ourselves.’ “The first to respond was Ibn Abī Duʾād. He said: ‘Have a care, Commander of the Faithful! You’ve revived a precedent and restored an element of the faith, so think twice before you annul it and kill it off. Try as they did, your predecessors never achieved as much as you have. May God reward you as generously as he awards any of His allies on behalf of Islam and true religion!’ 96.5

Diğerleri bir süre başları eğik, düşünceli bir halde sessizce oturdular. Ardından, El-Vâsık'ın kendisini çürütecek bir söz söylemesinden ve inancını yaymak için yaptığı çalışmaları boşa çıkarmasından korkan İbn Ebî Duâd, yine inisiyatifi eline alarak şöyle dedi:

“The others sat silently, their heads bowed in thought, for a time. Then Ibn Abī Duʾād, who was afraid that al-Wāthiq would say something to contradict him and undo the work he had done to promote his creed, again took the initiative and said:

Benimsediğimiz ve insanlardan benimsemelerini istediğimiz akide, Allah'ın peygamberleri ve elçileri için seçtiği ve Muhammed ﷺ'i yaymakla görevlendirdiği akidedir.

‘The creed that we’ve adopted and that we’re asking people to espouse is the one God chose for His prophets and emissaries and the one he sent Muḥammad to propagate.

"Bu sadece insanların kabul etmek için fazla kör olmuş olmasından kaynaklanıyor." "Peki o zaman," dedi el-Vâsık, "senden iyi niyet üzerine bir yemin etmeni istiyorum." İbn Ebî Du'âd hemen Allah'a yalvardı: Halife haklı değilse, Kur'ân'ın yaratılmış olduğu konusunda, ahiretin azabından bahsetmeye bile gerek yok, bu dünyada felçle vurulmasını istedi. Muhammed İbn Abdülmelik ez-Zeyyât, Kur'ân'ın yaratılmış olduğu konusunda halife yanılıyorsa, ahiretin azaplarını bir yana bırakın, bu dünyada ellerinden demir çivilerin geçirilmesi için Allah'a dua etti. İshak İbn İbrâhîm, halife Kur'ân'ın yaratılmış olması konusunda yanılıyorsa, bu dünyada öyle kötü kokmasını ki arkadaşlarının ve akrabalarının kendisinden kaçışmasını, ahiretin azaplarını bir yana bırakın, Allah'tan istedi. Necâh ise, halife Kur'ân'ın yaratılmış olması konusunda yanılıyorsa, kendisini en küçük hapishane hücresine kapatarak öldürmesi için Allah'a dua etti.

It’s just that people have become too blind to accept it.’ “‘Well then,’ said al-Wāthiq, ‘I want you to swear an oath of good faith.’ “Ibn Abī Duʾād promptly called on God to strike him down with paralysis in this world, not to mention the torments of the next, if the caliph was wrong about the Qurʾan being created. Muḥammad ibn ʿAbd al-Malik al-Zayyāt called on God to drive iron spikes through his hands in this world, not to mention the torments of the next, if the caliph was wrong about the Qurʾan being created. Isḥāq ibn Ibrāhīm called on God to make him stink so badly in this world that his friends and relatives would flee from him, not to mention the torments of the next, if the caliph was wrong about the Qurʾan being created. And Najāḥ called on God to kill him by confining him in the smallest of prison cells if the caliph was wrong about the Qurʾan being created.

Bu sırada İtâh içeri girdi ve ona kendi yemin etmesi istendi. O, halife Kur'ân'ın yaratılmış olduğu konusunda yanılıyorsa, Allah'a kendisini denizde boğmasını niyaz etti. Sonunda el-Vâsık'ın kendisi de, eğer Kur'ân'ın yaratılmış olduğu konusunda yanılıyorsa, Allah'ın onu ateşe vermesini niyaz etti.

“While this was going on, Ītākh came in and they challenged him to come up with his own oath. He called on God to drown him in the sea if the caliph was wrong about the Qurʾan being created. Finally, al-Wāthiq himself called on God to set him on fire if he was wrong about the Qurʾan being created.

Ve şimdi gülüyorum, çünkü önerdikleri şeylerin her biri gerçekleşti.

“And now I’m laughing because every one of the things they proposed came true.

İbn Ebî Duâd'ın felç geçirdiğini kendi gözlerimle gördüm. Ben bizzat İbn ez-Zeyyât'ı tunç bir öküzün içine koydum ve ellerinden çelik çiviler geçirdim. Son hastalığı sırasında İshak İbn İbrahim, herkesi uzaklaştıran kokuşmuş bir ter çıkardı.

Ibn Abī Duʾād was stricken with paralysis, as I saw with my own eyes. I myself put Ibn al-Zayyāt into a brazen bull and drove steel spikes through his hands. During his final illness, Isḥāq ibn Ibrāhīm gave off a stinking sweat that drove everyone away.

Günde yirmi kez, giydiği cübbeyi değiştirip eskisini Dicle'ye atıyorlardı, çünkü leş kokuyor ve tekrar kullanılamayacak kadar pis kokuyordu. Necâh için bir cubuk eninde ve iki cubuk boyunda bir hücre yaptırdım ve ölene kadar orada tuttum. Îtâh'ı, benim emrimle İshâk b. İbrâhîm idam etti: hacdan döndüğünde zincirlere vurulmuş ve suya atılmıştı. 96.6

Twenty times a day they changed the gown he was wearing and threw the old one into the Tigris because it smelled like carrion and stank too much to be used again. For Najāḥ, I built a cell one cubit by two and kept him there until he died. Ītākh was executed by Isḥāq ibn Ibrāhīm at my command: when he returned from the pilgrimage he was weighed down with chains and dropped in the water. 96.6

"Şimdi de el-Vâsık hakkında. Kadınlara ve cinsel ilişkiye büyük bir düşkünlüğü vardı. Bir gün tabip Mikhâîl'i çağırttı; kendisini görmeye gelen Mikhâîl, onu güneş odasında ipek bir çarşafın altında yatarken buldu. 96."7

“Now about al-Wāthiq. He had a great love for women and sex. One day he sent for Mikhāʾīl the physician, who was called in to see him and found him in a sunroom lying under a silken sheet. 96.7

“Mikhāʾīl,” dedi el-Vâsık, “bana bir afrodizyak bulman gerekiyor.” “Müminlerin Emiri,” dedi hekim, “bedeni zorlamayı onaylamam. Fazla cinsel ilişki bedeni yıpratır, özellikle de bir erkek buna zorlanıyorsa.”

“‘Mikhāʾīl,’ said al-Wāthiq, ‘I need you to get me an aphrodisiac.’ “‘Commander of the Faithful,’ said the physician, ‘I don’t approve of putting stress on the body. Too much sex wears the body down, especially if a man has to force it.

"Respect the body God has given you and take care of it, since it's the only one you have!" "'No,' said al-Wāthiq, 'I must have something.' He lifted up the sheet and clamped there between his legs was a concubine whom Mikhāʾīl later described as extraordinarily beautiful and shapely. 'Who could resist someone like this?' "'Well then, if you must have it, then what you need is lion meat. Have them prepare four hundred grams and boil it seven times in aged wine vinegar. When you sit down to drink, have them weigh out three dirhams' worth. Take one dirham's worth with wine for three nights running and you'll get the results you want. But be careful not to take too much. Whatever you do, don't exceed the dosage I've prescribed.' "For several days al-Wāthiq neglected to pursue the matter, but then one day as he was sitting and drinking he remembered the prescription." Turkish translation: "Tanrı'nın sana verdiği bedene saygı göster ve ona özen göster, çünkü sahip olduğun tek beden odur!" "'Hayır,' dedi el-Vâsık, 'Bir şey almam gerek.' Çarşafı kaldırdı ve bacakları arasında kıskıvrak sarılmış bir cariye vardı; Mikhâîl, onun olağanüstü güzel ve endamlı olduğunu sonradan anlattı. 'Böyle birine kim direnebilir ki?' "'Peki, madem almak istiyorsun, o zaman ihtiyacın olan şey aslan etidir. Dört yüz gram hazırlatıp yaşlı şarap sirkesinde yedi kez kaynatsınlar. Oturup içmeye başladığında üç dirhem tartılarak sana verilsin. Üç gece üst üste, şarapla birlikte bir dirhemlik miktarını al, istediğin sonucu elde edeceksin. Ama çok almamaya dikkat et. Her ne yaparsan yap, benim belirlediğim dozu aşma.' "Birkaç gün boyunca el-Vâsık bu konuyla ilgilenmeyi ihmal etti, ama bir gün oturup içerken reçeteyi hatırladı."

Respect the body God has given you and take care of it, since it’s the only one you have!’ “‘No,’ said al-Wāthiq, ‘I must have something.’ He lifted up the sheet and clamped there between his legs was a concubine whom Mikhāʾīl later described as extraordinarily beautiful and shapely. ‘Who could resist someone like this?’ “‘Well then, if you must have it, then what you need is lion meat. Have them prepare four hundred grams and boil it seven times in aged wine vinegar. When you sit down to drink, have them weigh out three dirhams’ worth. Take one dirham’s worth with wine for three nights running and you’ll get the results you want. But be careful not to take too much. Whatever you do, don’t exceed the dosage I’ve prescribed.’ “For several days al-Wāthiq neglected to pursue the matter, but then one day as he was sitting and drinking he remembered the prescription.

"Hemen bana aslan eti getirin!" diye bağırdı.

“‘Bring me lion meat right away!’ he cried.

Bir aslan çukurdan çıkarıldı ve hemen orada kesildi; eti ızgaraya konuldu. Onun emriyle sirkede haşlandı, şeritler halinde kesildi ve kurutuldu. Bunlardan bazılarını şarabın yanında atıştırmaya başladı.

“A lion was brought up out of the pit and slaughtered on the spot, and the meat put on the grill. At his orders, it was then boiled in vinegar, cut into strips, and dried. He began taking some of it as an accompaniment to wine.

Bir süre sonra karnında su toplanması (dropsy) hastalığına yakalanmaya başladı. Hekimler çağrıldı ve tek çarenin, üstü açık bir fırını yakıp zeytin dallarıyla kor dolana kadar doldurmak, sonra korları dışarı süpürüp fırını ters çevirmek, içini taze yonca ile doldurmak ve el-Vâsık'ı üç saat boyunca içinde oturtmak olduğu konusunda anlaştılar.527 Su isterse ona verilmeyecekti. Tam üç saat geçtikten sonra dışarı çıkarılacak ve onların belirlediği şekilde dik oturtulacaktı. Bir esintiye maruz kalırsa şiddetli acı duyması muhtemeldi; ancak yeniden fırına konulmasını isterse, bunun yerine iki saat daha olduğu gibi tutulmalıydı. O noktada karnındaki su idrar olarak çıkmalıydı. İki saat dolmadan su içer veya yeniden fırına girerse, ölecekti. 96.8

“After some time he began to suffer from a dropsy of the belly. The physicians were summoned and agreed that the only remedy was to light an open-topped oven, stoke it with olive branches until it was full of coals, then sweep out the coals, turn it over, fill it with green clover, and have al-Wāthiq sit inside it for three hours.527 If he asked for water he was not to have it. After three full hours had passed, he was to be taken out and made to sit upright in the manner they prescribed. He was likely to feel severe pain if exposed to a breeze, but if he asked to be put back into the oven he must instead be kept as he was for two hours. At that point, the water in his belly should come out as urine. If he were to take water or go back into the oven before the two hours had passed, he would expire. 96.8

Fırın buna göre yakıldı, körüklendi, boşaltıldı, çevrildi ve yoncayla dolduruldu; el-Vâsık soyulup içine konuldu. Bağırmaya başladı: "Yanıyorum! Bana su getirin!" Ama orada, kimsenin ona su vermesini engellemek ve bulunduğu yerden çıkmasını ya da kıpırdamasını önlemek için görevlendirilmiş kişiler vardı.

“The oven was accordingly lit, stoked, emptied, turned over, and filled with clover, and al-Wāthiq was stripped and put inside. He began shouting, ‘I’m burning up! Bring me water!’ “But there were people there assigned to prevent anyone from giving him water, and to stop him from getting out of the place where he’d been put, or moving around.

Tüm vücudu kabarcıklarla kaplandıktan ve vücudunun bazı kısımları en büyük kavun kadar şiştikten sonra bile, üç saat geçene kadar olduğu yerde tutuldu. Sonra dışarı çıkarıldı. Neredeyse yanarak ölüyordu; onu görenler de öyle olduğunu sandı. Doktorlar onu oturur pozisyona getirdiler. Esen her rüzgâr ona acı veriyor, o da boğa gibi bağırıyordu.

Even after his whole body broke out in blisters and parts of it swelled up as big as the largest melon, he was kept where he was until the three hours had passed. Then he was taken out. He was nearly burned to death—and those who saw him thought he had been. The doctors put him into a seated position. Whenever there was a breeze, it hurt him, and he would bellow like a bull.

“‘Beni fırına geri koyun!’ derdi. ‘Koymazsanız ölürüm!’ Onun acı içinde kıvrandığını görüp feryatlarını duyan yakınları ve ailesinin kadınları toplanıp, belki bu onu biraz rahatlatır umuduyla, onu tekrar fırına koymaları için yalvardılar. Böylece onu tekrar içeri koydular. Sıcağı hissettiği anda bağırmayı kesti; vücudundaki şişlikler patlayıp yatıştı. Fırının içi soğuduktan sonra onu dışarı çıkardılar. Bu sefer kömür gibi simsiyah yanmıştı.”

“‘Put me back in the oven!’ he would say. ‘If you don’t I’ll die!’ “Seeing him in agony, and hearing his cries, his intimates and the women of his family gathered and begged them to put him back in the oven in the hope that it would give him some relief. So they put him back inside. As soon as he felt the heat, he stopped shouting, and the swellings on his body burst and subsided. After the inside of the oven had cooled, he was taken out. This time he had been burnt black as coal.

Bir saat içinde vefat etti.

Within an hour he died.

"Peki," dedi el-Mütevekkil, "gülüyorum, çünkü Allah onlardan her birinin duasını, kendi üzerine çağırdığı azabı indirerek kabul etti." [Yazar:] Bu hikâyenin başka bir anlatımını da duydum. 96.9

“So,” said al-Mutawakkil, “I’m laughing because God answered the prayers of every one of them by inflicting the punishment he had called down on himself.” [The author:] I’ve also heard a different telling of the story. 96.9

[El-Marvezî:] Halife el-Mütevekkil'in tahta geçer geçmez, Abdülaziz b. Yahya el-Mekkî huzuruna çıkıp şöyle dedi: "Müminlerin emiri, el-Vâsık Ahmed b. Nasr'ı idam ettiğinde olağanüstü bir şey oldu:"

[Al-Marwazī:] No sooner had al-Mutawakkil become caliph than ʿAbd al-ʿAzīz ibn Yaḥyā l-Makkī appeared before him and said, “Commander of the Faithful, something extraordinary happened when al-Wāthiq executed Aḥmad ibn Naṣr:

"Ahmed'in başı, gömülene kadar Kur'an okumaya devam etti!" El-Mütevekkil bu haberi üzücü buldu, özellikle de bu haberin kardeşi için ima ettikleri nedeniyle. Muhammed İbn Abdülmelik İbnü'z-Zeyyat göründüğünde, el-Mütevekkil ona Ahmed İbn Nasr hakkında üzüldüğünü söyledi.

Aḥmad’s head continued reciting the Qurʾan until it was buried!” Al-Mutawakkil found this news upsetting, especially because of what it implied for his brother. When Muḥammad ibn ʿAbd al-Malik ibn al-Zayyāt appeared, al- Mutawakkil told him he was upset about Aḥmad ibn Naṣr.

"Tanrı beni diri diri yaksın," dedi Muhammed, "eğer Ahmed b. Nasr nankör olarak ölmediyse." Sonra Harthame göründü ve el-Mütevekkil de aynı şeyi söyledi.

“May God burn me alive,” said Muḥammad, “if Aḥmad ibn Naṣr didn’t die an Ingrate.” Then Harthamah appeared and al-Mutawakkil said the same thing.

“Tanrı beni parça parça doğrasın,” dedi Harthama, “eğer Ahmed b. Nasr nankör olarak ölmediyse.” Sonra İbn Ebi Duad göründü ve el-Mütevekkil de aynı şeyi söyledi.

“May God chop me into pieces,” said Harthamah, “if Aḥmad ibn Naṣr didn’t die an Ingrate.” Then Ibn Abī Duʾād appeared and al-Mutawakkil said the same thing.

"Allah'ın lanetine uğrayayım," dedi İbn Ebî Duʾâd, "Ahmed İbn Nasr nankör olarak ölmediyse, felç geçireyim." Daha sonra el-Mütevekkil şöyle diyecekti: "ez-Zeyyât, benim emrimle yakılarak öldürüldü. Harthama kaçtı, ama onun kuzenini öldürmekle suçlayan bazı Araplar tarafından yakalanıp parça parça doğrandı. İbn Ebî Duʾâd ise kendi derisinin içinde hapsedildi." [Yazar:] İbn Ebî Duʾâd, el-Mu'tasım ve el-Vâsık dönemlerinde baş kadı olarak görev yaptı ve her iki halifeyi de Kur'an'ın yaratılmış olması meselesi yüzünden insanları yargılamaya teşvik etti.

“May God strike me with paralysis,” said Ibn Abī Duʾād, “if Aḥmad ibn Naṣr didn’t die an Ingrate.” Later al-Mutawakkil was to say, “Al-Zayyāt ended up burned to death at my command. Harthamah fled and was captured by some Arabs who blamed him for killing their cousin and chopped him to pieces.528 And Ibn Abī Duʾad was imprisoned in his own skin.” [The author:] Ibn Abī Duʾād served as chief judge under al-Muʿtaṣim and al- Wāthiq and urged both caliphs to try people regarding the createdness of the Qurʾan.

Sonuç olarak Allah onu felçle cezalandırdı.

As a result, God struck him with paralysis.

[Al-Makkī:] İbn Ebî Duʾâd'ı felç geçirdikten sonra ziyaret etmeye gittim. 96.10

[Al-Makkī:] I went to see Ibn Abī Duʾād after he had his stroke. 96.10

“Sana bakmaya gelmedim,” dedim, “sadece Allah'a değil, seni kendi tenin içinde hapsettiği için Tanrı'ya şükretmeye geldim.” [Ebû Yûsuf Yakub:] Rüyamda amcamla birlikte İsâ Kanalı boyunca yürüyorduk ve bir kadının şöyle dediğini duyduk: “Bu gece olanları bilmiyor musunuz? Tanrı, İbn Ebî Duâd'ı aldı.” 96.11

“I didn’t come to check on you,” I said, “but to thank God for imprisoning you in your own skin.” [Abū Yūsuf Yaʿqūb:] I dreamed that my uncle and I were walking along the ʿĪsā Canal and heard a woman say, “Don’t you know what happened tonight? God has taken Ibn Abī Duʾād.” 96.11

"Nasıl öldü?" diye sordum.

“How did he die?” I asked.

“Tanrı'yı öfkelendirdi ve Tanrı, öfkesini yedi kat gök yüksekliğinden indirdi.” Arkadaşlarımdan biri, Bağdat'ta ve başka yerlerde ateşler görüldükten sonraki sabah Sufyān ibn Wakīʿ'in yanında bulunduğunu bana anlattı.

“He made God angry, and God sent his anger down from seven heavens high.” One of my associates told me that he was at Sufyān ibn Wakīʿ’s place the morning after fires had been sighted in Baghdad and elsewhere.

Sufyān dedi ki: "Dün gece ne rüya gördüğümü biliyor musun? Cehennemin bir iç çektiğini ve bir alevin yükseldiğini gördüm." Ya da buna benzer sözler. "Ne oluyor diye sordum ve biri, 'İbn Ebî Du'ād'ı karşılamaya hazırlanıyorlar' dedi." [Khālid ibn Khidāsh:] Bir ses duyduğumu rüyamda gördüm; ses şöyle diyordu: "İbn Ebî Du'ād ve Shuʿayb hayvanlara dönüştürüldü, İbn Samāʿah felç geçirdi ve falanca" — kimin olduğunu söylemedi — "kendi kanına boğuldu." 96.12

Sufyān asked, “Do you know what I dreamed last night? I dreamed that Hell gave a sigh and a flame rose up,” or words to that effect. “I asked what was happening and someone said, ‘They’re preparing to receive Ibn Abī Duʾād.’” [Khālid ibn Khidāsh:] I dreamed I heard a voice say, “Ibn Abī Duʾād and Shuʿayb have been transformed into animals, Ibn Samāʿah has suffered a stroke, and So-and- So”—he didn’t say who—“has choked on his own blood.” 96.12

[Yazar:] Burada anılan Şuayb, Cehm'in takipçisi olan kadı İbn Sehl'dir. İbn Ebî Duâd felç geçirdi, malına el konuldu ve 240 [854–855] yılında rezil bir halde öldü.

[The author:] The Shuʿayb mentioned here is Ibn Sahl, the judge; he was a follower of Jahm. Ibn Abī Duʾād suffered a stroke, had his property confiscated, and in the year 240 [854–55] perished in disgrace.

[Peygamber:] Yeryüzündeki otoritelerini küçük düşürmek niyetiyle Tanrı'nın otoritelerine meydan okuyan kimse, ahirette kendisini bekleyen utanç ve rezalete ek olarak, bu dünyada da ezici bir aşağılanmaya uğrayacaktır. 96.13

[The Prophet:] Anyone who challenges God’s authorities on earth with the intention of demeaning them will suffer crushing humiliation in this world, apart from the shame and disgrace that await him in the next. 96.13

[Yazar:] "Yeryüzündeki Tanrı'nın otoriteleri" ifadesi, Kitap'ı ve Peygamber ﷺ'in sünnetini ifade eder.

[The author:] “God’s authorities on earth” means the Book and the sunnah of the Prophet.

[Peygamber:] “Yeryüzündeki Allah'ın delilleri” ifadesi, O'nun Kitabı ve Peygamber'inin sünneti anlamına gelir. 96.14

[The Prophet:] “God’s authorities on earth” means His Book and the sunnah of His Prophet. 96.14

[Al-Ṭūsī:] Aḥmad ibn Ḥanbal'in kırbaçlandığı gün, Khālid ibn Khidāsh babama yazarak şunu bildirdi: Aḥmad'a yapılanın haberi ulaştığında, bir adam şükür namazı kılmak için bir camiye girdi, ancak yer ayaklarının altından kaydı ve göğsüne kadar toprağa gömüldü. Yardım için bağırınca bazı insanlar gelip onu çıkardı. 96.15

[Al-Ṭūsī:] The day Aḥmad ibn Ḥanbal was flogged, Khālid ibn Khidāsh wrote to my father to let him know that when the news came of what had been done to Aḥmad, a certain man went into a mosque to offer a prayer of thanksgiving but the earth gave way under him and he sunk chest-deep into the ground. When he cried out for help some people came and pulled him out. 96.15

[Hâlid bin Hidâş:] Bir adam, Ahmed bin Hanbel'in kamçılanmasına sevinirken, üzerinde durduğu zemin birden çöktü. 96.16

[Khālid ibn Khidāsh:] A certain man was rejoicing over the flogging of Aḥmad ibn Ḥanbal when the ground he was standing on suddenly gave way. 96.16

[Al-Najjād:] Bize ders veren ve bizimle birlikte Hadis okuyan bir büyüğümüz, bir keresinde Ahmed bin Hanbel'in kabrini ziyaret etmeye gittiğini bana anlattı. 96.17

[Al-Najjād:] An elder who used to tutor us and study Hadith with us told me that he once went to visit the grave of Aḥmad ibn Ḥanbal. 96.17

"O sırada etrafında yalnızca birkaç mezar vardı," dedi. "Yakınlarda bazı insanlar saçma tüfekleriyle nişan almak için toplanmıştı. İçlerinden biri Aḥmad'ın mezarının hangisi olduğunu sordu."

“There were only a few other graves around it at the time,” he said. “Some people had gathered nearby to shoot pellets. One of them asked which was Aḥmad’s grave.

"Kendisine bu durum bildirildiğinde, ona bir saçma attı. Onu tanıyordum ve bir süre sonra kendisini gördüm. Eli kuruyup büzüşmüştü." [ʿİmrān b. Mūsā:] Ahmed'e kırbaç vuran celladı Ebü'l-ʿUrūk'u sadece bir görmek için ziyaret ettim. Kırk beş gün boyunca yalnızca bir köpek gibi havlayabiliyordu. 96.18

When it was pointed out to him, he shot a pellet at it. I knew him, and I saw him some time later. His hand had shriveled up.” [ʿImrān ibn Mūsā:] I went to visit Abū l-ʿUrūq, the lictor who had flogged Aḥmad, just to get a look at him. For forty-five days, he could only bark like a dog. 96.18