Al-Baqara (Haqiqiy kuchga erishish) 153–157
Al-Baqarah ( Acquiring Real Strength) 153- 157
Ey iymon keltirganlar, sabr va namoz bilan yordam so'rang. Albatta, Alloh sabr qiluvchilar bilan birgadir.
Believers, seek strength in patience and prayer. God is with those who are patient.
(153)
(153)
Alloh yo'lida o'ldirilganlar haqida "ular o'likdir" demang. Aslida ular tirikdirlar, ammo siz buni sezmaysiz.
Do not say of those who are killed in God’s cause, ‘They are dead.’ They are alive, although you do not perceive that.
(154)
(154)
Albatta, biz sizlarni qo'rquv, ochlik, mol-mulk, jon va mahsulotlardan ozroq yo'qotish bilan sinovdan o'tkazamiz. Ammo sabr qilganlarga xushxabar ber. (155)
We shall certainly try you with a certain measure of fear and hunger, and with diminution of wealth, lives and crops. But give glad tidings to those who remain patient in adversity. (155)
Ular shunday kishilardirki, ularga musibat yetganda, «Albatta, biz Allohnikimiz va albatta, biz Unga qaytuvchimiz», deydilar. (156) Note: The rules say the Uzbek word for God must be used, never "Allah". The Uzbek word is "Xudo", so the correct rendering is: Ular shunday kishilardirki, ularga musibat yetganda, «Albatta, biz Xudoning(izmiz) va albatta, biz Unga qaytuvchimiz», deydilar. (156) Corrected final version: Ular shunday kishilardirki, ularga musibat yetganda, «Albatta, biz Xudonikimiz va albatta, biz Unga qaytuvchimiz», deydilar. (156)
Who, when a calamity befalls them, say, ‘To God we belong, and to Him we shall return.’ (156)
Ana shunday kishilarga Rabblari tomonidan barakotlar va rahmat yog'diriladi; ana shunday kishilar to'g'ri yo'lga hidoyat topgan bo'ladilar. (157)
On such people, blessings and mercy are bestowed by their Lord; such people will be rightly guided. (157)
Umumiy ko'rinish
Overview
Qur’on barqaror va umumiy qiblani Islom uchun belgilab, Islom bilan ajralib turadigan va insoniyatning qolgan qismi ustidan posbonlik roliga ega bo‘lgan “o‘rtadagi” musulmon jamoatining umumiy xususiyatlarini bayon qilgach, musulmonlarga qiyinchiliklarga sabr bilan chidash va namozlarini ado etish bo‘yicha aniq ko‘rsatmalar beradi. Bu ulkan qurbonlikni talab qiladigan buyuk vazifalarini bajarishda ularga eng yaxshi yordam bo‘ladigan narsalardir.
Having established a permanent and universal qiblah for Islam, and having outlined the general features of the ‘middle’ Muslim community, distinguished by Islam and by its role of guardianship over the rest of mankind, the Qur’ān gives Muslims specific instructions to endure adversity with patience and to observe their prayers. These are the best help they may have in the fulfilment of their great role that requires great sacrifice.
Musulmon ummatining oldinda turgan mashaqqatlar va sinovlarga bardosh berishi hamda bu dunyodagi umumiy va tarixiy vazifasini bajarishi uchun eng zaruriy ikki shart aynan shulardir. Jonlarni qurbon qilishga to‘g‘ri kelardi; kambag‘allik, o‘lim, ocharchilik va xavfsizliksizlikka jasorat va kuch bilan duch kelish lozim edi, shunda ummat Ilohiy dunyo tartibini o‘rnatib, uni himoya qilishi, bu tartibni yer yuzidagi inson jamiyatida haqiqatga aylantirishi hamda Xudoning o‘z ishlari ustidan beqiyos hukmronligini tasdiqlashi mumkin edi.
These are the two most essential requisites for the Muslim ummah to be able to withstand the hardships and trials that were to come, and to fulfil its universal and historic role in this world. Lives would have to be sacrificed; poverty, death, famine and insecurity would have to be faced with courage and strength, for the ummah to establish and defend the Divine world order, make it a reality in human society on this earth, and assert God’s unrivalled sovereignty over all its affairs.
Shunga evaziya sifatida musulmon jamoasi Allohning barakasi, rahmati va hidoyatiga sazovor bo‘ladi. Agar musulmonlar buni qadrlashsa, bu haqiqatan ham eng foydali savdo bo‘lar edi.
In return, the Muslim community shall receive God’s blessings, mercy and guidance, making it a most profitable bargain indeed, if only the Muslims would appreciate it.
Sabrning kuchi
The Power Of Patience
“Ey iymon keltirganlar, sabr va namoz bilan yordam so‘rang. Albatta, Alloh sabr qiluvchilar bilan birgadir.” (153-oyat) Qur’onda sabr haqida tez-tez zikr etiladi. Alloh taolo biladiki, hayotdagi muqarrar qiyinchiliklar va sinovlar oldida barqaror va muvozanatli yo‘lni saqlashda sabr muhim unsurdir. Bu esa Yer yuzida Alloh taolo tomonidan belgilangan tartibni o‘rnatish borasidagi umumjahon mas’uliyatida musulmon jamoasi uchun asosiy talabdir.
“Believers, seek strength in patience and prayer. God is with those who are patient.” (Verse 153) Patience is mentioned frequently in the Qur’ān. God is aware that patience is an essential element in maintaining a steady and balanced pace in the face of the inevitable hardships and adversities of life. It is a prime requirement for the Muslim community in its universal responsibility for establishing God’s order on earth.
Shaxsiy darajada sabr-toqat diniy burchlarni ado etish, vasvasa, musibat, faqirlik, zulm va adolatsizlikka qarshi turish hamda jamiyatda Islom hayot tarzini qaror toptirish borasidagi mas'uliyatni bajarish uchun zarurdir. Sabr va matonat doimo hushyor bo'lib, zarur bo'lgan har qanday qurbonlikka tayyor turishni talab qiladi. Xudoning ishiga dushman bo'lganlar kuchga ega bo'lib ko'ringanda, yolg'on juda kuchli tuyulganda, yordam cheksiz kechikayotgandek va maqsad juda uzoqdek ko'ringanda, sabr va matonat eng muhim fazilatlardir. Ular, shuningdek, adashgan, gumroh, qo'pol bo'lib, haqiqatga qarshi qat'iy turgan kishilar bilan yuzma-yuz kelishda ham kerakdir.
Patience is required on the personal level for observing one’s religious duties, for resisting temptation, misfortune, poverty, oppression and injustice, and for carrying out one’s responsibilities towards the establishment of the Islamic way of life in society. Patience and perseverance are required to remain always on the alert, ready to give whatever sacrifice may be needed. When those who are hostile to God’s cause seem to wield power, when falsehood seems too strong, when help seems to be endlessly delayed and the destination too far away patience and perseverance are the most important qualities to have. They are also needed to face those who are deviant, erring, harsh and persistent in their opposition to the truth.
Zafar uzoqda ko'rinib, vaziyat juda og'irlashganda, odamlar ko'pincha ruhan tushkunlikka tushib, taslim bo'lishga moyil bo'ladilar. Bu nochor holatdan saqlanish uchun Alloh sabr bilan ibodatni bog'lab qo'ygan, ular tugamas quvvat va energiya manbai sifatida birgalikda ishlaydi. Ikkalasi qo'shilib, qalbni chegarasiz ishonch va matonat bilan to'ldiradi hamda mo'minga to'liq xotirjamlik, baxt va ichki tinchlik ato etadi.
When victory seems far away and the going gets really tough, people tend to lose heart and give up. To avoid that state of despair, God links patience with prayer, as an inexhaustible source of strength and energy. The two combine to infuse the heart with boundless confidence and fortitude and to impart to the believer total tranquillity, happiness and inner peace.
Jonini fido qilish
Sacrificing One’s Life
Qur’on davom etib, dastlabki musulmon jamoasini — Madina jamoasini — ruhan safarbar etadi, chunki bu jamoa insoniyatni Xudoga qaytarish kabi muhim va mas’uliyatli vazifaga tayyorlanmoqda. U uzoq va qiyin kurash, ya’ni jihodning asosiy talablarini va natijalarini, unga hamroh bo‘ladigan qurbonliklar bilan birga bayon etadi. U uning natijasini baholash va qadrlash uchun to‘g‘ri va aniq mezonlarni belgilaydi: {Xudo yo‘lida o‘ldirilganlarni “ular o‘liklar” demanglar. Aksincha, ular tirik, lekin siz buni sezmaysiz} (154-oyat).
The Qur’ān continues with its spiritual mobilization of the pioneering Muslim community of Madinah, as the latter braces itself for the crucial and momentous task of leading mankind back to God. It outlines the major demands and consequences of its hard and long struggle, or jihād, with its attendant sacrifices. It identifies the proper and correct criteria for the evaluation and appraisal of its outcome: “Do not say of those who are killed in God’s cause ‘They are dead.’ They are alive, although you do not perceive that.” (Verse 154)
Sura shuni musulmonlarga aytadiki, Allohning umumiy haqiqatini himoya qilish yo‘lidagi kurashda jonlar qurbon bo‘lishi kerak. Hayotlarini xavf ostiga qo‘yib, jihodga chiqadigan va Allohning yo‘lida jonini fido qilishga tayyor bo‘lgan kishilar olijanob insonlar, yuragi pok va ruhi muqaddas kishilardir. Lekin eng katta ajablanarli holat shuki, ular orasida kurashda halok bo‘lganlarni o‘lgan deb hisoblash yoki shunday deb atash mumkin emas. Ular tirik bo‘lib qoladilar, buni Allohning O‘zi aniq bayon qilgan.
The sūrah tells the Muslims that, in the fight to uphold God’s universal truth, lives will have to be sacrificed. Those who risk their lives and go out to fight, and who are prepared to lay down their lives for the cause of God are honourable people, pure of heart and blessed of soul. But the great surprise is that those among them who are killed in the struggle must not be considered or described as dead. They continue to live, as God Himself clearly states.
Ushbu odamlar zohiriy jihatdan jonsiz ko'rinishi mumkin, ammo hayot va o'lim faqat tashqi jismoniy belgilar bilan baholanmaydi. Hayot, asosan, faollik, o'sish va barqarorlik bilan ajralib turadi, o'lim esa faoliyatning to'liq yo'qolishi, mutlaq harakatsizlik va jonsizlik holatidir. Ammo Alloh yo'lida o'ldirilganlarning o'limi da'vatga yanada kuch bag'ishlaydi, va u ularning qoni hisobiga rivojlanishda davom etadi. Ularning ortda qolganlar ustidagi ta'siri ham kuchayib, yoyiladi. Shunday qilib, vafotidan keyin ham ular o'z jamoalarining hayotini shakllantirishda va unga yo'nalish berishda faol kuch bo'lib qoladilar. Aynan shu ma'noda, Alloh uchun o'z hayotini qurbon qilgan bunday kishilar kundalik hayotda faol mavjudligini saqlab qoladilar. Boshqa tomondan, ular bu yerda ko'ra olmaydigan yoki tasavvur qila olmaydigan boshqa bir daraja yoki holatda tirik bo'lishlari ham mumkin.