Ik ben geboren dicht bij de zee, uit een Palestijnse moeder / en een Arameese vader, uit een Palestijnse moeder en een Moabitische vader, uit een Palestijnse moeder / en een Arabische vader. (Darwish 1994: 69)

I was born close to the sea to a Palestinian mother / and an Aramaic father, to a Palestinian mother and a Moabite father, to a Palestinian mother / and Arab father. (Darwish 1994: 69)

De Palestijnse 'nationale' dichter Mahmoud Darwish (1941‒2008) werd geïnspireerd door de ongelooflijk rijke sociale en culturele herinneringen aan het historische Palestina. Zijn poëzie gaf een diepgaand besef van vragen over de Palestijnse identiteit en de voortdurende vorming en transformatie ervan. Terwijl veel moderne Arabische nationalisten streven naar uniciteit en exclusiviteit en voortdurend zoeken naar zuiverheid en helderheid bij het opbouwen van hun nationalistische identiteiten, zocht Darwish daarentegen naar de subtiele, gemengde en gedempte vormen van identiteit die worden vertegenwoordigd door een waardering van het schaduwrijke en inclusieve erfgoed van Palestina. Dit subtiele en rijke erfgoed werd verweven in het weefsel van de moderne Palestijnse nationale identiteit, en op de manier waarop deze identiteit met name door Darwish werd gevormd. Darwish groeide op als interne vluchteling in de Galilea, nadat zijn dorp, al-Birwa, in 1948 door Israël was verwoest. Hij leefde later een groot deel van zijn volwassen leven in ballingschap. Net als veel moderne Palestijnse intellectuelen kwam Darwish niet voort uit de stedelijke metropolitane elite of de aristocratische families van het land, maar kwam hij van het platteland en de periferie van Palestina (de Galilea). Toch werd Darwish de belichaming van de meerlagige Palestijnse nationale identiteit en de meest gevierde producent van taalkundige en culturele herinnering in het moderne Palestina. Voor Darwish blijkt het meerlagige begrip van de Palestijnse identiteit uit het feit dat zij het product is van alle krachtige culturen die door het land Palestina zijn getrokken.

Palestinian ‘national’ poet Mahmoud Darwish (1941‒2008) was inspired by the incredibly rich social and cultural memories of historic Palestine. His poetry gave a deep sense of such questions of Palestinian identity and its continued formation and transformation. While many modern Arab nationalists strive for uniqueness and exclusivity and continuously search for purity and clarity in constructing their nationalist identities, Darwish, by contrast, searched for the subtle, mixed and subdued forms of identity represented by an appreciation of the shadowy and inclusive heritage of Palestine. This subtle and rich heritage was woven into the fabric of modern Palestinian national identity and the way this identity was particularly framed by Darwish. The latter was brought up an internal refugee in the Galilee after his village, al-Birwa, was destroyed by Israel in 1948. He later lived much of his adult life in exile. Like many modern Palestinian intellectuals, Darwish did not emerge from the urban metropolitan elite or aristocratic families of the country, but came from the countryside and the periphery of Palestine (Galilee). However, Darwish became the embodiment of multi-tiered Palestinian national identity and the most celebrated producer of linguistic and cultural memory in modern Palestine. For Darwish, the multi-layered conception of Palestinian identity is evident by the fact that it is the product of all the powerful cultures that have passed through the land of Palestine:

de Hellenistische, de Perzische, de Romeinse, de Byzantijnse, de Aramese, de Arabische, de Joodse, de moslimse, de Arabisch-Joodse, de Ottomaanse, de Britse.

the Hellenistic, the Persian, the Roman, the Byzantine, the Aramaic, the Arab, the Jewish, the Muslim, the Arab Jewish, the Ottoman, the British.

Desondanks hebben de mondelinge geschiedenis en het zichtbare en materiële erfgoed van Palestina, en hun natuurlijke omgeving, ook een enorme rol gespeeld in Darwish' 'nationale' poëzie. Volgens Darwish waren moderne voorstellingen van de Palestijns-Arabische identiteit diep geworteld in de geschiedenis, geografie en natuurlijke grenzen van het land, de toponymie en de Arabische taal en culturen van Palestina, en in de ontwikkeling daarvan binnen de bredere Arabische omgeving. Volgens een belangrijk historicus Being Palestine, becoming Palestine 277

However, the oral history and visual and material heritage of Palestine and their natural settings have also figured hugely in Darwish’s ‘national’ poetry. For Darwish, modern representations of Palestinian Arab identity were deeply rooted in the history, geography and natural boundaries of the country, the toponymy and Arabic language and cultures of Palestine and its evolution within the wider Arab environs. According to a key historian Being Palestine, becoming Palestine 277

van het moderne nationalisme, Benedict Anderson (1991), speelden Europese volkstalen (die het Latijn vervingen) en de massale verspreiding van beelden door de pers en in de drukkapitalisme een belangrijke rol in de manier waarop de 'moderne natie' als een verbeelde gemeenschap in Europa is opgebouwd en verspreid.

of modern nationalism, Benedict Anderson (1991), European vernacular languages (replacing Latin) and the mass circulation of images by the press and in print capitalism played important roles in the way the ‘modern nation’ as an imagined community has been constructed and spread in Europe.

In het geval van het moderne Palestina zijn de invoering van het drukkapitalisme aan het eind van de negentiende eeuw, de verspreiding van moderne onderwijs, en taalkundige, culturele en religieuze herinneringen, standaard Arabisch en de volkstaal (spreektaal) van het Palestijns Arabisch allemaal kenmerken van een afzonderlijke identiteit geworden. Misschien is het niet verwonderlijk dat de meest invloedrijke Palestijnse nationale krant van het moderne tijdperk Falastin heette (1911–1967) – niet Filastin – waarmee de plaatselijke spreektaalnaam van het land, Falastin, werd benadrukt als middel om een afzonderlijke of aparte Palestijnse nationale identiteit te smeden. Naast de vervolkstaling van een zich ontwikkelende nationale identiteit waren de ervaring van een eigen geografie, een levende geschiedenis en culturele, taalkundige en religieuze herinneringen aan het moderne Palestina van centraal belang voor de opbouw van de moderne Palestijnse nationale identiteit. De Palestijnse volkstaal was zeker belangrijk bij de voorstelling van het moderne Palestina. In 1909 werd een Manual of Palestinian Arabic, for Self-instruction gepubliceerd door H. H. Spoer (Fellow of the American School of Archaeology and Oriental Research in Jerusalem) en E.

In the case of modern Palestine, the introduction of print capitalism in the late 19th century, the spread modern education, linguistic, cultural and religious memories, standard Arabic and vernacular (colloquial) Palestinian Arabic all became markers of a distinct identity. Perhaps it is not surprising that the most influential Palestinian national newspaper of the modern era was called Falastin (1911–1967) – not Filastin – emphasising the local colloquial Arabic name for the country, Falastin, as a way of forging a distinct or separate Palestinian national identity. In addition to the vernacularisation of a nascent national identity, the experience of distinct geography, living history and cultural, linguistic and religious memories of modern Palestine were central to the construction of modern Palestinian national identity. The Palestinian vernacular was certainly important in the visualisation of modern Palestine. In 1909 a Manual of Palestinian Arabic, for Self-instruction was published by H. H. Spoer (Fellow of the American School of Archaeology and Oriental Research in Jerusalem) and E.

Nasrallah Haddad (leraar Arabisch aan het Opleidingsseminarie voor Leraren van het Syrisch Weeshuis in Jeruzalem, ook bekend als het Schneller Weeshuis). Dit opkomende lokale nationalisme ging gepaard met verlokalisering en belangstelling voor de lokale Palestijnse volkscultuur, en dit kwam vooral tot uiting in het baanbrekende werk van Tawfiq Cana'an (1882–1964), arts, etnograaf, antropoloog, productief auteur en Palestijns nationalist.

Nasrallah Haddad (teacher of Arabic at the Teacher Training Seminary at the Syrisches Waisenhaus in Jerusalem,17 also known as the Schneller Orphanage). This incipient local nationalism was coupled with vernacularisation and interest in local Palestinian folklore, and this was particularly evident in the pioneering work of Tawfiq Cana’an (1882–1964), a physician, ethnographer, anthropologist, prolific author and Palestinian nationalist.

Geboren in Beit Jala, diende Cana'an als officier van gezondheid in het Ottomaanse leger tijdens de Eerste Wereldoorlog en zou later dienen als de eerste voorzitter van de Palestijnse Arabische Medische Vereniging, opgericht in 1944.

Born in Beit Jala, Cana’an served as a medical officer in the Ottoman army during the First World War and would later serve as the first President of the Palestine Arab Medical Association founded in 1944.

Natuurlijk, tegen de 19e eeuw was Palestina al vele eeuwen onder de islam een Arabisch land en een Arabisch land- of gewest (balad, bilad), waarbij het Arabisch (zowel het volkstaal als de standaardtaal) een belangrijk kenmerk van zijn culturele identiteit was. Onder invloed van modernisering, vervolkstaling en culturele ontwaking in het laat-Ottomaanse Palestina in de tweede helft van de 19e eeuw werd ook het klassieke Arabisch bijgewerkt en vereenvoudigd in de leerplannen van sommige scholen. In 1909 deed de Palestijnse opvoedkundige Khalil Sakakini (1878–1953)

Of course, by the 19th century Palestine had been for many centuries under Islam an Arab land and an Arab country (balad, bilad) with Arabic (vernacular and standard) being a key marker of its cultural identity. Under the impact of modernisation, vernacularisation and cultural awakening in late Ottoman Palestine during the second half of the 19th century, literary Arabic also went through updating and simplification in the curricula of some schools. In 1909, Palestinian educator Khalil Sakakini (1878–1953)

…richtte de Dusturiyyah-school in Jeruzalem op en was een pionier van een modern, progressief onderwijssysteem, waarin niet alleen het Arabisch in plaats van het Turks de voornaamste onderwijstaal werd, maar ook nieuwe methoden voor het onderwijzen van het Arabisch werden ingevoerd door de Arabische grammatica te actualiseren en de basisregels ervan te vereenvoudigen (Tamari 2003). Later werd deze progressieve traditie van vereenvoudigen, actualiseren en het klassieke Arabisch dichter bij het Palestijnse dialect brengen voortgezet in de 'nationale' poëzie van Mahmoud Darwish.

founded the Dusturiyyah School in Jerusalem and pioneered a modern progressive education system which not only made the primary language of instruction Arabic instead of Turkish but also introduced new methods of teaching Arabic by updating Arabic grammar and simplifying its basic general rules (Tamari 2003). Later this progressive tradition of simplifying, updating and bringing literary Arabic closer to vernacular Palestinian Arabic continued in the ‘national’ poetry of Mahmoud Darwish.

In navolging van Heideggers begrip van het 'worden van het zijn' houden zelfrepresentatie en het 'worden van Palestijn-zijn', volgens Darwish, op de een of andere manier verband met de manier waarop de moderne Palestijnse identiteit geleidelijk werd ontsloten, ervaren, gevisualiseerd en opnieuw vormgegeven.

Echoing the Heideggerean notion of the ‘becoming of being’, self-representation and the ‘becoming of being Palestinian’, according to Darwish, are related in some sense to the way modern Palestinian identity was progressively being uncovered, experienced, visualised and reconfigured.

18 Voor Darwish waren de Arabische taal, de poëzie en de collectieve en sociale herinneringen van Palestina in het bijzonder fundamenteel voor het blootleggen en opbouwen van een lokale Palestijnse identiteit. De maten van de ritmische Arabische poëzie worden in het Arabisch 'zeeën' (buhur) genoemd. Darwish' zeer suggestieve poëzie beeldde het moderne Palestina ook af als een ruimte tussen de (Middellandse) Zee

18 For Darwish, the Arabic language and poetry and collective and social memories of Palestine, in particular, were fundamental to the uncovering and construction of local Palestinian identity. The metres of the rhythmical Arabic poetry are known in Arabic as ‘seas’ (buhur). Darwish’s highly evocative poetry also visualised modern Palestine as a space between the (Mediterranean)

Zee en de (Arabische) woestijn, een idee dat diep geworteld is in de middeleeuwse Arabisch-islamitische opvatting en in het collectieve geheugen van Palestina. Voor Darwish vertegenwoordigen het 'Binnenland van Palestina' (bar Filastin) en de 'Zee van Palestina' (bahr Filastin) – letterlijk en figuurlijk gesymboliseerd door de Middellandse Zee en de Arabische woestijn – Palestina als geheel. Het zijn tevens ruimten van ervaringen, van innerlijk bewustzijn en onderbewustzijn, en van bewust onthulde persoonlijke en collectieve identiteiten.

Sea and the (Arabian) Desert, an idea which is deeply rooted in the medieval Arab Islamic conception and social memories of Palestine. But for Darwish the ‘Hinterland of Palestine’ (bar Filastin) and the ‘Sea of Palestine’ (bahr Filastin) – symbolised literally and metaphorically by the Mediterranean Sea and the Arabian Desert –represent Palestine as a whole. They are also spaces of experiences, of inner consciousness and subconsciousness and of consciously unveiled personal and collective identities.