Modda 76
Article 76
Xalifa sud tizimiga bosh qozini tayinlaydi. Bosh qozi erkak, balog'atga yetgan, erkin, musulmon, aqli joyida bo'lgan, adolatli va fiqhni biladigan kishilar orasidan tanlanadi. Agar u madholim qozisini tayinlash va lavozimidan chetlatish huquqiga ega bo'lsa hamda madholimda hukm chiqarish vakolatiga ega bo'lsa, u mujtahid bo'lishi kerak. U ma'muriy tizim doirasida qozilarni tayinlash, ularni intizomiy jazolash va lavozimidan chetlatish vakolatiga ega bo'ladi. Sudlardagi qolgan xizmatchilarga kelsak, ular sudlar ishi uchun mas'ul bo'lgan Bo'lim boshqaruvchisiga bo'ysunadilar.
The Khalifah appoints a supreme judge to the judiciary from the male, adult, free, Muslim, sane, just people who know jurisprudence, and if he was given the power to appoint and remove the Madhalim judge, and had the power of judgement in the Madhalim, then he would have to be a Mujtahid. He would have the power to appoint judges, discipline them, and remove them as part of the administrative systems. As for the remainder of the civil servants of the courts, they are connected to the Department Manager who is responsible for the courts’ affairs.
Asl hukm shundaki, Xalifa davlatning barcha qismlaridagi ishlardan birortasiga oid muayyan vazifaga hokimlarni tayinlashi mumkin, xuddi shunday u muayyan joydagi ishlardan birortasiga oid muayyan vazifaga hokimni tayinlashi mumkin, xuddi u muayyan joyda umumiy vazifaga hokimni tayinlashi mumkin bo'lganidek. Shunday ekan, Xalifa jihod uchun bir rahbarga, hajj uchun bir rahbarga va yer soliqlari ustidan bir rahbarga vakolat berganidek, sud ishlari uchun ham rahbarga vakolat bera oladi. U rahbarga sudyalarni tayinlash, ularni lavozimidan chetlatish va ularga nisbatan intizomiy choralar ko'rish huquqini berishi mumkin, xuddi jihod rahbariga askarlar ustidan mayor va kapralларni tayinlash, ularga nisbatan intizomiy choralar ko'rish va ularni lavozimidan chetlatish huquqini berganidek. Shu sababli Xalifa Oliy sudya, ya'ni sud ishlari ustidan rahbar tayinlashi joiz. Bu Oliy sudya, ya'ni sud ishlari rahbari hokim bo'ladi, davlat xizmatchisi emas, chunki u muayyan vazifani o'z zimmasiga olgan hokimdir, ya'ni har qanday ish ustidan rahbar yoki hokim bo'lgan kishi kabi hukm yuritadi. Biroq uni sud ishlarida Xalifaning yordamchisi deb hisoblamaydilar, chunki unga muayyan tayinlov berilgan, ya'ni sud ishlarining barcha masalalarida, shuning uchun uning tayinlovi faqat sud ishlari doirasida bo'lib, undan tashqariga chiqmaydi. Yordamchiga esa barcha ishlar bo'yicha umumiy tayinlov beriladi, shuning uchun Xalifa uning yordamini barcha ishlarda so'rashi mumkin, faqat sud ishlarida yordam bera oladigan Oliy sudyadan farqli o'laroq.