Modda 82
Article 82
Sud instansiyalarining darajalarini ish turlariga ko'ra farqlash joiz. Shunga ko'ra, ayrim qozilar ma'lum darajadagi ayrim ishlarga tayinlanishi, boshqa sudlar esa qolgan ishlarni ko'rib chiqishga vakolatli qilinishi mumkin.
It is permissible to vary the grades of courts in respect to the type of cases. Some judges may thus be assigned to certain cases of particular grades and other courts to be authorised to judge the other cases.
Uning dalili shuki, sudlov Xalifa tomonidan vakolat berilishi bo'lib, u vakolat (vakolat berish) kabi bo'lib, ular o'rtasida hech qanday farq yo'q. Sudlov vakolatning bir shakli bo'lib, vakolat umumiy yoki xos bo'lishi mumkin. Shuning uchun faqat ma'lum ishlarni ko'rib chiqish uchun sudya tayinlash joiz, boshqa ishlarni ko'rib chiqish esa man etiladi. Xuddi shu joyda bo'lsa ham, yuqorida zikr etilgan ishlarni ham, boshqa barcha turdagi ishlarni ham ko'rib chiqish uchun boshqa sudya tayinlash joizdir. Shuning uchun turli darajadagi sudlar bo'lishi mumkin, va musulmonlarda bu birinchi davrda ham bo'lgan. Al-Mawardiy o'zining "Al-Ahkam As-Sultaniyyah" kitobida yozadi: "Abu Abdullah az-Zubayr aytdi: 'Basradagi hokimlar markaziy masjidda sudya tayinlar edilar va uni masjid sudyasi deb atar edilar. U yigirma dinor va ikki yuz dirhamdan kam miqdordagi nizolarni hal qilar, nafaqa (nafaqa) to'lashni buyurar edi. U o'z chegarasidan chiqmas va unga topshirilgan vazifalardan ortiq ish qilmas edi'". Allohning Elchisi (s.a.v.) bitta ish bo'yicha, masalan Amr ibn al-As ni tayinlaganida, sudlovda o'rniga boshqalarni vakil qilgan. Shuningdek, u Yamandagi sudlovni Ali ibn Abu Tolib (r.a.) ga topshirganida, ma'lum bir viloyatdagi barcha ishlar bo'yicha o'rniga boshqalarni vakil qilgan. Bu shuni ko'rsatadiki, xos va umumiy sudlov tizimi joizdir.