De huidige archeologische kennis over Palestina in de islamitische periode toont aan dat het land gedurende verschillende eeuwen bloeide en groeide onder zijn moslimheersers. Dit zou niemand moeten verbazen; de vergelijkbare situatie in Al-Andalus (moslim-Spanje) is het bewijs voor de grote weelde en innovatie van het moslimbestuur. Inderdaad, toen de Europese (Frankische) kruisvaarders in 1099 het overwegend moslimse Palestina binnenvielen, troffen zij daar een cultureel en technisch ontwikkelingsniveau aan dat in het toenmalige Europa onbekend was.

The current archaeological knowledge about Palestine during the Islamic period shows that for several centuries the country prospered and grew under its Muslim rulers. This should surprise no one; the similar situation in the Andalus (Muslim Spain) is evidence for the great opulence and innovation of the Muslim regime. Indeed, when the European (Frankish) Crusaders invaded Muslim-majority Palestine in 1099, they found there a cultural and technical level of development unknown in contemporary Europe.

De Katholieke Kerk, die in de Hoge Middeleeuwen het hoogtepunt van haar politieke macht bereikte, riep legers uit heel Europa op voor een reeks kruistochten tegen de Islam. De Latijnse kruisvaarders bezetten Palestina in 1099 en stichtten de kruisvaardersstaten in de Levant. Na de grote Oost-West-Schisma van 1054 tussen de Oosters-Orthodoxe en de Latijnse kerken, en na de aankomst van de eerste Latijnse kruisvaarders in Palestina, benoemden de kruisvaarders een Latijnse Patriarch in Jeruzalem. De hiërarchische, internationale organisatiestructuur van de Latijnse Kerk stond in scherp contrast met de organisatie in het Oosten, een netwerk van onafhankelijke kerken. De kruisvaarders verwierpen ook de beginselen van autocefalie en de onafhankelijkheid van de Orthodoxe Kerk van Palestina. Als gevolg hiervan koos de Oosters-Orthodoxe Patriarch ervoor om naar Constantinopel te verhuizen, waar hij in ballingschap verbleef tot 1187, en pas naar de stad terugkeerde nadat deze door Salah al-Din (gebed) was bevrijd. Verder, paradoxaal genoeg, verloor in het Latijnse kruisvaardersrijk Jeruzalem het bisdom ‘Caesarea in Palaestina’ in het begin van de 12e eeuw zijn religieuze en culturele autonomie en werd het onder het directe gezag geplaatst van het Latijnse Patriarchaat van Jeruzalem, dat werd gecontroleerd door de Europese heersers en kolonisten van het Latijnse Koninkrijk Jeruzalem.

The Catholic Church, reaching the peak of its political power in the High Middle Ages, called armies from across Europe to a series of Crusades against Islam. The Latin Crusaders occupied Palestine in 1099 and founded the Crusader states in the Levant. Following the great East–West schism of 1054 between the Eastern Orthodox and Latin churches and after the arrival of the first Latin Crusaders in Palestine, the Crusaders appointed a Latin Patriarch in Jerusalem. The hierarchical international organisational structure of the Latin Church contrasted sharply with the organisation in the East of a network of independent churches. The Crusaders also dismissed the principles of autocephaly and the independence of the Palestine Orthodox Church. As a result, the Eastern Orthodox Patriarch chose to relocate to Constantinople, in exile until 1187, and returned to the city only after its liberation by Salah al-Din. Furthermore, paradoxically in the Latin Crusader Kingdom of Jerusalem, in the early 12th century the diocese of ‘Caesarea in Palaestina’ lost its religious and cultural autonomy and was subjected to the direct control of the Latin Patriarchate of Jerusalem which was overseen by the European rulers and settlers of the Latin Kingdom of Jerusalem.

Desondanks probeerden de Latijnse koningen van Jeruzalem de herinnering aan het Byzantijnse Palaestina nieuw leven in te blazen, en in het Frankische Palestina werd het werkelijke bisdomsysteem van de Kerk van geheel Palaestina nieuw leven ingeblazen. Zo werd de ‘aartsbisschop van Petra, in Palaestina’ – die in de 6e eeuw de metropolis was van de Byzantijnse provincie Palaestina Tertia (Salutaris) – in een latere fase van het kruisvaardersperiode ingesteld. Deze diende het bisdom Palaestina III, het gebied van Transjordanië, en omvatte traditioneel ook het Sint-Catharinaklooster op de berg Sinaï, hoewel de militaire bescherming van de kruisvaarders zelden tot diep in de Sinaï reikte. Ondanks het afnemende aantal christenen in de regio Petra bleef het benoemen van aartsbisschoppen van Petra tot in de 20e eeuw voortbestaan.

However, the Latin Kings of Jerusalem sought to revive memories of Byzantine Palaestina and the actual diocese system of the All Palaestina Church was revived in Frankish Palestine. For instance, the ‘Archbishop of Petra, in Palaestina’ – which in the 6th century was the metropolis of the Byzantine province of Palaestina Tertia (Salutaris) – was established at some stage during the Crusader era and served the diocese of Palaestrina III, the Transjordan area, and traditionally included St Catharine’s Monastery on Mount Sinai, although Crusader military protection rarely extended deep into Sinai. Despite the dwindling number of Christians in the Petra region, appointing Archbishops of Petra lingered into the 20th century.

De hiërarchie van het Latijnse Patriarchaat van Jeruzalem en de hooggestemde Frankische kruisvaarders van de elite in Palestina, die probeerden een Europese Latijnstalige kolonie in het Heilige Land te stichten, konden niet voorkomen dat binnen ongeveer één generatie de levensopvatting van veel gewone Latijnse kolonisten in Palestina veranderde. Sommige kerkelijke Latijnse kruisvaarders maakten zich ernstig zorgen dat veel gewone Europese kolonisten in Palestina feitelijk verinheemsden en 'Oosterse' stijlen en plaatselijke gewoonten overnamen. Fulcher van Chartres, een priester die aan de Eerste Kruistocht deelnam (waarover hij later een kroniek schreef), diende daarna het Latijnse Patriarchaat van Jeruzalem en was tot 1118 kapelaan van Boudewijn, de Latijnse koning van Jeruzalem. In juli 1124 schreef hij:

The hierarchy of the Latin Patriarchate of Jerusalem and high-minded elite Frankish crusaders in Palestine, who sought to create a European Latin-speaking colony in the Holy Land, could not prevent the transformation, within a generation or so, of the outlook of many ordinary Latin settlers in Palestine. Some churchy Latin crusaders were deeply concerned that many ordinary European colonists practically went native in Palestine, adopting ‘Oriental’ styles and local customs. Fulcher of Chartres, a priest who participated in the First Crusade (of which he later wrote a chronicle), then served the Latin Patriarchate of Jerusalem and acted as chaplain to Baldwin, the Latin King of Jerusalem, until 1118, wrote in July 1124:

Want wij die Westerlingen waren, zijn nu tot Oosterlingen gemaakt. Wie een Romein of een Frank was, is nu een Galileeër, of een inwoner van Palestina. Wie een burger van Reims of Chartres was, is nu tot burger van Tyrus of Antiochië gemaakt. We zijn de plaatsen van onze geboorte al vergeten; al zijn ze voor velen van ons onbekend geworden, of worden ze in elk geval niet meer genoemd. Sommigen bezitten hier al huizen en dienaren die zij door erfenis hebben ontvangen. Sommigen hebben vrouwen genomen, niet alleen uit hun eigen volk, maar Syriërs, of Armeniërs, of zelfs Saracenen [Arabische moslims] die de genade van de doop hebben ontvangen ... De ene verbouwt wijnstokken, de andere de akkers. … Verschillende talen, nu gemeenschappelijk geworden, worden bekend bij beide volkeren. (Geciteerd in Heng 2015: 359; ook Folda 2001)

For we who were Occidentals now have been made Orientals. He who was a Roman or a Frank is now a Galilean, or an inhabitant of Palestine. One who was a citizen of Rheims or of Chartres now has been made a citizen of Tyre or of Antioch. We have already forgotten the places of our birth; already they have become unknown to many of us, or, at least, are unmentioned. Some already possess here homes and servants which they have received through inheritance. Some have taken wives not merely of their own people, but Syrians, or Armenians, or even Saracens [Muslim Arabs] who have received the grace of baptism ... One cultivates vines, the other the fields. … Different languages, now made common, become known to both races. (Cited in Heng 2015: 359; also Folda 2001)

Deze snelle 'orientalisering' en 'inheemsing' van veel gewone Europese kruisvaarders mag niemand verbazen; de niveaus van sociale, culturele en technische ontwikkeling in Palestina en het Nabije Oosten onder de islam waren immers superieur aan die in Europa. Rond de jaren 1120 was Nazareth in Galilea echter, onder invloed van opgeleide Frankische kolonisten, uitgegroeid tot een wetenschappelijk centrum van enig belang en werd het in een pauselijk document van 1145 een 'beroemde religieuze gemeenschap' genoemd (Riley-Smith 2005: 75). De stad bood een inkomen aan enkele literaire figuren, onder wie Rorgo Fretellus van Nazareth en Gerard van Nazareth; de bibliotheek, waarvan de catalogus bewaard is gebleven, vertoonde overeenkomsten met Europese scholen. Hoewel Latijnse kolonisten in Palestina en de Levant nog steeds naar Europa keken voor kennis en cultuur, wordt tegenwoordig aangenomen dat Palestina en de Levant een kanaal waren voor de overdracht van Arabische kennis naar Europa (Riley-Smith 2005: 75). In de jaren 1130 schreef een Frankische aartsdiaken, Rorgo Fretellus van Nazareth (Fetellus), die naar Palestina was verhuisd, een reisgids die door pelgrims en geleerden werd gebruikt. In zijn beschrijvingen van het Latijnse Palestina sprak hij over Provincia Palaestina: 'De stad Jeruzalem ligt in het heuvelland van Judea, in de provincie Palestina' (Fetellus 1892). Jonathan Riley-Smith heeft gewezen op het 'voortbestaan in Latijns Palestina van het moslimbestuur' (1977), en vermoedelijk verwarde Fretellus van Nazareth de bijbelse geografie met de werkelijke Arabisch-islamitische provincie Filastin van vóór de Latijnse kruistochten.

This rapid ‘Orientalisation’ and ‘indigenisation’ of many ordinary European Crusaders should surprise no one; after all, the levels of social, cultural and technical development in Palestine and the Near East at the time under Islam were superior to those in Europe. However, by the 1120s, Nazareth in Galilee, under the impact of educated Frankish settlers, had become a scholarly centre of some importance and was referred to as a ‘famous religious community’ in a papal document of 1145 (Riley-Smith 2005: 75): The city provided a living to some literary figures including Rorgo Fretellus of Nazareth and Gerard of Nazareth; its library, the catalogue of which survives, had similarities with European schools. Although Latin settlers in Palestine and the Levant still looked towards Europe for learning and culture, today Palestine and the Levant are considered to have been a channel for the transmission of Arabic learning to Europe (Riley- Smith 2005: 75). In the 1130s, a Frankish archdeacon, Rorgo Fretellus of Nazareth (Fetellus), who had moved to Palestine, wrote a guidebook that was used by pilgrims and scholars. He spoke of Provincia Palaestina in his descriptions of Latin Palestine: ‘The city of Jerusalem is situated in the hillcountry of Judea, in the province of Palestine’ (Fetellus 1892). Jonathan Riley-Smit has pointed to the ‘survival in Latin Palestine of the Muslim administration’ (1977), and in all probability Fretellus of Nazareth was conflating scriptural geography with the actual Arab Islamic province of Filastin prior to the Latin Crusades.

Over het geheel genomen werden, na de vestiging van het Latijnse Koninkrijk Jeruzalem, de macht en de religieuze zelfstandigheid van de plaatselijke Palestijnse orthodoxe kerk sterk ingeperkt, en werden de twee zetels van Caesarea Maritima en Jeruzalem omgevormd tot een Frankisch aartsbisdom, ondergeschikt aan de Latijnse Patriarch van Jeruzalem. De kruisvaarders confisqueerden ook eigendommen en grepen zich van belangrijke kerkelijke ambten die traditioneel door de Grieks-orthodoxe geestelijkheid in Palestina werden bekleed (Ellenblum 2003: 505). Dit beleid ondermijnde verder de positie van de Grieks-orthodoxe geestelijkheid in de ogen van de overwegend orthodoxe Arabisch-christelijke bevolking van Palestina. In het begin van de 13e eeuw, na de nederlaag van de Latijnse kruisvaarders door de Ayyubiden, werd de Palestijns-Arabische stad Qaysariah (Caesarea-Palaestina)

Overall, following the establishment of the Latin Kingdom of Jerusalem the power and religious independence of the local Palestine Orthodox church were reduced sharply and the two Sees of Caesarea Maritima and Jerusalem were transformed into a Frankish archdiocese, subordinate to the Latin Patriarch of Jerusalem. The Crusaders also confiscated properties and seized key ecclesiastical positions traditionally held by the Greek Orthodox clergy in Palestine (Ellenblum 2003: 505). This policy undermined further the position of the Greek Orthodox clergy in the eyes of the predominantly Orthodox Arab Christians of Palestine. In the early 13th century, following the defeat of the Latin Crusaders by the Ayyubids, the Palestinian Arab town of Qaysariah (Caesarea-Palaestina)

was nog steeds door Arabische geografen beschreven als een belangrijke stad in Filastin (Le Strange 2014: 29). In de post-kruisvaarderperiode hervond Qaysariah en haar voorheen beroemde en machtige metropolitane bisschoppen en geleerden echter nooit meer hun invloedrijke positie, na de vernietiging van het eerste Latijnse Koninkrijk door Salah al-Din (Saladin) in 1187 en de uiteindelijke eliminatie van de 200 jaar durende Frankische heerschappij over Palestina door de Mamelukken aan het eind van de 13e eeuw. Hoewel het voorheen machtige aartsbisschoppelijke zetel van Caesarea-Palaestina vandaag de dag grotendeels symbolisch is, worden het sociale geheugen en de spectaculaire geschiedenis van Caesarea-Palaestina nog steeds bewaard door de Palestijnse christenen, en wordt de Oosters-orthodoxe metropoliet van Caesarea vertegenwoordigd door een exarch van Palaestina Prima, onder de jurisdictie van het Oosters-orthodoxe Patriarchaat van Jeruzalem.

was still being described by Arab geographers as a key town in Filastin (Le Strange 2014: 29). In the post-Crusader period, however, Qaysariah and its formerly renowned and powerful metropolitan bishops and scholars never recovered their influential position after the destruction of the first Latin Kingdom by Salah al-Din (Saladin) in 1187 and the eventual elimination of the 200-year Frankish rule from Palestine by the Mamluks in the late 13th century, Although today the formerly powerful Archiepiscopal See of Caesarea-Palaestina is largely symbolic, the social memory and spectacular history of Caesarea-Palaestina are remembered by the Palestinian Christians, and the Eastern Orthodox Metropolitan of Caesarea is represented by an Exarch of Palaestina Prima, under the jurisdiction of the Eastern Orthodox Patriarchate of Jerusalem.

De lokale Arabisch-Moslim‒christelijke banden in Jeruzalem kunnen worden teruggevoerd tot de vroege islam. Na de verdrijving van de Europese Latijnse kruisvaarders uit de stad werden de inheemse, gedeelde Arabisch-Moslim‒christelijke tradities van convivencia in Jeruzalem opnieuw gekoesterd; symbolisch werden de sleutels van de Kerk van het Heilig Graf toevertrouwd aan twee aristocratische Palestijnse moslimfamilies in de stad, de Nuseibeh en de Judeh al-Ghoudia. Deze na-kruisvaarderse ceremoniële traditie, ingesteld door Salah al-Din kort voor zijn dood in 1193, voegde een andere algemeen gerespecteerde laag van dagelijkse rituelen toe aan de meerlagige, oeroude heiligheid van de plek. Vandaag zijn de ruïnes van kruisvaardersplaatsen (kerken, herbergen en kastelen) overal in het historische Palestina zichtbaar, en graffiti achtergelaten door kruisvaarders is nog steeds te zien in de Kerk van het Heilig Graf in Jeruzalem.

The local Arab Muslim‒Christian bonds in Jerusalem can be traced to early Islam. Following the elimination of the European Latin Crusaders from the city, indigenous Arab Muslim‒Christian shared traditions of convivencia in Jerusalem were re-cultivated; symbolically, the keys to the Church of the Holy Sepulchre were entrusted to two aristocratic Palestinian Muslim families in the city, the Nuseibeh and Judeh al-Ghoudia. Created by Salah al-Din shortly before his death in 1193, this post-Crusader ceremonial tradition added another widely respected layer of daily rituals to the multi-layered ancient sacredness of the site. Today the ruins of Crusader sites (churches, hostels and castles) are visible throughout historic Palestine and graffiti left by Crusaders can still be seen in the Church of the Holy Sepulchre in Jerusalem.