An-Nahl (Asalarilar)
Al-Nahl (The Bees)
Muqaddima
Prologue
Garchi bu sura yumshoq ritm va sokin, past ohangga ega bo‘lsa-da, o‘z keng doirasi ichida bir necha asosiy mavzularni yoritadi. Ta’sirini kuchaytirish uchun bir qancha ovoz effektlari va ta’kidli ma’nolardan foydalanadi. Makkada nozil bo‘lgan barcha suralar kabi, u imonning asosiy mavzularini – Allohning yagonaligi, vahiy va qiyomatni (tirilishni) bayon etadi. Shu bilan birga, u bir qator ikkinchi darajali mavzularga ham to‘xtaladi, masalan, Ibrohim va Muhammad ﷺ (ularning ikkisiga ham salom bo‘lsin) tomonidan targ‘ib qilingan imonning mohiyatan birligi. U Xudoning irodasining haqiqiy mohiyatini ochib beradi va haqiqiy dinni qabul qilish yoki rad etish, ilohiy hidoyatga ergashish yoki adashish borasidagi inson irodasini zikr etadi. U Xudoning payg‘ambarlarining vazifasini va ularni hamda ularning xabarlarini inkor etganlarga nisbatan qo‘llanadigan Xudo qonunini tushuntiradi. U nimalarnidir harom qilish yoki halol deb e’lon qilish kimning huquqi ekanligi masalasini hamda bu borada butparast mafkuralarning soxta tushunchalarini muhokama qiladi. U Xudo uchun hijrat qilish maqsadida o‘z jamoasini tark etishni, musulmonlarning kofirlar qo‘lida ko‘rishi mumkin bo‘lgan zulmni, imonni qabul qilgandan keyin undan voz kechishni va bularning har biri uchun belgilanishi mumkin bo‘lgan jazoni so‘z qiladi. So‘ng u odamlar o‘rtasidagi munosabatlar, jumladan adolatni saqlash, mehr-shafqat bilan muomala qilish, yaxshi maqsadlar uchun mol-mulk berish, va-’da hamda ahdlarni ado etish, shuningdek imon tamoyillariga amal qiladigan boshqa odatlar haqida ham muhokama qo‘shadi. Shu tariqa biz surani o‘zaro bog‘liq mavzularini qanday bir-biriga bog‘lab borishini ko‘ramiz.