Az-Zumar (Guruhlar)
Al-Zumar (The Throngs)
Muqaddima
Prologue
Ushbu surа deyarli butunlay Xudoning birligi masalasi haqida. U inson qalbiga turli ohanglarda murojaat qiladi, go'yo o'z cholg'usining barcha tovushlarini chalib, chuqur va barqaror ta'sir uyg'otadi. Buni u Xudoning birligi tamoyilining ildizlarini mustahkam o'rnatish, qalbni uning suratini buzishi mumkin bo'lgan har qanday narsadan poklash uchun qiladi. Shunday qilib, surа boshidan oxirigacha turli yo'llar bilan faqat bitta mavzuni yoritadi.
This sūrah deals almost exclusively with the issue of God’s oneness. It varies its address to the human heart, striking the full range of tones on its instrument so as to produce a sustained and profound effect. This it does to firmly establish the roots of the principle of God’s oneness, purging the heart of anything that could mar its image. Thus, from start to finish, the sūrah variously deals with just one subject.
Ushbu masalaga darhol e'tibor qaratilgan: "Bu kitob qudratli va donishmand Alloh tomonidan nozil qilingan. Biz sizga haqiqatni bayon etuvchi bu vahiyni yuqoridan nozil qildik. Shuning uchun faqat Allohga ibodat qiling, imoningizni Unga holis qilgan holda. Sof ibodat faqat Allohgagina xosdir." (1-3-oyatlar) U yana muntazam ravishda takrorlanadi, ya'ni yo aniq bayon etilgan holda, yoki mulohaza qilinishi lozim bo'lgan tushuncha sifatida. Birinchi turga misollar: "Ayting: "Menga faqat Allohga, imonimni Unga holis qilgan holda ibodat qilish buyurilgan. Menga Unga birinchi bo'lib bo'ysunuvchilardan bo'lish buyurilgan". Ayting: "Agar Parvardigorimga itoatsizlik qilsam, dahshatli kunning azobidan qo'rqaman". Ayting: "Men faqat Allohga, imonimni Unga holis qilgan holda ibodat qilaman. Unga sig'inmay, xohlaganingizga sig'inavering"." (11-15-oyatlar) "Ayting: "Ey johil odamlar! Meni Allohdan boshqasiga ibodat qilishga buyurasizmi?" Sizga va sizdan oldingilarga vahiy qilindiki, agar Allohga sherik keltirsangiz, barcha amallaringiz albatta behuda ketadi va siz albatta ziyon ko'ruvchilardan bo'lasiz. Faqat Allohga ibodat qiling va shukr qiluvchilardan bo'ling." (64-66-oyatlar) Endi ikkinchi turga ikki misol keltiriladi: "Alloh bir-biriga zid bo'lgan bir necha xo'jayinga xizmat qiladigan odam va butunlay bir kishiga tegishli bo'lgan odam misolini keltiradi."