İslam'ın yönetim sistemi içinde yer alan bu yargıç kategorisi, halk ile Devlet arasında doğan uyuşmazlıkları çözen yargıçlardan oluşur. Bu yargıç, İslam Devleti'nde Mahkemetü'l-Mezâlim (Zulmün Giderilmesi Mahkemesi) adı verilen bir mahkemede yetkilidir. Özünde, Mezâlim Mahkemesi'nin bu yargıcı, İslam Devleti içindeki bütün haksız uygulamaları ortadan kaldırmak üzere atanır; bu uygulamalar Halife, valiler veya Devletin herhangi bir görevlisi tarafından işlenmiş olsun. Halk ile İslam Devleti'nin görevlileri arasındaki uyuşmazlıklarda, bu mahkemenin yargıcı, görevlinin Şeriat'a aykırı davrandığı veya halka karşı haksızlık yaptığı sabit olduğunda, o Devlet görevlisini görevden alma hakkına sahiptir.
This category of judges within the ruling system of Islam consists of judges who settle disputes arising among the people and the State. This judge has jurisdiction within a court called Mahkamat al-Madhaalim (the Court of Unjust Acts) in the Islamic State. In essence, this judge of the Court of Unjust Acts is appointed to remove all unjust acts within the Islamic State, whether they are committed by the Khaleefah, governors, or any other official of the State. In cases of disputes between the people and the officials of the Islamic State, the judge of this court has the right to dismiss the official of the State once his negligence of the Shari‘ah or injustice committed upon the people is established.
Örnek olarak, bu mahkeme İslam Devleti tarafından vatandaşlara yönelik ayrımcılık içeren, Şeriat'ın yanlış uygulanmasını, Şeriat'ın veya İslam Devleti Anayasası'nın yanlış yorumlanmasını, Halife'nin kendisine sunulan görüşlere gösterdiği ihmali, İslam Devleti vatandaşlarına haksız yere vergi dayatılmasını vb. kapsayan tüm işlemleri inceleyebilir.
As examples, this court may investigate all matters executed by the Islamic State involving discrimination upon citizens, improper application of the Shari‘ah, improper interpretation of the Shari‘ah or the Constitution of the Islamic State, negligence by the Khaleefah of the opinions given to him, forcing a tax unduly upon the citizens of the Islamic State, etc.
Halife'nin Şeriat'i ihmal etmesi durumunu içeren bir dava incelendiğinde ilginç bir durum ortaya çıkar. Kadı el-Mezalim, davada Halife'nin eylemlerinden yana ya da aleyhine karar vermek zorundadır. Karar Halife lehine olursa, Halife'nin yetkisi devam eder ve bu, davayı doğru ve ihmal değil, uygun kılar. Öte yandan, kadı Halife aleyhine karar verirse, ki bu Şeriat'in ihmali anlamına gelir, Halife kadının hükmüne uymak zorundadır. Eğer buna uymazsa, kadı, Şeriat'in ihmali gerekçesiyle Halife'yi görevinden azletme yetkisine sahip olur.
An interesting situation arises when a case is studied involving the Khaleefah’s negligence of the Shari‘ah. The Qadi al-Madhaalim will have to either pass a judgement in favour of the actions of the Khaleefah or against him. If it is in favour of the Khaleefah, then the Khaleefah’s mandate will remain, and will, in fact, render the case as being proper and not negligence. If, on the other hand, the judge decides against the Khaleefah, which entails negligence of the Shari‘ah, the Khaleefah must abide by the judgement of the judge. If he fails to do so, the judge will be authorised to remove the Khaleefah from his position on the grounds of negligence of Shari‘ah.