Gedurende vele decennia in de 18e eeuw verbond het in de Galilea gevestigde autonome regime van Dhaher al-ʿUmar – met name door de toegenomen handelsbetrekkingen met Frankrijk en Groot-Brittannië – effectief de Galilea met de gehele Palestijnse kust, van Libanon tot Gaza. Het is daarom niet verwonderlijk dat gedurende de 19e eeuw de gezamenlijke invloed van Europese reisverslagen (‘reizen in Palestina’), reisgidsen, religieuze verhandelingen, romans, pelgrimsverslagen en kaarten een duidelijk onderscheid maakte tussen ‘Palestina’ en ‘Syrië’, en het historische Palestina/Heilige Land voor alle praktische doeleinden als een afzonderlijk land behandelde. Bovendien waren voor Europese en Russische reizigers en pelgrims Palestina en het Heilige Land gedurende de 19e eeuw synoniemen en inwisselbaar. Deze synonymie omvatte Syrië niet, waardoor Palestina scherp verschilde van Syrië in het noorden. In de 19e eeuw trok een religieus revivalisme, gepaard aan een koortsachtig messiaans nationalisme, ‘terug naar de Bijbel’-bewegingen en de ‘herontdekking’ van Palestina, door Europa en Rusland. Bovendien waren in de Europese en Russische Oriëntalismen van de 19e eeuw ‘Palestina’ en het ‘Heilige Land/Terra Sancta/het land van Jezus’ inwisselbaar. Deze religieus-politieke opvatting van Palestina, doordrenkt van de verhalen van het Nieuwe Testament, deed Palestina/het Heilige Land scherp verschillend lijken van Syrië en Libanon, en maakte de Galilea (de geboorteplaats van Jezus en het toneel van veel verhalen uit het Nieuwe Testament)

For many decades in the 18th century the Galilee-based autonomous regime of Dhaher al-ʿUmar – with its increased trade links with France and Britain in particular – effectively linked the Galilee with the entire Palestinian coast from Lebanon to Gaza. It is not surprising, therefore, that throughout the 19th century the combined effect of European travelogues (‘travels in Palestine’), guide books, religious treatises, novels, pilgrims’ accounts and maps made a clear distinction between ‘Palestine’ and ‘Syria’ and treated historic Palestine/Holy Land for all practical purposes as a separate country. Moreover, throughout the 19th century for European and Russian travellers and pilgrims Palestine and the Holy Land were synonymous and interchangeable. This synonymy did not include Syria, which made Palestine sharply distinct from Syria to the north. In the 19th century religious revivalism, combined with feverish messianic nationalism, ‘back to the Bible’ movements and ‘rediscovery’ of Palestine, swept across Europe and Russia. Moreover, in European and Russian Orientalisms of the 19th century ‘Palestine’ and the ‘Holy Land/Terra Sancta/the land of Jesus’ were interchangeable. This religio-political perception of Palestine, steeped in the stories of the New Testament, made Palestine/the Holy Land seem sharply distinct from Syria and Lebanon and made the Galilee (the birthplace of Jesus and the scene of many of the stories of the New Testament)

inherent en nauw verbonden met Jeruzalem, Betlehem, Hebron, Jaffa en Gaza, meer dan zijn traditioneel nauwe banden binnen de islam met het uitgestrekte gebied al-Sham.

inherently and closely linked with Jerusalem, Bethlehem, Hebron, Jaffa and Gaza, more than its traditionally close links under Islam with the vast al-Sham region.

De verspreiding van het concept Palestina werd geïllustreerd door de bergen van geografische literatuur over Palestina die werden opgesomd in de Bibliotheca geographica Palaestinae uit 1890 van Gustav Reinhold Röhricht, een Duitse historicus van de kruistochten. Röhricht leverde een overzicht van 3515 gedrukte en handgeschreven verslagen die aan Palestijnse literatuur zijn gewijd, tussen 333 n.Chr. en 1878 n.Chr. Het werk bevatte ook een chronologische lijst van kaarten met betrekking tot Palestina. Röhrichts overzicht van de Palestijnse literatuur en publicaties toont het volgende:

The popularisation of the concept of Palestine was illustrated by the mountains of geographical literature on Palestine listed in the 1890 Bibliotheca geographica Palaestinae by Gustav Reinhold Röhricht, a German historian of the Crusades. Röhricht provided a census of 3515 print and manuscript accounts dedicated to Palestine literature between 333 AD and 1878 AD. The work also had a chronological list of maps relating to Palestine. Röhricht’s survey of Palestine literature and publications shows the following:

(a) 333 tot 1300 n.Chr.: 177 werken (b) 14e eeuw: 97

(a) 333 to 1300 AD: 177 works (b) 14th century: 97

(c) 15e eeuw – met de uitvinding van de drukpers–: 279

(c) 15th century – with the invention of the printing press–: 279

16e eeuw: 333

(d) 16th century: 333

(e) 17e eeuw: 390

(e) 17th century: 390

(f) 18e eeuw: 318

(f ) 18th century: 318

(g) 19e eeuw (tot 1878) – met de vervanging van de met de hand bediende persen in de stijl van Gutenberg door stoomaangedreven persen, waarmee op industriële schaal gedrukt kon worden –:1915 werken. (Shalev 2012: 79)

(g) 19th century (until 1878) – with the replacement of the handoperated Gutenberg-style presses by steam-powered presses which allowed printing on an industrial scale –:1915 works. (Shalev 2012: 79)

Deze opmerkelijke survey was echter verre van uitputtend. Westerse reisverslagen over Palestina uit de 18e en 19e eeuw omvatten duizenden boeken, artikelen en andere materialen die de reizen van Europese, Russische en Noord-Amerikaanse reizigers naar het Heilige Land beschrijven.

However, this remarkable survey was far from being exhaustive. Western travelogues of Palestine in the 18th and 19th centuries included thousands of books, articles and other materials detailing accounts of the journeys of European, Russian and North American travellers to the Holy Land.

Gedreven door het moderne kapitalisme, nieuwe drukkerijtechnieken en nieuwe vervoermiddelen behandelden veel reisverhalen over Palestina het land niet zozeer als een land van levende geschiedenissen en gedeelde herinneringen van gewone mensen, maar eerder als een gedenkteken voor het westerse christendom – een christendom dat op zoek was naar een nieuwe identiteit midden in de woedende strijd tussen wetenschappelijk rationalisme en scepticisme enerzijds en letterlijk evangelisch fundamentalisme anderzijds. Typerend noemde een tijdschrift van de Church of England, The Church Quarterly Review uit 1891, Röhrichts boek "onmisbaar" voor studenten van de Palestijnse geografie. Röhrichts overzicht van de Palestijnse literatuur is het meest onthullend met betrekking tot twee bijzondere periodes:

Fuelled by modern capitalism, new printing technologies and new transport means, many of the travelogues on Palestine treated the country not so much as a land of living histories and shared memories of ordinary people but more of a memorial to Western Christianity – a Christianity in search of a new identity in the midst of the raging struggle between scientific rationalism and scepticism, on the one hand, and literalist evangelist fundamentalism, on the other. Typically, a Church of England journal, The Church Quarterly Review of 1891, described Röhricht’s book as ‘indispensable’ to students of Palestinian geography. Röhricht’s survey of Palestine literature is most revealing with regard to two particular periods:

de Renaissanceperiode en de negentiende eeuw. Deze twee periodes kenden twee grote Europese technologische revoluties met aanzienlijke invloed op de Palestijnse literatuur: ten eerste de drukrevolutie van de Renaissance, die vanaf het eind van de vijftiende eeuw het tijdperk van massale verspreiding van publicaties inluidde, en ten tweede de vervanging in de negentiende eeuw van de met de hand bediende pers in de stijl van Gutenberg door de stoomgedreven pers, waardoor drukken en publiceren op industriële schaal mogelijk werd. Deze ongekende industriële schaal van productie, verspreiding en consumptie van kennis over Palestina/het Heilige Land werd ondersteund door de fotografische revolutie van de jaren 1830, die massa's beelden van het Heilige Land begon te produceren voor de Europese, Amerikaanse en Russische markten.

the Renaissance period and the 19th century. These two periods experienced two major European technological revolutions with considerable impact on the Palestine literature: first, the Renaissance printing revolution press from the late 15th century introduced the era of mass circulation of publications and second, in the 19th century the replacement of the hand-operated Gutenberg-style press by the steam-powered press allowed printing and publication on an industrial scale. This unprecedented industrial scale of production, circulation and consumption of Palestine/Holy Land knowledge was aided by the photographic revolution of the 1830s which began to produce masses of images of the Holy Land for the European, American and Russian markets.

Een paar voorbeelden van de grote hoeveelheid literatuur over Palestina, waaronder geografische publicaties over en 'reizen door' Palestina in de 19e eeuw, in verschillende belangrijke Europese talen, zijn John Lewis Burckhardts Travels in Syria and the Holy Land (1822); Thomas Wrights Early Travels in Palestine (1848), dat verslagen bevat van de vroege pelgrims naar Palestina; en Leslie Porters A Handbook for Travellers in Syria and Palestine: Including an Account of the Geography, History, Antiquities, Inhabitants of these Countries, Part 1 and 2 (1858, 1868); Vital Cuinets Syrie, Liban et Palestine: géographie administrative, statistique, descriptive et raisonnée (1896); Titus Toblers Dritte Wanderung nach Palästina (1859); en Bibliographia Geographica Palestinae (1867). John Murray, een van de belangrijkste en meest invloedrijke uitgevers in Groot-Brittannië, bracht Porters A Handbook for Travellers in Syria and Palestine uit, dat Palestina behandelt als een afzonderlijk land. Dit boek beschrijft Palestina in drie hoofdsecties: deel I 'Palestina-Jeruzalem' en 'Zuid-Palestina', dat steden van Gaza tot Jaffa omvat, en deel 2 met twee secties:

A few examples of the large amounts of Palestine literature, including geographic publications on and ‘travels in’ Palestine in the 19th century, in several key European languages, include John Lewis Burckhardt’s Travels in Syria and the Holy Land (1822); Thomas Wright’s Early Travels in Palestine (1848), which consists of accounts of the early pilgrims to Palestine, and Leslie Porter’s A Handbook for Travellers in Syria and Palestine: Including an Account of the Geography, History, Antiquities, Inhabitants of these Countries, Part 1 and 2 (1858, 1868), Vital Cuinet, Syrie, Liban et Palestine: géographie administrative, statistique, descriptive et raisonnée (1896); Titus Tobler’s Dritte Wanderung nach Palästina (1859); and Bibliographia Geographica Palestinae (1867). John Murray, one of the most important and influential publishers in Britain, produced Porter’s A Handbook for Travellers in Syria and Palestine, which treats Palestine as a separate country. This book describes Palestine in three major sections: Part I ‘Palestine-Jerusalem’ and ‘Southern Palestine’, which includes cities from Gaza to Jaffa, and Part 2 with two sections:

(a) „Noord-Palestina”, waartoe de Galilea en Damascus behoorden, en (b) „Noord-Syrië”. Op soortgelijke wijze Joseph Meens *Geography of Palestine*:

(a) ‘Northern Palestine’, which included the Galilee and Damascus, and (b) ‘Northern Syria’. In a similar vein, Joseph Meen’s Geography of Palestine:

Historisch en Beschrijvend (1865) en Walter McLeods The Geography of Palestine, or, the Holy Land, Including Phoenicia and Philistia (1856) waren typerend voor het grote aantal boeken over de historische geografie van Palestina dat in het midden van de negentiende eeuw in Groot-Brittannië en Europa werd gepubliceerd. Deze historisch-geografische publicaties behandelden Palestina als een afzonderlijk land en als een geopolitieke eenheid, los van Syrië, Egypte en Arabië. Het is ook de moeite waard erop te wijzen dat de uitdrukking ‘Zuid-Syrië’, die kort in het begin van de twintigste eeuw opdook, in deze publicaties nooit werd genoemd.

Historical and Descriptive (1865) and Walter McLeod’s The Geography of Palestine, or, the Holy Land, Including Phoenicia and Philistia (1856) were typical of the large number of books on the historical geography of Palestine published in Britain and Europe in the middle of the 19th century. These historical-geographic publications treated Palestine as a distinct country and a geo-political unit separate from Syria, Egypt and Arabia. It is also worth pointing out that the expression ‘Southern Syria’, which appeared briefly in the early 20th century, was never mentioned in these publications.

Cruciaal is dat in de tweede helft van de 19e eeuw vertalingen van artikelen en boeken naar het Arabisch een duidelijk onderscheid begonnen te maken tussen Syrië en Palestina.

Crucially, in the second half of the 19th century translations of articles and books into Arabic began to distinguish clearly between Syria and Palestine.

Zo bijvoorbeeld werd in 1883 het artikel 'Plants of Syria and Palestine' van George Edward Post gepubliceerd in het Arabische tijdschrift al-Muqtataf (1883), dat in 1876 was opgericht aan het Syrian Protestant College, het huidige American University of Beirut, voordat het in 1884 naar Caïro verhuisde. Hetzelfde onderscheid komt ook voor in de Arabische versie van Posts Nabat Suriyya wa-Filastin wa-al-Qatr al-Misri wa-Bawadiha (Flora van Syrië, Palestina en de Sinaï:

For instance, in 1883 George Edward Post’s article ‘Plants of Syria and Palestine’ was published in the Arabic journal al-Muqtataf (1883), which was founded in 1876 at the Syrian Protestant College, today the American University of Beirut, before moving to Cairo in 1884. The same distinction is also found in the Arabic version of Post’s Nabat Suriyya wa-Filastin wa-al-Qatr al-Misri wa-Bawadiha (Flora of Syria and Palestine and Sinai:

Een Handboek van de Bloeiende Planten en Varens, inheems en ingeburgerd, van de Taurus tot Ras Muhammad en van de Middellandse Zee tot de Syrische Woestijn) (1896), een aanwijzing dat Europese publicaties over de geografie van Palestina en hun vertalingen in het Arabisch tegen de jaren 1880 begonnen te invloed uit te oefenen op de moderne Arabische opvattingen over Palestina (Foster 2013) en op het zich ontwikkelende idee dat Palestina een afzonderlijke geopolitieke eenheid was.

A Handbook of the Flowering Plants and Ferns Native and Naturalized from the Taurus to Ras Muhammad and from the Mediterranean Sea to the Syrian Desert) (1896), an indication that by the 1880s European publications on Palestine geography and their translations into Arabic were beginning to have an impact on modern Arab perceptions of Palestine (Foster 2013) and the evolving notion that Palestine was a distinct geo-political unit.

Het werk van Guy Le Strange, een geleerde van het Arabisch en Perzisch aan de Universiteit van Cambridge, over de historische geografie van Palestina onder de islam in de Middeleeuwen, voegde in de tweede helft van de 19e eeuw een nieuwe dimensie toe aan de Britse belangstelling voor Palestina. Guy Le Strange’s Palestine under the Moslems; A Description of Syria and the Holy Land from A.D. 650

The work of Guy Le Strange, a scholar of Arabic and Persian at Cambridge University, on the historical geography of Palestine under Islam in the Middle Ages, added another dimension to British preoccupation with Palestine in the second half of the 19th century. Guy Le Strange’s Palestine under the Moslems; A Description of Syria and the Holy Land from A.D. 650

tot 1500. Vertaald uit de Works of the Mediaeval Arab Geographers, uitgegeven in Londen door het Committee of the Palestine Exploration Fund (PEF) in 1890. Het PEF, opgericht in 1865, had zich al gericht op Palestina/het Heilige Land. Andere voorlopers van het PEF richtten zich eveneens op Palestina/het Heilige Land en maakten een duidelijk onderscheid tussen Palestina en Syrië. Daartoe behoorde de evangelische British Palestine Association, zestig jaar vóór het PEF opgericht. De oprichting van de Palestine Association in het begin van de 19e eeuw was ingegeven door de Napoleontische oorlogen en de Franse invasie en veldtocht in Egypte en Palestina in 1798‒1801. Napoleons nederlaag bij Acre in 1799 is een van de bekendste episodes uit de moderne wereldgeschiedenis. Het mislukken van zijn belegering van Acre – in Europa bekend als de laatste hoofdstad van het Latijnse kruisvaarderskoninkrijk Jeruzalem – in 1799, met de volledige steun van de Britse maritieme macht, luidde een nieuw tijdperk in van directe Britse betrokkenheid in de regio en het begin van het religieus-politieke onderscheid van de Britten tussen Palestina en Syrië. Dit werd duidelijk in een lang romantisch-evangelisch gedicht uit 1803, Palestine, geschreven door een geestelijke, Reginald Heber, later bekend als bisschop van Calcutta, met hulp van Sir Walter Scott.

to 1500. Translated from the Works of the Mediaeval Arab Geographers, was published in London by the Committee of the Palestine Exploration Fund (PEF) in 1890. The PEF, founded in 1865, had already focused on Palestine/ the Holy Land. Other antecedents to the PEF also focused on Palestine/the Holy Land and made a clear distinction between Palestine and Syria. This included the evangelical British Palestine Association, established sixty years before the PEF. The formation of the Palestine Association in the early 19th century had been spurred by the Napoleonic wars and the 1798‒1801 French invasion and campaign in Egypt and Palestine. Napoleon’s defeat at Acre in 1799 is one of the best-known episodes of modern world history. The collapse of his siege of Acre – the city known in Europe as the last capital of the Latin Crusader Kingdom of Jerusalem – in 1799 with the full support of British maritime power ushered in a new era in British direct involvement in the region and the beginnings of British religio-political distinction between Palestine and Syria. This became evident in a long romantic-evangelical poem from 1803, Palestine, which was composed by a clergyman, Reginald Heber, later known as Bishop of Calcutta, with the help of Sir Walter Scott.

Het populaire gedicht werd voorgedragen in Londense theaters en later gepubliceerd, en door de componist William Crotch, hoogleraar muziek aan de Universiteit van Oxford, op muziek gezet. De toenemende betrokkenheid van Britse evangelischen bij Palestina werd ook zichtbaar in de hernoeming van de Palestine Association, die in 1805 werd opgericht kort na het vertrek van de Fransen uit de regio. Deze vereniging was in maart 1805 aanvankelijk opgericht onder de naam Syrian Society. Een maand later, op 24 april 1805, besloten de oprichters dat de Syrian Society ‘voortaan The Palestine Association zal heten’. De Palestine Association werd mede opgericht en geleid door William Richard Hamilton (1777–1859), een Brits diplomaat, reiziger, oudheidkundige en egyptoloog die later diende als Under-Secretary for Foreign Affairs.

The popular poem was recited in London theatres and was later published, and set to music by the composer William Crotch, a professor of music at Oxford University. The increasing British evangelical involvement in Palestine also became evident in the renaming of the Palestine Association, which was established in 1805 shortly after the departure of the French from the region. This society had initially been founded in March 1805 under the name Syrian Society. A month later, on 24 April 1805, its founders decided that the Syrian Society ‘shall henceforth be denominated The Palestine Association’. The Palestine Association was co-founded and led by William Richard Hamilton (1777–1859), a British diplomat, traveller, antiquarian and Egyptologist who later served as Under-Secretary for Foreign Affairs.

De vereniging werd in 1834 formeel opgeheven en opgenomen in de Royal Geographical Society (Silberman 1982; Kark and Goren 2011).

The Association was formally disbanded in 1834 and incorporated into the Royal Geographical Society (Silberman 1982; Kark and Goren 2011).

Le Strange’s Palestine under the Moslems (1890, 2010, 2014) plaatste de afbeelding van de Rotskoepel op de omslag en bevatte kaarten en illustraties. Zijn werk, dat ‘de massa informatie introduceert die begraven ligt in de Arabische teksten van de moslimse geografen en reizigers van de Middeleeuwen’ (Le Strange 1890: Preface), bood levendige beschrijvingen van Jund Filastin onder de islam, op basis van de verslagen van de 10e-eeuwse Palestijns-Jeruzalemse historicus en geograaf al-Maqdisi en zijn werk, Ahsan al-Taqasim Fi Ma’rifat al-Aqalim (The Best Divisions for Knowledge of the Regions) (al-Maqdisi 1994, 2002). Le Strange had al in 1886 het beroemde werk van al-Maqdisi uit het Arabisch in het Engels vertaald en gepubliceerd onder de titel al-Mukaddasi’s Description of Syria and Palestine, en ook deze titel van Le Strange onderstreept het scherpe geopolitieke onderscheid tussen Palestina en Syrië in het Europese denken van de 19e eeuw.

Le Strange’s Palestine under the Moslems (1890, 2010, 2014) placed the image of the Dome of the Rock on its cover and contained maps and illustrations. His work, which introduces ‘the mass of information which lies buried in the Arabic texts of the Moslem geographers and travellers of the Middle Ages’ (Le Strange 1890: Preface), provided vivid descriptions of Jund Filastin under Islam on the basis of the accounts of the 10th century Palestinian Jerusalemite historian and geographer al-Maqdisi and his work, Ahsan al-Taqasim Fi Ma’rifat al-Aqalim (The Best Divisions for Knowledge of the Regions) (al-Maqdisi 1994, 2002). Le Strange had already translated from Arabic into English and published in 1886 al-Maqdisi’s famous work under the title al-Mukaddasi’s Description of Syria and Palestine, and this title by Le Strange also underlines the sharp geo-political distinction between Palestine and Syria in European thinking in the 19th century.

De duidelijke onderscheiding tussen Palestina/het Heilige Land enerzijds en Syrië/al-Sham anderzijds was niet uitsluitend Europees; zoals we reeds hebben gezien, maakte de Palestijnse moslimauteur Salih ibn Ahmad al-Tumurtashi in de 17e eeuw dat onderscheid in zijn werk The Complete Knowledge in Remembering the Holy Land and Its Boundaries and Remembering Palestine and its Boundaries and al-Sham (1695‒1696).

The clear distinction between Palestine/the Holy Land, on the one hand, and Syria/al-Sham, on the other, was not exclusively European; as we have already seen, in the 17th century Palestinian Muslim author Salih ibn Ahmad al-Tumurtashi made that distinction in his work The Complete Knowledge in Remembering the Holy Land and Its Boundaries and Remembering Palestine and its Boundaries and al-Sham (1695‒1696).

Ook de opeenvolgende generaties middeleeuwse en moderne christelijke pelgrims verwezen naar de geografische indeling van Palestina, Syrië en Arabië. Voor hoogopgeleide lokale Palestijnen, die vertrouwd waren met zowel de klassieke Arabisch-islamitische geschriften over Palestina en al-Sham als met Europese publicaties over Palestina, zou dit onderscheid tussen Palestina/het Heilige Land en Syrië vanzelfsprekend zijn, en ook voor gewone Palestijnen die de karavanen van Europese en Russische pelgrims van dichtbij gadesloegen. Westers gefinancierde, rooms-katholieke Terra Sancta-scholen, gevestigd in de stedelijke centra van Palestina waar de meeste Palestijnse christenen woonden, verschenen in Nazareth, Jaffa, Betlehem en Jeruzalem. Voor Palestijnen die thuis of in het buitenland op Europese en Russische scholen waren opgeleid, was de productie van de Europese 'kennis' over de historische geografie van Palestina/het Heilige Land, evenals de snelle opkomst van Europese consulaten in Palestina, eveneens van groot belang en enige zorg. Vanaf het midden van de negentiende eeuw, met de verbetering van de communicatie en de vestiging van verschillende Europese consulaten in Palestina, werd de 'Grand Tour' van de achttiende eeuw, de traditionele reis die voornamelijk door vermogende jonge mannen uit de Europese hogere klasse langs Italiaanse steden werd gemaakt, vervangen door de 'Cook Tour' (georganiseerd door Thomas Cook): vroeg massatoerisme van de middenklasse en reizen door 'Griekenland, Palestina en Egypte'. Thomas Cook regelde een bezoek van de Duitse keizer Wilhelm II aan Palestina in 1898. De 'Cook's Tour' en het Heilige Land-toerisme van Thomas Cook brachten ook talloze publicaties in vele Europese talen voort over de 'geografie van Palestina' en het Heilige Land, waarvan vele ook toegankelijk waren voor leden van de ontwikkelde Palestijnse elite en Ottomaanse ambtenaren. Op een populair niveau had het Europese massatoerisme in Palestina invloed op het Palestijnse dialect en introduceerde het na verloop van tijd veel Franse en Italiaanse woorden in het Palestijns-Arabisch – woorden zoals hotel (otel), chauffeur, douche, beton (baton), mode (moda), canapé (canabai), salon, balcon (balconeh), billet (bolet), farmacia (farmashiyyah), souvenir, ascenseur (ascensel), dossier (dusiyyeh), automobile, Benzina (banzin) en garage (karaj), die vandaag de dag nog steeds veel worden gebruikt.

Also, successive generations of medieval and modern Christian pilgrims referred to geographical subdivision of Palestine, Syria and Arabia. For educated local Palestinians, familiar with both classical Arab Islamic writings on Palestine and al-Sham and European publications on Palestine, and for ordinary Palestinians observing the caravans of European and Russian pilgrims at close quarters, this distinction between Palestine/the Holy Land and Syria would be taken for granted. Western-funded, Roman Catholic Terra Sancta schools based in the urban centres of Palestine where most Palestinian Christians resided began to appear in Nazareth, Jaffa, Bethlehem and Jerusalem, and for Palestinians educated in the European and Russian schools at home or abroad the production of the European ‘knowledge’ on the historical geography of Palestine/the Holy Land as well as the mushrooming of European consulates in Palestine would also be a matter of great interest and some concern. From the mid-19th century, with the improvement of communication and establishment of several European consulates in Palestine, the ‘Grand Tour’ of the 18th century – the traditional trip undertaken by mainly upper class European young men of means through Italian cities – was replaced by the ‘Cook Tour’ (organised by Thomas Cook): middle class early mass tourism and travels in ‘Greece, Palestine and Egypt’. Thomas Cook arranged for the German Kaiser Wilhelm II to visit Palestine in 1898. The ‘Cook’s Tour’ and Thomas Cook Holy Land Tourism also spawned numerous publications in many European languages on the ‘geography of Palestine’ and the Holy Land, many of which were also accessible to members of the educated Palestinian elite and Ottoman officials. On a popular level, European mass tourism in Palestine impacted on the Palestinian vernacular and, over time, introduced many French and Italian words into Palestinian Arabic – words such as hotel (otel), chauffeur, douche, beton (baton), mode (moda), canapé (canabai), salon, balcon (balconeh), billet (bolet), farmacia (farmashiyyah), souvenir, ascenseur, (ascensel), dossier (dusiyyeh), automobile, Benzina (banzin) and garage (karaj) still commonly in use today.

In de negentiende eeuw en het begin van de twintigste eeuw werd een groot deel van de Europese kennisproductie over Palestina in boeken en reisdagboeken nog gedomineerd door de bijbelwetenschap, de bijbelse geografie en het orientalisme, waarin de Palestijnse Arabieren werden afgeschilderd als een "eenvoudig bijvoegsel van het oude bijbelse landschap ... als 'schaduwen' van een ver verleden, 'fossielen' die in de tijd zijn blijven hangen" (Kamel 2014, 2015), terwijl de Arabische fallahin (boeren)

In the 19th century and early 20th century much of the European knowledge production on Palestine in books and travel diaries remained dominated by Biblical Studies, Scriptural Geography, Orientalism in which the Palestinian Arabs were portrayed as a ‘simple appendix to the ancient Biblical [landscape] … as “shadows” of the far- off past, “fossils” suspended in time’ (Kamel 2014, 2015), while the Arab fallahin (peasants)

van het moderne Palestina werden gezien als symbolen van de ‘bijbelse Joden’ (Gil, E.

of modern Palestine were viewed as symbols of the ‘biblical Jews’ (Gil, E.

2006). Echter, al in het midden van de 19e eeuw merkte de bijbelse archeoloog en schriftgeograaf Edward Robinson (1794‒1863) op, in de vroege jaren 1860 schrijvend toen reizen van Europeanen naar de Levant wijdverspreid werden, op: ‘Palestine, of Palestina, nu de meest gebruikelijke naam voor het Heilige Land’ (Robinson, E. 1865: 15; zie ook Robinson 1841; en Robinson et al. 1860).

2006). However, as early as the mid-19th century, biblical archaeologist and scriptural geographer Edward Robinson (1794‒1863), writing in the early 1860s when travel by Europeans to the Levant became widespread, notes ‘Palestine, or Palestina, now the most common name for the Holy Land’ (Robinson, E. 1865: 15; see also Robinson 1841; and Robinson et al. 1860).

Deze observatie blijkt ook uit Victor Guérins zevendelige Description géographique, historique et archéologique de la Palestine (1868‒1880; ook Guérin 1881–1883). In de jaren 1860 hadden de Britten het Palestine Exploration Fund opgericht, dat de Survey of Western Palestine financierde en geografische kaartenexpedities in Palestina organiseerde. Het PEF was een typisch voorbeeld van de 'geleerde genootschappen' die in Groot-Brittannië werden opgericht en was verantwoordelijk voor het omzetten van de opvattingen en theorieën van het rijk in pseudowetenschappelijk oriëntalistisch denken en redeneren, wat leidde tot het vormgeven van het Britse beleid en de bedoelingen die hun hoogtepunt vinden in de Balfour-verklaring van 2 november 1917. Een van de voornaamste politieke motieven van het PEF was duidelijk uit de eigen publicatie: Names and Places in the Old and New Testament and Apocrypha: With their Modern Identifications (Palestine Exploration Fund 1889). Het Palestine Exploration Fund somde meer dan 1150 plaatsnamen op die verband houden met het Oude Testament en 162

This observation is also evident from Victor Guérin’s seven-volume Description géographique, historique et archéologique de la Palestine (1868‒1880; also Guérin 1881–1883). In the 1860s, the British had set up the Palestine Exploration Fund, which sponsored the Survey of Western Palestine and mounted geographical map-making expeditions in Palestine. The PEF was a typical example of the ‘learned societies’ founded in Britain and was responsible for processing the empire’s notions and theories into pseudo-scientific Orientalist thinking and argumentation, leading to the shaping of British policy and intentionality which finds its apotheosis in the Balfour Declaration of 2 November 1917. One of the main political motives of the PEF was clear from its own publication: Names and Places in the Old and New Testament and Apocrypha: With their Modern Identifications (Palestine Exploration Fund 1889). The Palestine Exploration Fund listed more than 1150 place names related to the Old Testament and 162

Gerelateerd aan het Nieuwe Testament. De Britse heerschappij over Palestina begon formeel op 11 december 1917, toen generaal Allenby officieel de Oude Stad van Jeruzalem binnenging. Kort na de Britse militaire bezetting van Palestina begonnen de Britse autoriteiten met het verzamelen van toponymische informatie bij de plaatselijke Palestijnse bewoners. De Europese belangstelling voor 'bijbelse plaatsnamen' en voor Jeruzalem, en de Europese en Amerikaanse groei van de 'bijbelwetenschappen', hadden enige invloed op het officiële Ottomaanse denken en op de geschriften van enkele Palestijnse nationalistische auteurs. Deze laatsten probeerden een anti-zionistisch discours op te bouwen door het moderne Palestijnse nationalisme in primordialistische termen te kaderen, geworteld in Kanaänitische wortels en het 'Land Kanaän' (zie bijvoorbeeld Cattan 1969: 3‒4).

related to the New Testament. British rule in Palestine formally began on 11 December 1917 when General Allenby officially entered the Old City of Jerusalem. Shortly after the British military occupation of Palestine, the British authorities set out to gather toponymic information from the local Palestinian inhabitants. The European preoccupation with ‘biblical place names’ and with Jerusalem, and the European and American growth of ‘Bible Studies’, had some impact on official Ottoman thinking and on the writings of some Palestinian nationalist authors. The latter sought to construct a counter-Zionist discourse by couching modern Palestinian nationalism in primordialist terms, rooted in Canaanite roots and the ‘Land of Canaan’ (see, for instance, Cattan 1969: 3‒4).