8.3.9 İlişkiler ve Evlilik (Nikah)
8.3.9 Relationships and Marriage ( Nikah)
İslam, erkek ve kadınlarda görülen temel içgüdülerden birinin üreme isteği ve karşı cinsten çekilme duygusu olduğunu kabul eder. Bedenin "günahı" diye kınayan manastır dinlerinin aksine, İslam'a göre erkek ile kadın arasındaki ilişki, üreme içgüdüsünü tatmin etmenin güzel ve tamamen kabul edilebilir bir yoludur ve tam anlamıyla yaşanmaya değerdir. Ancak İslam, özgür batının cinsel aşırılıklarını yasaklar ve böylece bu sözde "özgürlüğün" kaçınılmaz olarak beraberinde getirdiği toplumsal tehlikeleri ve sorunları, örneğin tek ebeveynli aileleri, istenmeyen gebelikleri ve kürtajı ortadan kaldırır. Bunun yerine İslam'da erkek ve kadın arasındaki ilişkiler sorumluluk ve karşılıklı saygı üzerine kuruludur. Allah (c.c.) şöyle buyurur:
Islam recognises that one of the basic instincts that appear in men and women is the urge to procreate and feel attraction to members of the opposite sex. Unlike monastic religions, which condemn sex as a ‘sin of the flesh’, relations between men and women are seen by Islam as a beautiful and perfectly acceptable means of fulfilling the procreational instinct that is to be enjoyed to the full. However, it forbids the sexual excesses of the liberal west and thus removes the dangers and problems in society which such so called ‘freedom’ inevitably entails, like single parent families, unwanted pregnancies and abortion. Rather in Islam, relationships between men and women are based upon responsibility and mutual respect. Allah (swt) says,.
"Ve O'nun âyetlerinden biri de, sizin için kendi cinsinizden eşler yaratmasıdır ki, onlarla huzur bulasınız; aranıza sevgi ve merhamet koymuştur. Şüphesiz bunda, düşünen bir topluluk için ibretler vardır." [Tirmizî, Hadis ve Kur'ân-ı Kerîm Meâli: 30:21].
“And among His signs is this, that He created for you mates from among yourselves, that you may dwell in tranquillity with them, and He has put love and mercy between your hearts. Undoubtedly in this are signs for those who reflect.” [TMQ 30:21].
Evlilik çerçevesi dışında, evli olmayan erkek ve kadınlar arasındaki her türlü yakın ilişki yasaktır. Bu yasak, karşı cinsle "sosyalleşmeden" zinaya (fuhuş) kadar her şeyi kapsar. Zina haramdır ve ağır bir şekilde cezalandırılır; çocuk istismarı, eşcinsellik, akrabalar arası ilişki (ensest) ve hayvanlarla cinsel ilişki gibi her türlü cinsel sapkınlık da benzer şekilde haramdır. Allah (SWT) şöyle buyurur:
Intimate relationships of any kind between unrelated men and women are forbidden outside the framework of marriage. This ranges from everything between ‘socialising’ with members of the opposite sex, to zina (fornication). Adultery is forbidden and punished severely, and any forms of sexual deviancy like child abuse, homosexuality, incest or bestiality are similarly forbidden. Allah (swt) says,.
“Zinaya yaklaşmayın; çünkü o hayasızlıktır ve kötü bir yoldur, başka kötülüklere de kapı açar.” [TMQ 17:32].
“Do not come near zina (adultery or fornication), for it is a shameful deed and an evil, opening the road to other evils.” [TMQ 17:32].
Evlilik
Marriage
İslam'da evlilik büyük ölçüde teşvik edilir; erkek ve kadınlar, fiziksel olarak olgunlaşıp bir eşe bakabilecek duruma geldiklerinde bir an önce evlenmeye çağrılır. Hatta evlilik bir ibadet olarak görülür ve eşler arasında gerçekleşen her cinsel birliktelik bir sadakadır.
Marriage is highly recommended in Islam, with men and women being encouraged to marry as soon as they are able (i.e. physically mature and capable of supporting a wife). It is in fact seen as an act of worship, and every act of fulfilment between husband and wife is a charity.
Enes (ra) rivayet etti ki Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: "Bir kişi evlendiğinde dininin yarısını tamamlamış olur; geri kalan yarısı konusunda da Allah'tan korksun."
Anas (ra) narrated that the Prophet (saw) said, “When a man marries, he has fulfilled half of his deen, so let him fear Allah regarding the remaining half.”.
Evlilik, erkek ile kadın arasında bir ortaklıktan ziyade bir birlikteliktir (sahiplik) olarak kabul edilir. Evliliğin iki amacı vardır:
Marriage is regarded as a companionship between men and women, as opposed to a partnership. The objectives of marriage are two :
Karşı cinsten biriyle birlikte olmaktan zevk almak.
To enjoy the company of a member of the opposite sex.
Nesil devamlılığını sağlayarak insan neslinin sürmesini garanti etmek için çocuk sahibi olmak.
To have children thereby guaranteeing the continuity of the human race.
Evlilik akdine nikah denir ve bu, kadın ile erkek arasında yapılan bir akittir; doğru ve geçerli olabilmesi için tüm şartlarının yerine getirilmesi gerekir. Bunlar şunlardır:
The contract of marriage is called nikah, and it is a contract between a man and a woman of which all the conditions must be fulfilled for it to be correct and valid. These include:
Icap ve kabul.
Offer and acceptance.
Zorlama ya da baskı yoktur.
No compulsion or duress.
İki şahit.
Two witnesses.
Velî-yi emir (gelinin velisi).
Waliy amr (guardian of the bride).
Mahremler (evlenilmesi haram olan akrabalar) Kavramı
The Concept of Maharim (non-marriageable relatives)
Evlilliğin şartlarından biri, eşin mahremlerden (maharim) olmamasıdır.
One of the conditions of marriage is that the partner must not be from the forbidden categories (maharim).
Erkeğin mahremleri şunlardır: annesi, babasının eşleri, oğullarının eşleri, iki büyükanne, kızları, torunları, kız kardeşleri, baba ve anne tarafından teyzeleri ve halaları, büyük teyzeleri ve büyük halaları, yeğenleri, eşinin annesi, süt emzirmesiyle anneleri ve onların anneleri ile kızları, ve süt emzirmesiyle kız kardeşleri.
The maharim of the man include : his mother, the wives of his father, his sons wives, the two grandmothers, his daughters, his grand-daughters, his sisters, his paternal and maternal aunts, his great aunts, his nieces, his wife’s mother, his mothers by breast feeding and their mothers and daughters and his sisters by breast feeding.
Kadınların mahremlerinin kim olduğu, yukarıda verilen erkeğin mahremlerine ilişkin anlayışın tersi üzerinden açıklık kazanır.
The maharim of the women become clear given the opposite understanding of the maharim of the man given above.
Bütün bu durumlarda, aralarında evlilik gerçekleşmesi haram olsa da, özel ve genel alanlarda serbestçe karışmaları caizdir. Allah (SWT) şöyle buyurur:
In all these cases, while it is forbidden for marriage to occur between them, it is permitted for them to mix freely in the private and public areas. Allah (swt) says,.
“Size haram kılındı: anneleriniz, kızlarınız, kız kardeşleriniz, babanızın kız kardeşleri, annenizin kız kardeşleri, erkek kardeşinizin kızları, kız kardeşinizin kızları, sizi emzirmiş olan analarınız, süt kardeşleriniz, kayınanalarınız, himayenizde bulunan ve girmiş olduğunuz kadınların getirdiği kendi kızlarınız (eğer o kadınlarla birleşmediyseniz bu bir günah değildir); ve sulbünüzden gelen oğullarınızın eşleri. Ve iki kız kardeşi bir arada nikâhlamanız da size haram kılındı; ancak geçmişte olmuş olan bu gibi durumlar başka. Şüphesiz Allah çok bağışlayıcı, çok merhametlidir.” [TMQ 4:23].
“Forbidden unto you are your mothers, and your daughters, and your sisters, and your father’s sisters, and your mother’s sisters, and your brother’s daughters and your sister’s daughters, and your foster mothers, and your foster sisters, and your mothers-in-law, and your step daughters who are under your protection (born) of your women unto whom you have gone in - but if you have not gone in unto them, then it is no sin for you (to marry their daughters) - and the wives of your own sons who spring from your own loins. And it is forbidden unto you that you should marry two sisters together, except what has already happened of that nature in the past. Lo! Allah is ever Forgiving, Merciful.” [TMQ 4:23].
Evlilik İçinde Haklar ve Görevler
Rights and Duties within Marriage
Allah (SWT) şöyle buyurur:
Allah (swt) says,.
“Erkekler kadınların koruyucusu ve sorumlusudur; çünkü Allah bazılarını diğerlerine üstün kılmıştır ve çünkü erkekler mallarından harcarlar. Bu yüzden iyi kadınlar gönülden itaat edenler ve (kocaları yokken) Allah'ın korunmalarını emrettiği şeyi koruyanlardır.” [TMQ 4:34].
“Men are the protectors and maintainers of women, because Allah has given the one more strength than the other and because they support them from their means. Therefore the righteous women are devoutly obedient and guard (in the husband’s absence) what Allah would have them guard.” [TMQ 4:34].
İbn ‘Umar şöyle rivayet etmiştir: Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: "Hepiniz bir çobansınız ve güttüğünüzden sorumlusunuz. Devlet başkanı bir çobandır ve halkından sorumludur. Erkek ailesinin çobanıdır ve ailesinden sorumludur. Kadın kocasının evinin ve çocuklarının çobanıdır ve bunlardan sorumludur. Hepiniz çobansınız ve güttüğünüzden sorumlusunuz." Buhârî ve Müslim.
Ibn ‘Umar narrated, the Prophet (saw) said, “Each of you is a guardian and is responsible for his ward. The ruler is a guardian (over his people) and the man is a guardian of the members of his household, and the woman is guardian and is responsible for her husband’s house and his offspring, and so each of you is a guardian and is responsible for his ward.” Bukhari and Muslim.
‘Âişe (ra) rivayet etti: Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: “Bir kadın, evinin yemeğinden, bozmadan harcarsa, verdiği şeyin sevabı ona aittir; kazandığı şeyin sevabı da kocasına aittir; depocu için de benzeri (sevap) vardır. Hiçbiri, diğerinin sevabından bir şey eksiltmez.” (Buhârî)
‘A’isha (ra) narrated that the Prophet (saw) said, “When a wife spends food of her house without spoiling, there is for her its reward for what she gives away, and there is also reward for her husband for what he earns, and the like (reward) for the storekeeper - none of them diminishing anything from the reward of another.” Bukhari.
Bu deliller, diğerleriyle birlikte, evlilik hayatı çerçevesinde eş olarak kocanın ve karının birbirlerine karşı hak ve görevlerine dair anlayışın dayandığı temeli tanımlar. Bunlar aşağıda açıklanmıştır.
These evidences, among others, define the basis from which come the understanding of the rights and duties of the husband and wife to each other within the framework of married life. These are outlined below.
Koca
The Husband
Erkeğin temel görevleri şunlardır:
The main duties of the man are :
Eşin ve çocukların velayeti: Bu, kocanın onların güvenliğini ve korunmasını sağlaması, her zaman onların menfaatlerini koruyacak şekilde davranması gerektiği anlamına gelir.
The guardianship of the wife and children : This means he must ensure their security and protection, and must always act in such a way as to safeguard their interests.
Eşinin ve çocuklarının geçimi: Erkek, eşinin ve çocuklarının temel maddi ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlamak için kendi malından harcamalıdır; bu ihtiyaçlar arasında eşinin, eşlik görevlerini yerine getirebilmesi için ihtiyaç duyduğu her şeyi ona temin etmek de vardır. Eşi, zengin olsa ve erkek fakir olsa bile, bu amaçla kendi malından hiçbir şey vermekle yükümlü değildir. Ancak isterse bunu yapabilir.
The maintenance of his wife and children : He must spend from his own means to ensure that the basic material needs are provided for them, which include bringing her all she needs to fulfil her duties as a wife. His wife is not obliged to give him any of her own money for this purpose, even if she is wealthy and he is poor. However, she may do so if she wishes.
Eş ve çocuklar için barınma: Koca, ailesi için yeterli bir konut sağlamakla yükümlüdür.
Shelter for the wife and children : The husband must provide adequate housing for his family.
Kocanın eşinden olan başlıca hakları şunlardır:
The main rights of the husband from his wife are :
İtaat ve izin alma: Kadın, İslam'ın caiz kıldığı tüm alanlarda kocasına itaat etmelidir; örneğin ona yardım etmek veya ona huzur vermek gibi. Ayrıca kadın, evden çıkmak istediğinde veya eve insanları davet etmek istediğinde kocasından izin almalıdır.
Obedience and taking permission : The wife must obey her husband in all areas which are permitted from Islam, like to assist him or give him comfort. Also, the wife must take permission from her husband when she wants to leave the house, or when she wants to invite people into the house.
Boşanma: Eşinden memnun değilse evliliği sonlandırmak, kocanın hakkıdır. Koca ölürse ya da eşini boşarsa, kadın yeniden evlenebilmek için iddet (bekleme süresi) beklemek zorundadır. Kocanın ölümü durumunda bu süre dört ay on gündür; boşanmada ise, kadın hamile değilse, üç adet dönemi (regl) bitene kadardır.
Divorce : It is the right of the husband to divorce his wife if he is unhappy with the marriage. If the husband dies, or divorces his wife, she must observe the ‘iddah (waiting period) before she can marry again. In the case of his death, this is four months and ten days, and in divorce, it is when three intervals between her menstruations have finished (as long as she is not pregnant).
Malına ve çocuklarına bakmak: Kadın, çocukların düzgün bir şekilde bakılıp İslam bilgisiyle eğitilmesini ve kocasının malının adil bir biçimde harcanmasını sağlamalıdır.
Looking after his money and children : The wife must ensure that the children are properly cared for and educated with knowledge of Islam and that the husband’s money is spent in a just way.
Çocukların Velayeti: Evlilik sona erdiğinde, çocuklar yedi yaşına ulaştıktan sonra onların velayetini almak kocanın hakkıdır.
Custody of the Children : It is the right of the husband that if his marriage ends, he takes custody of the children after they have reached seven years of age.
Eş
The Wife
Eşin başlıca sorumlulukları şunlardır:
The main responsibilities of the wife are :
Kocasının itaati ve iznini alması.
Obedience and taking permission of her husband.
Kocasının malını koruması: Bu, onun parasını, mülkünü vb. kapsar.
Looking after her husbands wealth : This includes his money, property etc.
Kocasının refahı: Kocasının ihtiyaçlarının karşılandığından emin olmalıdır.
Welfare of her husband : She must ensure that her husband’s needs are taken care of.
Çocukların bakımını üstlenmek.
Looking after the children.
Kadının kocası üzerindeki başlıca hakları şunlardır:
The main rights of the wife from her husband are :
Arkadaşlık: Kocanın eşine arkadaşlık etmesi ve ona karşı sevgi ve şefkat dolu bir ortam sürdürmesi, eşin hakkıdır.
Companionship : It is the right of the wife that her husband gives her companionship and maintains an environment of love and affection for her.
Harcama ve barınma: Koca, eşinin maddi ihtiyaçlarını karşılamalı, ona bir barınak sağlamalı ve eşlik görevini yerine getirmesi için ihtiyaç duyduğu her şeyi vermelidir. Bunun içinde, kendini süslemek ve güzelleştirmek için kullanabileceği şeyleri de temin etmek vardır.
Spending and shelter : The husband must look after her material needs, provide shelter for her, and give her anything she needs to fulfil her role as a wife. This includes providing things for her which she can use to adorn herself and make herself beautiful.
Hul‘ (Boşanma hakkı): Eşi evlilikten memnun değilse kadın, kocasından ayrılmasını talep edebilir. Bunu yapabileceği üç sebep vardır: a) Kocası ona doğrudan zarar verir, örneğin onu döverse, b) Kocası ona dolaylı olarak zarar verir, örneğin kendisine ya da çocuklarına nafaka sağlamazsa, c) Kadın kocasından nefret eder.
Khul‘a (Right of divorce) : The wife can ask for separation from her husband if she is unhappy with the marriage. There are three reasons for which she can do this : a) He harms her directly, e.g. beating her, b) He harms her indirectly, e.g. not providing for her or her children, c) She hates him.