8.7 Het lezen van de geschiedenis van het moderne Palestina door de ogen van de inheemse bevolking

8.7 Het lezen van de geschiedenis van het moderne Palestina door de ogen van de inheemse bevolking - Palestina: Een Geschiedenis van Vierduizend Jaar | Quran Course

Europese invloeden waren duidelijk merkbaar in het "moderniserende" en verlichte bestuur van Dhaher al-ʿUmar. Deze vroege moderniseringspogingen werden in de hand gewerkt door het feit dat het conservatieve religieuze gezag in het land, dat berustte bij de muftis in de steden van Palestina, altijd ondergeschikt was aan het politieke gezag. De Italiaanse oudheidkundige, wetenschapper en reiziger Giovanni Filippo Mariti, die in 1760 in Acre aankwam en twee jaar in de Franse wijk verbleef, schrijft in Travels Through Cyprus, Syria, and Palestine over de invloed van Europese ideeën op de hoofdstad van Dhaher al-ʿUmar, Acre. Hij beschrijft de snelle reactie van de gouverneur van Acre op de toen woedende pest, die niet alleen Palestina maar ook Egypte en Syrië trof. Grote en kleine epidemieën (soms gecombineerd met hongersnood) waren een terugkerend kenmerk van het middeleeuwse Palestina, met verwoestende gevolgen in de vorm van een hoog sterftecijfer in het land. Ook in de Middellandse Zee-havensteden van Palestina braken tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog kleine epidemieën uit. Toch handelde de verlichte al-ʿUmar in 1760 beslist: hij negeerde religieuze bijgeloven en voerde voorzorgsmaatregelen in, waaronder een strikte quarantaine in Acre en maatregelen die handelaars betroffen die de stad binnenkwamen of verlieten. Deze maatregelen hielpen het effect van de epidemie op de dichtbevolkte stad te beperken en redden veel levens.

European influences on the ‘modernising’ and enlightened administration of Dhaher al-ʿUmar were much in evidence. These early modernisation efforts were facilitated by the fact the conservative religious authority in the country, which rested with the muftis in the cities of Palestine, was always subordinate to the political authority. Italian antiquarian, scientist and traveller Giovanni Filippo Mariti, who arrived in Acre in 1760 and resided in the French quarter for two years, writes in Travels Through Cyprus, Syria, and Palestine about the influence of European ideas on the capital of Dhaher al-ʿUmar, Acre. He describes the swift response of the Governor of Acre to the then raging plague which was affecting not only Palestine but also Egypt and Syria. Large and small epidemics (occasionally combined with famine) had been a recurrent feature of medieval Palestine with devastating effects in terms of the high death toll in the country. Small epidemics also occurred in the Mediterranean port cities of Palestine during the First and Second World War. Yet in 1760 the enlightened al-ʿUmar acted decisively, brushing aside religious superstitions and imposing precautionary measures including a strict quarantine in Acre and measures affecting traders entering and leaving the city; these measures helped to minimise the effect of the epidemic on the crowded city and saved many lives:

Al-ʿUmar, net als Muhammad ‘Ali van Egypte (1769–1849) en anders dan de Palestijnse Ottomaanse stedelijke elites van Nablus en Jeruzalem, was een wetsbreker en een makers van regels, niet een die regels aanvaardde. Deze stedelijke elites bevonden zich in een ondergeschikte positie, waarin de machtsverhoudingen hen op een plaats brachten met minder invloed, gezag en belang dan hun keizerlijke Ottomaanse ‘regelmaker’. Daarentegen werd het feitelijk onafhankelijke regime van al-ʿUmar gevormd in directe tegenstelling tot en als uitdaging van het gezag van de Ottomaanse heerschappij in Palestina, terwijl het de legitimiteit van de Ottomaanse kalief nominaal erkende. Het gezag van al-ʿUmar functioneerde binnen de context van islamitische legitimiteit en macht, en de islamitische geschiedenis van Palestina bracht een verscheidenheid aan opvattingen over macht, gezag en legitimiteit voort. De staat van al-ʿUmar is door zijn critici een sjeikdom genoemd, terwijl de inmiddels overleden Albert Hourani er over sprak als een ‘klein koninkrijk’ (aangehaald in Joudeh 2015), maar het zou passender zijn het te omschrijven als een soevereine ‘grensstaat’ over het grootste deel van Palestina gedurende meer dan een kwart eeuw. Binnen de bredere historische islamitische context van macht en legitimiteit zou het echter als een emiraat kunnen worden beschreven. Historisch was een emiraat een geopolitieke entiteit of staat die werd bestuurd door een moslimemir, sultan, sjeik, militair commandant, gouverneur of prins. Etymologisch is emiraat of amirate (Arabisch: imarah) het bestuur van het grondgebied van een emir. De Arabische term kon ook vorstendom impliceren. Onder de islam, en tot voor kort, waren emiraten een gangbare vorm van bestuur en feitelijke staatkunde. De verscheidenheid aan emiraten omvatte het beroemde Emiraat van Córdoba, een onafhankelijke staat in Andalusië tussen 756 en 929, met Córdoba als hoofdstad. Hoewel de Emiraat van Córdoba aanvankelijk de legitimiteit van de Umayyadische kalief in Damascus erkende, groeide het in feite niet alleen in directe tegenstelling tot de Abbasidische staat en de verwerping van de Abbasidische kaliefen in Bagdad, maar evolueerde en transformeerde het ook tot het Kalifaat van Córdoba. Met Córdoba als hoofdstad bestond deze staat van 929 tot 1031 en was zij destijds een van de meest ontwikkelde landen ter wereld. Ook in Andalusië werd het Emiraat van Granada (ook bekend als het Nasridische Koninkrijk Granada; Spaans: Reino Nazarí de Granada) in 1248 gesticht. Het sloot zich aan bij het Christelijke Koninkrijk Castilië en bleef de daaropvolgende 250 jaar een tributaire staat. Het was de laatste staat op het Iberisch Schiereiland die door moslims werd bestuurd. Enkele eeuwen later, op het hoogtepunt van de macht van al-ʿUmar in Palestina in het midden van de 18e eeuw, werd Koeweit in de jaren 1750 een emiraat, geleid door de Shaykh van Koeweit. Eind 19e eeuw werd het Emiraat van Koeweit een Brits protectoraat, en sindsdien heeft het zich ontwikkeld tot een moderne staat. Had de staat van al-ʿUmar de dood van zijn stichter in 1775 overleefd en was zij tot ver in de 19e eeuw blijven bestaan, dan zou de moderne geschiedenis van Palestina vandaag de dag worden gelezen en geschreven met de ogen van de inheemse bevolking van Palestina, in plaats van vanuit Ottomaanse, Britse of Zionistische perspectieven.

Al-ʿUmar, like Muhammad ‘Ali of Egypt (1769–1849) and unlike the Palestinian Ottoman urban elites of Nablus and Jerusalem, was a rulebreaker and a ruler-maker, not a rule-taker, These urban elites were in a subordinate state of affairs where the power dynamic put them at a position of less influence, authority and significance than their imperial Ottoman ‘rule-maker’. By contrast, al-ʿUmar’s effectively independent regime was created in direct opposition and as a challenge to the authority of the Ottoman rule in Palestine, while nominally acknowledging the legitimacy of the Ottoman Caliph. Al-ʿUmar’s authority operated within the context of Islamic legitimacy and power and Islamic history of Palestine produced a variety of notions of power, authority and legitimacy. Al-ʿUmar’s state has been referred to by its detractors as a sheikhdom, while the late Albert Hourani referred to it as a ‘little kingdom’ (cited in Joudeh 2015), but it would be more appropriate to describe it as a sovereign ‘frontier state’ in most of Palestine for over a quarter of a century. However, it could be described as an emirate within the wider historical Islamic context of power and legitimacy. Historically an emirate was a geo-political entity or state that was ruled by a Muslim emir, sultan, sheikh, military commander, governor or prince. Etymologically emirate or amirate (Arabic: imarah) is the administration of territorial entity of an emir. The Arabic term could also imply principality. Under Islam, and until recently, emirates were a common form of governance and actual statehood. The variety of emirates included the famous Emirate of Córdoba, which was an independent state in Andalusia between 756 and 929, with Córdoba as its capital. Initially acknowledging the legitimacy of the Umayyad Caliphs in Damascus, in fact the Emirate of Córdoba not only grew in direct opposition to the Abbasid state and rejection of the Abbasid Caliphs in Baghdad, but also evolved and transformed itself into the Caliphate of Córdoba. With its capital in Córdoba, this state existed from 929 to 1031 and was at the time one of the most developed countries in the world. Also in Andalusia, the Emirate of Granada (also known as the Nasrid Kingdom of Granada; Spanish: Reino Nazarí de Granada), was established in 1248 and aligned with the Christian Kingdom of Castile, and remained a tributary state for the next 250 years. It was the last state in the Iberian Peninsula to be ruled by Muslims. Several centuries later, at the height of al-ʿUmar’s power in Palestine in the mid-18th century, Kuwait became an emirate in the 1750s, headed by the Shaykh of Kuwait. In the late 19th century the Emirate of Kuwait became a British protectorate and it has since evolved into a modern state. Had al-ʿUmar’s state survived the death of its founder in 1775 and persisted well into the 19th century, today the modern history of Palestine would be read and written with the eyes of the indigenous people of Palestine, rather than through Ottoman, British or Zionist perspectives.

De blijvende invloed van al-ʿUmars dawlah qutriyyah en van al-Jazzars krachtige, autonome regime op het Europese en laat-Ottomaanse denken, en op de hedendaagse Palestijnse mentaliteit en herinneringen, kan nauwelijks overschat worden. Halverwege de 18e eeuw verplaatste al-ʿUmar het machtscentrum in Galilea van Safad (en de liwa van Safad) naar Acre, een stad die al-ʿUmar uitbouwde tot een van de grootste, rijkste en best versterkte steden van de regio al-Sham. Het is dan ook geen toeval dat Napoleon Bonaparte in 1799 probeerde de stad te veroveren, maar daarin faalde. Zeventig jaar later, in de vroege jaren 1870 – zoals we in hoofdstuk negen zullen zien – reorganiseerden de Ottomanen Palestina en creëerden ze de sanjak van Acre als een van de drie bestuurlijke regio's in het land. Bijna vijf eeuwen lang, van 1266 tot het begin van de 18e eeuw, was Safad de hoofdstad van Galilea, en na 1517 bevestigden de Ottomanen de bestuurlijke positie van Safad in Galilea door de bestuurlijke sanjak van Safad in te stellen. Gezien het feit dat Safad Galilea en Noord-Palestina eeuwenlang had gedomineerd, zowel onder de Mamelukken als onder de Ottomanen, moet de oprichting van de sanjak van Acre in de late Ottomaanse periode ook worden beschouwd als een van de blijvende erfenissen van het Palestina van de 18e eeuw onder al-ʿUmar en al-Jazzar, voor de late Ottomaanse opvatting over en de bestuurlijke herindeling van Palestina.

The lasting impact of al-ʿUmar’s dawlah qutriyyah and al-Jazzar’s powerful autonomous regime on both European and late Ottoman thinking as well as on the modern Palestinian psyche and memories can hardly be overstated. In the mid-18th century al-ʿUmar shifted the centre of power in Galilee from Safad (and the Liwa of Safad) to Acre, a town which al-ʿUmar transformed into one of the biggest, wealthiest and most well-fortified cities of the al-Sham region. It is hardly a coincidence, therefore, that in 1799 Napoleon Bonaparte sought but failed to conquer the city. Seventy years later, in the early 1870s – as we shall see in chapter nine – the Ottomans reorganised Palestine and created the sanjak of Acre as one of three administrative regions in the country. For nearly five centuries from 1266 until the early 18th century, Safad was the capital of the Galilee and after 1517 the Ottomans confirmed its administrative position in Galilee by creating the administrative sanjak of Safad. In view of the fact that the Safad had dominated the Galilee and northern Palestine for centuries under both the Mamluks and Ottomans, the creation of the sanjak of Acre in the late Ottoman period should also be counted as one the lasting legacies of 18th century Palestine under al-ʿUmar and al-Jazzar for the late Ottoman perception, and administrative reorganisation, of Palestine.