Bij het beschrijven van Palestina in de geschiedenis van de achttiende eeuw is het idee van Palestijnse sociale en economische autonomie onder de Ottomanen meesterlijk onderzocht door Beshara Doumani (1995), met bijzondere aandacht voor de sociale geschiedenis van het Jabal Nablus in de achttiende eeuw. Dit gebeurde binnen het kader van het paradigma van de 'stedelijke notabelen' (a'ayan) van Albert Hourani: de politieke en economische elites in provinciale Arabische steden en stadjes die fungeerden als 'patriciërs' tussen de keizerlijke hoofdstad Istanbul en de provinciale samenleving, en die de provincies van het uitgestrekte Ottomaanse Rijk bestuurden. De stedelijke sociale elites van Palestina, net als in de rest van het Arabische Oosten, probeerden de regionale en verre handel te controleren en het grondbezit op het platteland te domineren.

Writing Palestine into the history of the 18th century, the idea of Palestinian social and economic autonomy under the Ottomans was masterfully explored by Beshara Doumani (1995) with special reference to the social history of 18th century Jabal Nablus. This was done within the framework of Albert Hourani’s paradigm of the ‘urban notables’ (a’ayan): the political and economic elites in provincial Arab cities and towns that served as ‘patrician’ intermediaries between the imperial capital in Istanbul and provincial society and governed the provinces of the vast Ottoman Empire. The urban social elites of Palestine, as in the rest of the Arab East, sought to control regional and distant trade and dominate landownership in the countryside.

Echter, in het late Ottomaanse Palestina waren steden relatief klein, en de stedelijke sociale elites waren afhankelijk van Ottomaans patronaat en onderling verbonden met de omliggende dorpen en de massa van de boerenbevolking op het platteland.

However, in late Ottoman Palestine cities were relatively small and urban social elites were dependent on Ottoman patronage and interdependent with their surrounding villages and the mass peasantry of the countryside.

Maar de geschiedenis van het Ottomaanse Palestina kan niet beperkt blijven tot de politiek van Houranī's stedelijke notabelen of andere vormen van elitepolitiek, of die nu gericht is op hebzuchtige feodale grootgrondbezitters die de Palestijnse boeren uitbuitten via het Ottomaanse iltizām-systeem van landbewerking, dan wel op welwillende aristocratische patriciërs die in het land opmerkelijke liefdadige waqf-stichtingen oprichtten. Hoewel deze stedelijke elites zich verzetten tegen het directe Ottomaanse bestuur in Palestina, kwamen zij grotendeels uit dezelfde sociale klassen, en hun politiek bleef familiegericht, fel concurrerend en diep verdeeld (Mao'z 1968: 113) en uiteindelijk ineffectief. Bovendien kan de gehele geschiedenis van Palestina niet worden teruggebracht tot één paradigma: het keizerlijke patroon-cliëntkader en de elitepolitiek. Cruciaal is dat deze sociale autonomie van de stedelijke 'ayans' in Palestina niet kan verklaren hoe de dramatische opkomst van politieke autonomie 'van onderaf' en 'van binnenuit' ontstond, van een bijna onafhankelijke Palestijnse entiteit in de 18e eeuw, de staat van al-ʿDhaher al-ʿUmar in Palestina, die het dichtst bij een moderne onafhankelijke staat kwam die Palestina ooit heeft gekend. Toch heeft dit elitaire paradigma van lokale 'stedelijke notabelen' een hele generatie historici van het moderne Midden-Oosten beïnvloed. Historici zijn vaak terughoudend om gevestigde paradigma's ter discussie te stellen, en omdat zoveel academische carrières ervan afhangen, verklaart dit deels waarom de machtige staat van al-ʿUmar in Palestina, die bijna een halve eeuw standhield, slechts zijdelings is bestudeerd.

But the history of Ottoman Palestine cannot be confined to the politics of Hourani’s urban notables or other forms of elite politics, whether this is centred on greedy feudal landlords who exploited the Palestine peasantry through the Ottoman iltizan land-cultivation system or on benevolent aristocratic patricians who set up remarkable charitable waqf foundations in the country. Although these urban elites resisted direct Ottoman rule in Palestine, they were drawn for the most part from the same social classes and their politics remained family-centred, fiercely competitive and deeply fractious (Mao’z 1968: 113) and, ultimately, ineffective. Also, the entire history of Palestine cannot be reduced to one paradigm: the imperial patron‒client framework and elite politics. Crucially, this social autonomy of the urban ‘ayans’ in Palestine cannot account for the dramatic emergence political autonomy ‘from below’ and ‘from within’ of an almost independent Palestinian entity in the 18th century, the al-ʿDhaher al-ʿUmar state of Palestine, which was the closest Palestine got to a modern independent state. However, this elite paradigm of local ‘urban notables’ has influenced an entire generation of historians of the modern Middle East. Historians are often wary of challenging established paradigms and, with so many academic careers depending on them, this partly explains why al-ʿUmar’s powerful state in Palestine, which lasted for nearly half a century, has been studied only marginally.