2.2 İlk Devletin Kurulması
2.2 Establishing the First State
İslam, insan yapımı yasaların zulmünü ve bozgunculuğunu yıkmak, onların yerine Allah'ın (c.c.) yasasının adaletini koymak için gelmiş, eksiksiz bir hayat nizamıdır. Peygamber ﷺ ve ashabı, Arabistan'ın kâfirlerine karşı kesintisiz bir fikrî ve siyasî mücadele yürütmüşlerdir.
Islam came as a complete way of life, arriving to crush the tyranny and corruption of man-made laws, and to replace it with the justice of Allah’s (swt) law. The Prophet (saw) and his companions engaged in a continuous intellectual and political struggle against the disbelievers of Arabia.
Onun çalışması birkaç düzeyde gerçekleşiyordu. Çevresindeki insanları, zenginlikleri, statüleri ya da kabile konumları ne olursa olsun İslam'ın Mesajına davet ediyordu. Bu çağrıya birkaç kişi karşılık verdi; hem Muhammed ﷺ'in amcası Hamza (ra) gibi güçlü olanlar, hem de Habeşli bir köle olan Bilal (ra) gibi zayıf olanlar.
His work was on several levels. He called individuals around him to the Message of Islam, regardless of their wealth, status or tribal position. A few people responded to this call, both the strong like Muhammad’s (saw) uncle Hamzah (ra), and the weak like Bilal (ra) who was an Abyssinian slave.
İkincisi, toplumun tamamına hitap ederdi; insanları bir araya toplar ve çağrısını açıkça ilan ederdi. Safa Tepesi'nde kabilelerle konuştuğunda ve Müslümanlara Ka'be'nin (Allah'ın Evi'nin) etrafında alenen bir yürüyüş yapmalarını emrettiğinde bunu yapmıştı. Bu yürüyüşlerle, alışmış oldukları kötü inanç ve uygulamaların sona erdirilmesini istiyor ve İslam'ın bunlara karşı üstünlüğünü gösteriyordu.
Secondly, he would address the society as a whole - gathering them together and airing his call publicly. He did this when he spoke to the tribes on Mount Safa, and when he ordered the Muslims to make a public procession around the Ka’aba (House of Allah), calling for an end to the evil beliefs and practices that they were used to, and showing the superiority of Islam over these.
Ayrıca, güç ve nüfuz sahibi kişilere de giderdi; onların maddi desteğini sağlamayı ve Allah'a (c.c.) ve Elçisine (s.a.v.) tam bağlılık göstermelerini talep ederdi. Bunu, Mekke çevresindeki kabilelere veya uzak diyarlardan şehri ziyarete gelen diğer kabilelerin liderlerine yaklaştığında yapardı. Nihayet Allah'ın (c.c.) lütfuyla, başlangıçta ilk İslam Devleti'nin güvenliğini sağlayan Medine'nin Evs ve Hazreç kabileleriyle başarıya ulaştı.
As well, he would call people of power and influence, seeking to have their material support, and demanding complete obedience to Allah (swt) and His Messenger (saw). This he did when he approached the tribes around Makkah or the leaders of other tribes who used to come from far away to visit the city. Finally and by the grace of Allah (swt), he was successful with the tribes of Aws and Khazraj of Madinah, who initially provided the security for the first Islamic State.
Ayrıca o, güç ve nüfuz sahibi kişilere de çağrıda bulunur, onların maddi desteğini kazanmayı ister ve Allah'a (sb) ve Elçisine (sas) tam itaat etmelerini talep ederdi. Bunu, Mekke çevresindeki kabilelere ya da şehri ziyaret etmek için uzak diyarlardan gelen diğer kabile liderlerine yaklaştığında yapardı. Sonunda, Allah'ın (sb) lütfuyla, ilk İslam Devleti'nin güvenliğini ilk başta sağlayan Medine'deki Evs ve Hazrec kabileleriyle başarılı oldu. Tüm bu çalışmalarıyla Muhammed (sas), yönetimi yalnızca Allah'ın (sb) emir ve yasaklarına dayanan bir devletin kurulmasının yolunu hazırladı.
As well, he would call people of power and influence, seeking to have their material support, and demanding complete obedience to Allah (swt) and His Messenger (saw). This he did when he approached the tribes around Makkah or the leaders of other tribes who used to come from far away to visit the city. Finally and by the grace of Allah (swt), he was successful with the tribes of Aws and Khazraj of Madinah, who initially provided the security for the first Islamic State. With all this work, Muhammad (saw) prepared the way for the establishment of a state, whose governing was based solely on the commands and prohibitions of Allah (swt).
Gerçekten de bu durum, hicretin ilk yılında (622 M.S.) gerçekleşti; bu dönemde Hz. Muhammed ﷺ ve Sahabe olarak bilinen ashabı Medine'de ilk İslam Devleti'ni kurdu. Medine halkının kamuoyunu, İslam'ı bir sistem ve bir yaşam biçimi olarak kabul etme yönünde dönüştürmeyi başardılar. Bu nedenle oradaki insanlar, toplumlarının yapısını belirlemede tek kaynak olarak İslam'ı kabul ettiler. Şimdi, İslam Devleti altındaki yaşamın, bu devletten önce var olanın aksine olan bazı yönlerine bakalım:
Indeed this followed in the first year of Hijrah (622 CE), when Prophet Muhammad (saw) and his group of companions (the Sahabah) established the first Islamic State in Madinah. They managed to transform the public opinion in Madinah towards accepting Islam as a system and a way of life. Therefore the people there accepted Islam as the sole source for defining the structure of their society. Let us look at some of the aspects of life under the Islamic State, which were in contrast to what existed previous to it :
* Allah'ın Elçisi ﷺ, Medine'ye ayak bastığı ilk günden itibaren hem Müslümanlar hem de Müslüman olmayanlar üzerinde hüküm sürdü ve onların işlerini yönetti. Halkı bir lider, bir siyasetçi, başyönetici ve silahlı kuvvetlerin komutanı sıfatıyla yönetti ﷺ.
* The Messenger of Allah (saw) ruled over both Muslims and non- Muslims and he managed their affairs from the first day he set foot in Madinah. He governed over the people in his role as a leader, a politician, chief administrator and commander of the armed forces.
* Peygamber (sav) her bölgeye bir vali, her bölgenin içinde de bir âmil atamıştır; böylece insanların sorunlarının çözülmesine yardımcı olmak ve toplumun, kendisine gelen vahyin ışığında düzenli bir şekilde işlemesini sağlamak amaçlanmıştır. Vali ve yöneticileri denetlemeye özen göstermiş ve onların çalışmalarını yakından takip etmiştir.
* The Prophet (saw) appointed a wali (provincial governor) in every sector and an ‘aamel (sub-governor) in every region so as to help solve the problems of the people and to ensure the smooth running of society in accordance with the revelation which he received. He would take care to check on the governors and administrators and monitor their work.
Allah'ın Elçisi (sav) tarafından uygulanan İslam sistemi, insanların hayatını daha önce hiç görülmemiş bir düzene kavuşturdu. Bu sistem, diğer tüm sistemlerden farklıydı ve hem kaynağı hem de içeriği bakımından eşsizdi. Bütün hükümler Kur'an'ın ve Peygamberimiz'in (sav) Sünnet'inin rehberliğinden kaynaklanıyordu ve hiçbir insan yapımı düşüncenin zayıflıklarından ve sınırlamalarından arındırılmıştı. Bunun sonucunda insanlar artık hayatta kalmak için birbirlerinin kabilelerine saldırmak zorunda kalmadılar, çünkü hepsi aynı fikri inanca sahip kardeş oldular. Mülkiyet araçlarını düzenleyen ve servetin doğru dağıtımını sağlayan özgün bir ekonomik sistem uygulandı. Paranın piyasalarda akmaya devam etmesini güvence altına alan hükümler vardı; böylece servet yalnızca zengin ve güçlülerin değil, bütün insanların arasında dolaşabiliyordu.
* The system of Islam that the Messenger of Allah (saw) implemented regulated the lives of the people like never before. It was distinct from any other system and was unique in both its source and contents. All the laws emanated from the guidance of the Qur‘an and Sunnah of the Prophet (saw), and they were free from the weaknesses and limitations of any man-made ideas. As a result, people no longer had to raid each others tribes for survival since they all became brothers and sisters holding the same intellectual belief. A unique economic system was implemented which regulated the means of ownership and ensured proper distribution of wealth. It had provisions to make sure that money kept flowing in the markets, thereby enabling the wealth to be circulated amongst all the people, and not just the rich and powerful.
* İslam'ın Toplumsal Sistemi, kadınlara layık bir muamele görmeyi güvence altına almıştır. İslam, kadınlara siyasi hayatın birçok alanına katılma, miras alma, çalışma, ticaret yapma hakkı vermiş; hatta hayatlarının her yönünde onurlu ve saygın görülmelerini sağlamıştır. Kadınlar artık yalnızca mülk olarak görülmeyecek, hiçbir hakları olmayan ya da toplumda değerli bir konumu bulunmayan varlıklar sayılmayacaktı. Onlar, Allah (swt) tarafından yaratılmış, hayatta kendilerine ait rolleri olan insanlar olarak kabul edilmiştir. Allah (swt) katında takva dışında erkek ile kadın arasında kesinlikle hiçbir fark yoktur; Kıyamet Günü ikisi de aynı ölçülerle yargılanacaktır.
* The Social System of Islam guaranteed the proper treatment of women. Islam gave women the right to participate in many areas of political life, inherit, work, to conduct business, indeed to be honoured and respected in every aspect of their lives. Women were no longer to be seen as mere objects of property, with no rights nor any valued position in society. They were recognised as human beings created by Allah (swt) with their own roles to play in life. In the eyes of Allah (swt) there is absolutely no difference between a man and a woman except with regard to piety; they will both be judged by the same criteria on the Day of Judgement.
Hicretin 10. yılında (MS 632), Peygamber Muhammed ﷺ vefat etti ve bundan sonra İslam Devleti'nin liderliği Sahabe'ye geçti; önce Ebu Bekir, ardından Ömer, Osman ve Ali (r.a.). Devletin bu yeni başkanları Halife (kelime anlamıyla 'halef/ardıl') olarak bilindi ve devletin kendisi de 'Hilafet' adıyla anılmaya başlandı. Her halife vefat ettikten sonra, onların yerine geçmek üzere yeni Müslüman liderler atandı; bunların hepsi, İslam'ın kurallarını insanlar üzerinde uygulama ve da'veti (İslam'a davet) insanlığın geri kalanına ulaştırma görevini sürdürdü.
* In the 10th year of Hijrah (632 CE), the Prophet Muhammad (saw) died and thereafter the leadership of the Islamic State was passed on to the Sahaba - first Abu Bakr, then ‘Umar, ‘Uthman and Ali (rai). These new heads of the State were known as Khulafa‘a (literally ‘successors’) and the State itself became known as the ‘Khilafah.’ After each Khaleefah passed away, new Muslim leaders were appointed to succeed them, all carrying on the duty of implementing the rules of Islam upon the people, and taking the da‘wah (invitation to Islam) to the rest of mankind.
Bir yüzyıldan kısa bir sürede İslam Devleti, dönemin bilinen dünyasının üçte ikisinden fazlasını kapsayacak şekilde yayıldı. Bir zamanlar büyük imparatorluk olan Persler, Romalılar, Mısırlılar ve daha birçok halk İslam Devleti'nin bünyesine katıldı. Farklı kültürleri ve medeniyetleri tek bir ümmet içinde eridi; Şeriat'a göre yönetildiler ve halkları büyük bir kitleyle İslam'ı benimsedi.
* In less than a century the Islamic State spread had until it encompassed more than two thirds of the known world at that time. Once great empires like the Persians, Romans, Egyptians and many others became absorbed by the Islamic State. Their different cultures and civilisations melted into one nation, running in accordance with the Shari‘ah, and their peoples embraced Islam in droves.
Devlet, insanlar üzerinde adaletle hükmetti; onlara mallarının, mülklerinin, canlarının, namuslarının ve inançlarının güvenliğini sağladı.
* The State ruled with justice over people, giving them security of their wealth, property, lives, honour and beliefs.
* Hilafet, Endülüs'te (bugünkü İspanya ve Portekiz) bir eyaletin ayrılması, Mısır'da Fatımi "devletinin" ayrılması, hilafetin otoritesinin zayıflayıp eyalet valilerinin otoritesinin artması ve Haçlıların saldırısına uğraması gibi kötü dönemler yaşamış olsa da, varlığının büyük bölümünde dünyanın önde gelen devleti ve bütün insanlık için bir aydınlık feneri olmuştur.
* Even though the Khilafah went through some bad times like when a province broke away in al-Andalus (modern day Spain and Portugal); or when the Fatimid ‘State’ broke away in Egypt; or when the authority of the Khilafah declined and the authority of the provincial governors increased; and also when it was invaded by the Crusaders, throughout most of its time it was the leading state in the world and the beacon of light for the whole of mankind.
* İslam'ın, hayata dair eşsiz bir bakış açısı olan ve insanların işlerini yürütmek için eksiksiz bir sistemin ortaya çıktığı İslam ideolojisinin gücü sayesinde, İslam Devleti milli sınırları yıkmayı, düşünceleri, algıları, alışkanlıkları birleştirmeyi ve insanlar arasında yetiştirilmiş en hayırlı ümmeti kurmayı başardı.
* Due to the strength of the Islamic ideology, which is a unique viewpoint about life from which a complete system emanates to run peoples affairs, the Islamic State managed to break down national barriers, unite thoughts, perceptions, habits and establish the best nation produced among people.
* Devlet, hayatın her alanında bir ilerleme atmosferi oluşturdu. Bilimsel başarılar ve teknolojik gelişmelerde dünyayı geride bıraktı ve dünyanın kaynaklarını insanlar arasında adil bir biçimde dağıttı. Zenginlerin fakirleri ezmesine artık izin verilmiyordu, zayıfların da güçlülere boyun eğmek zorunda bırakılması söz konusu değildi.
* The State produced an atmosphere of progress in all areas of life. It excelled the world in its scientific achievements and technological advancements, and distributed the world’s resources fairly amongst the people. The rich were no longer permitted to oppress the poor, and the weak were not to be subject to subservience from the strong.
* İslam baskın güç hâline geldiğinde dünya gerçekten bir ‘Şanlı Dönem’e ulaşmıştı. İslam'ın, etki ve yönetimi altına giren farklı ülke ve bölgelerdeki insanlara nasıl davrandığını gösteren pek çok tanıklık mevcuttur. Müslüman olmayan âlimler bile İslam Devleti altındaki yaşamın şanlı tarihini tasdik etmişlerdir.
* When Islam had become the dominant force, the world had arrived at a truly ‘Glorious Era.’ Many testimonies exist to demonstrate how Islam dealt with people of different countries and regions that have come under the influence and administration of Islam. Even non-Muslim scholars have attested to the glorious history of life under the Islamic State.
Türkiye'de İslam yerleşip güçlendikten sonra, Sir Thomas Arnold, The Preaching of Islam adlı kitabında durumu şöyle anlatır:
After Islam was established in Turkey, Sir Thomas Arnold, in his book The Preaching of Islam narrates the situation as :
“Murad II, adalet işlerine gösterdiği özenle ve Grek imparatorları döneminde yaygın olan kötü uygulamaları ıslah etmesiyle öne çıktı; tebaasından herhangi birini ezen memurlarını ise merhametsizce cezalandırdı.” “Pers'te insanların hayatı büyük ölçüde Zerdüşt din adamları tarafından yönetiliyordu. Bunlar kralın meclislerindeki konumlarından yararlanarak, kendilerine muhalif olan diğer tüm dini toplulukları (ve bunlar çoktu) takibe uğratıyorlardu. Bu topluluklar arasında Pers dininin eski biçimlerine bağlı olanlar, Hristiyanlar, Yahudiler, Sabiiler ve Gnostiklerin, Maniheistlerin ve Budistlerin düşüncelerinin dile geldiği çok sayıda mezhep de yer alıyordu.” “Dört yüzyıl boyunca Roma ve Bizans'ın gücüne direnmiş olan geniş Pers imparatorluğu, yedinci yüzyılın ortalarında İslam yönetimi altına girdi. Bundan sonra, bu çeşitli inanç biçimlerinin mensupları, kendilerine dini özgürlük ve askerlik muafiyeti tanıyan ve karşılığında hafif bir vergi ödenmesini öngören bu yönetim altında yeniden nefes alabildiler. Zira İslam hukuku, cizye ödemek koşuluyla yalnızca Hristiyanlara ve Yahudilere değil, Zerdüştlere ve Sabiilere, putlara, ateşe ve taşa tapanlara da hoşgörü ve cizye ödeme hakkı tanıyordu.” Muslüman bilim ve düşüncesi konusunda Montgomery Watt, *The Influence of Islam on Europe* adlı eserinde şunları söylemiştir:
“Murad II distinguished himself by his attention to the administration of justice and his reforms of the abuses prevalent under the Greek emperors and punished without mercy those of his officials who oppressed any of his subjects.” “In Persia peoples lives were mainly governed by Zoroastrian priests. They took advantage of their positions in the councils of the king and prosecuted all other religious bodies (and there were many) that dissented from them. This included adherents of older forms of the Persian religion, Christians, Jews, Sabeans, and the numerous sects in which the speculations of Gnostics, Manicheans and Buddhists found expression.” “The vast empire of Persia that for four centuries had withstood the might of Rome and Byzantium came under Islamic rule in the middle of the seventh century. Thereafter, the followers of all these varied forms of faith could breathe again under the rule that granted them religious freedom and exemption from military service, on payment of a light tribute. For the Islamic law granted toleration and the right of paying jizyah not only to the Christians and Jews but to Zoroastrians and Sabeans, to worshippers of idols, of fire and stone.” On the question of Muslim science and thinking, Montgomery Watt said in The Influence of Islam on Europe :
“Arap (yani Müslüman) deneyciliğinin, Arap düşüncesinin ve Arap yazıcılığının tam kapsamını fark ettiğimizde, Araplar olmasaydı Avrupa biliminin ve felsefesinin o dönemde gelişemeyeceğini görürüz. Araplar Yunan düşüncesinin sadece aktarıcıları değildi; bu düşünceyi öğrendikleri disiplinleri canlı tutan ve bu disiplinlerin kapsamını genişleten gerçek taşıyıcılardı. Yaklaşık 1100 yılında Avrupalılar, Saraca düşmanlarının bilim ve felsefesine ciddi bir ilgi duymaya başladığında, bu disiplinler zirvedeydi; Avrupalılar kendileri ileri adımlar atabilmeden önce Araplardan öğrenebilecekleri her şeyi öğrenmek zorundaydı. Bugün birçok Müslümanın Batı ile karşılaştığında aşağılık duygusu taşıdığı gibi, tarih, Avrupalıların Müslümanlara baktığında bu rolün tamamen tersine döndüğünü göstermektedir. Watt da şöyle anlatmıştır: “Batı Avrupa'nın İslam medeniyetiyle karşılaştığındaki aşağılık duygusunun birçok yönü vardı. İslam teknolojisi birçok noktada Avrupa'nınkinden üstündü ve zengin Müslümanlara daha fazla lüks imkânı sunuluyordu; ancak bu muhtemelen küçük bir etkendi. Askeri olarak Saraca'lardan geçmişte korkulmuştu, ama şimdi Norman şövalyeleri onlarla boy ölçüşebilecek duruma gelmişti. Ancak İslam yönetiminin kapsamı heybetliydi. On ikinci yüzyılın başlarında insanlar dünyayı Asya, Afrika ve Avrupa olmak üzere üç parçadan oluşan bir bütün olarak görüyordu. Bunların en büyüğü olan Asya'nın neredeyse tamamen Müslüman olduğu düşünülüyordu; Afrika'nın da büyük bir kısmı öyleydi, Avrupa'nın ise tamamı Hristiyan değildi. Bu şekilde dünyanın yaklaşık üçte ikisinin Müslüman olduğu varsayılıyordu. Müslümanlarla temas kurmuş her Hristiyan için de onların sarsılmaz üstünlük duygusu rahatsız edici olmuş olmalıdır. Genel olarak Batı Avrupalıların İslam'a karşı duyguları, büyük bir devletteki ayrıcalıklı olmayan bir sınıfın duygularından pek farklı değildi.” H.G. Wells, *The Outline of History* (Tarihin Ana Hatları) adlı kitabında şunu söylemiştir:
“When one becomes aware of the full extent of Arab (i.e. Muslim) experimenting, Arab thinking and Arab writing, one sees that without the Arabs, European science and philosophy would not have developed when they did. The Arabs were no mere transmitters of Greek thought, but genuine bearers, who both kept alive the disciplines they had been taught and extended their range. When about 1100, Europeans became seriously interested in the science and philosophy of their Saracen enemies, those disciplines were at their zenith; and the Europeans had to learn all they could from the Arabs before they themselves could make further advances.” Just as many Muslims today have a feeling of inferiority when they are confronted by the West, the history shows that the role was entirely reversed when the Europeans looked at the Muslims. Watt also narrated, “The feeling of inferiority with which Western Europe confronted Islamic civilisation had various facets. Islamic technology was superior to European at many points and more luxuries were available to wealthy Muslims; but this was probably a minor factor. Militarily the Saracens had been feared in the past, but now the Norman knights were proving a match for them. The extent of Islamic rule, however, was formidable. In the early twelfth century, men regarded the world as consisting of three parts, Asia, Africa and Europe. The largest of these, Asia, was thought to be almost entirely Muslim, and so was much of Africa, while not the whole of Europe was Christian. In this way it was supposed that nearly two-thirds of the world was Muslim. For any Christian who had come in contact with Muslims, too, their unshakeable sense of superiority must have been disturbing. In general the feelings of western Europeans against Islam were not unlike those of an underprivileged class in a great state.” H.G. Wells in his book The Outline of History, said :
“İslam, dünyada şimdiye kadar var olmuş herhangi bir toplumdan daha fazla, yaygın zulümden ve toplumsal baskıdan uzak bir toplum yaratmıştır.” Norman Cantor, The Sacred Chain adlı kitabında İslam Devleti yönetimi altındaki Yahudilerin tarihi hakkında şunları yazmıştır: “On birinci yüzyılda Sefarad'daki Yahudi cemaatlerinin başında bulunan tüccarlar ve âlimler, genellikle Müslüman yöneticilerle iyi ilişkiler içindeydi. Yine de Yahudilerin refahı ve huzuru, Arapça dili, edebiyatı, felsefesi ve ilimlerindeki gelişen ustalıkları, onların kadim Yahudi hukukuna ve Talmud geleneğine olan bağlılıklarını azaltmadı. On birinci yüzyılda Arap yönetiminin ve ekonomisinin faydalarından yararlanırken aynı zamanda Halakik kültürü korumaya da istekliydiler.” Ne yazık ki, bir buçuk binyılı aşkın süre devam etmesine rağmen, Müslüman Ümmet'in ve İslam Devleti'nin bu olağanüstü başarısı sonsuza dek sürmeye mahkûm değildi. Kâfirlerin gözleri, Müslümanlara açılan bu meyvelere ve Devletin korkutucu bir hızla genişlemesine kıskançlıkla bakıyordu ve ona son vermek için komplo kurdular.
“Islam has created a society more free from widespread cruelty and social oppression than any other society had ever been in the world before.” Norman Cantor in his book, The Sacred Chain wrote about the history of the Jews in under the Islamic State, “In the eleventh century, the merchants and scholars who headed the Jewish communities in Sephard were normally on good terms with the Muslim rulers. Yet the Jews’ ease and prosperity, their developing mastery of Arabic language, literature, philosophy, and science, did not detract from their devotion to ancient Jewish law and Talmudic lore. They were keen to preserve Halakic culture at the same time that they enjoyed, in the eleventh century, the benefits of Arab government and economy.” Sadly, this remarkable success of the Muslim Ummah and the Islamic State, although it lasted for well over a millenium, was not destined to continue forever. The eyes of the kuffar looked jealously upon the fruits that were opened up to the Muslims, and the alarming pace at which the State was expanding, and they conspired to to put an end to it.