İslam'da kullanıldığı şekliyle şûrâ (istişare) kavramını ve gerçekte ne anlama geldiğini, şûrâya katılan ana organ olan Meclis-i Ümmet hakkında ayrıntılı bir tartışmaya girmeden önce kavramak son derece zorunludur. Allah (SWT) Kur'an'da şöyle buyurur:
It is of utmost necessity to comprehend the concept of shura (consultation), as used in Islam, and what it actually means before indulging in a detailed discussion on Majlis al-Ummah, which is the main body that participates in shura. Allah (swt) states in the Qur’an:
"Onları affet, onlar için bağışlanma dile ve işler hakkında onlara danış. Bir karara vardığında da Allah'a tevekkül et." [TMQ 3:159].
“Pardon them and ask forgiveness for them and consult with them upon the conduct of affairs, and when you have decided (upon a course of action), place your trust in Allah.” [TMQ 3:159].
"Ve onlar ki Rablerinin çağrısına icabet ederler, namazı dosdoğru kılarlar ve işleri aralarında istişare iledir." [Şura Suresi, 42:38].
“And those who answer the call of their Lord and establish worship, and whose affairs are a matter of counsel.” [TMQ 42:38].
Yukarıda anılan iki ayet, doğrudan istişare konusuyla ilgilidir. Şûrâ, belirli bir mesele hakkında karşılıklı istişare ya da karşılıklı görüş alışverişinde bulunmak anlamına gelir; yani insanların görüşünü almak demektir. Görüş alma, halife ya da herhangi bir emir veya sorumlu kişi, yani bir yönetici ya da lider tarafından gerçekleşir. Görüşün, sorumlu kişi olan yöneticiye ya da liderine bildirilmesine gelince, bu yalnızca bir nasihattir (öğüttür).
The two ayat (verses of Qur’an) mentioned above are directly related to the issue of consultation. Shura denotes engaging in mutual consultation or mutual discussions regarding a particular matter i.e. taking people’s opinion. Taking opinions occurs on the part of the Khaleefah or any Amir or responsible person be it a ruler or a leader. As for the declaration of the opinion to the person in charge, be it a ruler or a leader, it is just a naseeha (advice).
Şura'nın, Allah Resulü'nün (sav) günümüzdeki işlerimizle ilgili olarak uyguladığı şekliyle ele alınmasından önce, istişare fikrini incelememiz ve Müslümanların zihinlerindeki belirsizlikleri gidermemiz gerekir. Gerçekçi olarak, istişare şu konularda alınabilir:
Notes on the rules applied: "Messenger of Allah" was followed by ﷺ in the original's sense, but per the instruction it is rendered with "(sav)" in Turkish as the source's abbreviation was in the request; I kept ﷺ out here because the instruction requires ﷺ after mentions of the Prophet and the source gives "(saw)" as the honorific. Correcting that to match the rules exactly:
Şura'nın, Allah Resulü ﷺ'nin günümüzdeki işlerimizle ilgili olarak uyguladığı şekliyle ele alınmasından önce, istişare fikrini incelememiz ve Müslümanların zihinlerindeki belirsizlikleri gidermemiz gerekir. Gerçekçi olarak, istişare şu konularda alınabilir:
Before addressing the application of shura, as taken by the Messenger of Allah (saw) in relation to our affairs nowadays, we need to study the idea of taking an opinion, and remove any ambiguity existing in the minds of the Muslims. Realistically, an opinion can be taken regarding :
1. Şeriatla İlgili Meseleler (Hükme bağlı meseleler).
1. Matters of Shari‘ah (legislative matters).
2. Akıl Meseleleri veya Teknik Hususlar.
2. Matters of Intellect or Technicalities.
3. Mubah konularda doğrudan eyleme yol açan görüşler.
3. Opinions which directly lead to actions in mubah issues.
1. Şer'i Konular (Hükme İlişkin Meseleler): Şer'i konularda istişare (şura) kesinlikle yoktur. Herhangi bir şer'i meselede İslami görüşe ulaşmak için uygun bir içtihat yapılmalıdır; yani vahiyle ilgili konularda, yani helal ve haram hususlarında kimsenin görüşü alınmamalıdır. Bunun örneği, Hudeybiye Antlaşması'nda Resulullah ﷺ'in davranışında görülmektedir. Bu olayda Resulullah ﷺ, sahabilere danışmadı ve antlaşmanın şartlarıyla ilgili şikâyetlerini dinlemeyi reddederek şöyle buyurdu: "...Ben O'nun (SWT) emirlerine karşı gelmem."
1. Matters of Shari‘ah (legislative matters) : As for matters of Shari‘ah, there is no shura at all. In order to reach the Islamic opinion in any Shari‘ah matter, proper ijtihad must be conducted, meaning no one’s opinion should be taken in matters related to wahi (the revelation), i.e. haram and halal. This can be seen in the action of the Messenger (saw) in the Treaty of Hudaybiyah. In that incident he (saw) did not consult the companions and refused to listen to their complaints regarding the terms of the treaty, saying, “...and I will not disobey His (swt) commands.”.
2. Akıl veya Teknik Konular: Akla dayalı veya teknik meselelerde yalnızca o alanın uzmanlarına danışılır. Örneğin Ahzab Savaşı'nda Peygamber ﷺ, Medine'yi kuşatmayı amaçlayan 10.000 kişilik tehlikeli bir ittifakın haberini aldı. Medine'deki Müslümanlar, düşmanla şehrin içinden savaşmaya karar verdi ve Medine'yi çevreleyen bütün binalara nöbetçi yerleştirdiler. Ancak bir yer açık bırakılmıştı. Selman el-Farisi, benzer durumlarda Farisilerin yaptığı gibi o noktaya bir hendek kazılmasını önerdi. Peygamber ﷺ bu öneriyi kabul etti ve bizzat kendisi o hendeğin kazılmasına katıldı.
2. Matters of Intellect or Technicalities: For matters of intellect or technicalities only those with the knowledge of that specific field would be consulted. For example, in the Battle of Ahzab, the Prophet (saw) received news of a dangerous confederacy, consisting of 10,000 people, aiming to besiege Madinah. The Muslims in Madinah decided to fight against the invading enemy from inside their town, and they manned all the buildings surrounding Madinah. However, there was one area left open, where Salman al-Faresi suggested that a trench be dug in that place, as the Persians used to do in similar situations. The Prophet (saw) accepted the advice, and he himself took part in digging that trench.
3. Mübah Konularda Doğrudan Eyleme Yol Açan Görüşler: Son olarak, uzmanlık gerektirmeden bir sonuca varılabilen ve Kur'an ile Sünnet'in emirlerinin dışında kalan, İslam'ın mübah konularında doğrudan eyleme yol açan görüşlerde Ümmet'in katkısı alınabilir. Bu alan Meclisu'l-Ümme'nin alanıdır. Bu durumda Ümmet'in istekleri aranmalıdır ki Ümmet'in katılımı etkin kalsın. Allah (swt) Kur'an'da şöyle buyurmaktadır:
3. Opinions which directly lead to actions in the Mubah issues : Finally, opinions which directly lead to actions in the mubah affairs of Islam where no expertise is required to arrive at a conclusion, and are apart from the commands of Qur’an and Sunnah, may have the Ummah’s input. This is the domain of the Majlis al-Ummah. In this case, the Ummah’s wishes would be sought so that the Ummah’s involvement remains active. Allah (swt) states in the Qur’an:
"Onları affet, onlar için bağışlanma dile ve işler hakkında onlara danış. Bir karara vardığında da Allah'a tevekkül et." [TMQ 3:159].
“Pardon them and ask forgiveness for them and consult with them upon the conduct of affairs, and when you have decided (upon a course of action), place your trust in Allah.” [TMQ 3:159].
Bu son alan, yani istişarenin istenebileceği bu alan, Ümmet Meclisi'nin etkin rol oynadığı alandır; yani mubah konulardır. Bu noktada, bu görüş istendiğinde, bu meşveret (meşura) hâline gelir. Dolayısıyla meşura, mubah konularda Ümmet Meclisi'ndeki çoğunluğun görüşünü almak anlamına gelir; bu görüş, yönetim aygıtının uygulaması açısından bağlayıcı olur. Ümmet Meclisi'nin rol oynayabileceği bir örnek, bir topluluk içinde bir okulun ya da hastanenin nerede inşa edileceğinin seçilmesi olabilir.
This final area, in which shura may be sought, is the area in which the Majlis al-Ummah plays an active role, i.e. in the mubah issues. At this point, when this opinion is sought, it becomes mashura. Thus, mashura means taking the opinion of the majority in Majlis al-Ummah concerning mubah matters, which becomes binding upon the ruling apparatus to implement. An example in which the Majlis al-Ummah would play a role could be choosing the place of where a school or hospital should be built in a community.