Varlığın Rabbi, Mülkün sahibi olan, Rahmân ve Rahîm olan, her şeye gücü yeten Allah'a hamd ve şükür olsun. Allah'ın son Elçisi Muhammed ﷺ'in, onun Ehl-i Beyti'nin ve Ashabının üzerine selam ve bereketler olsun.

All praise and thanks are due to Allah, the Master and King of existence, the All-Merciful, Beneficent, who has power over all things. May peace and blessings be upon His final Messenger, Muhammad صلى الله عليه وسلم, and his Family, and his Companions.

Modernite İslam için bir tehlikedir. İnsan ırkı için de bir tehlikedir. Ancak bunu anlamak için bir adım geriye çekilmemiz gerekir.

Modernity is a menace to Islam. It is a menace to the human race. But to understand this, we have to take a step back.

Tarihçiler genellikle on altıncı yüzyılı modernitenin başlangıcı olarak kabul ederler. Bu yüzyıl Avrupa'da büyük çalkantıların yaşandığı bir dönemdi; Reformasyon, Hristiyan mezhepleri birbiriyle acımasız bir çatışmaya sürükledi ve seküler çağ bu çatışmanın içinden doğdu. Savaş, kabilecilik ve kan dökülmesi, aydınları dinden ve kutsal metinlerden uzaklaştırmada payını aldı; din ve kutsal metinler giderek cehaletin ve acının kaynakları olarak görülmeye başlandı. Peki Tanrı'nın ve kutsal metnin yerini ne alacaktı? Ahlakın kaynağı başka ne olabilirdi? Varlığın doğasına ve insanlığın nihai kaderine dair bilginin kaynağı başka neyden gelebilirdi?

Historians generally identify the sixteenth century as the beginning of modernity. This was a century that saw great upheaval in Europe, as the Reformation pitted Christian sects in a bitter conflict from which the secular age was born. War, tribalism, and bloodshed did their part to disenchant intellectuals from religion and scripture, which were increasingly seen as sources of ignorance and suffering. But what would replace God and scripture? What else could be the source of morality? What else could be the source of knowledge about the nature of existence and of humanity’s ultimate destiny?

Erken modernistler, metafizik ve dünyevi otoriteye ilişkin bu konumu kendi akıllarına verdiler. Onlara göre yalnızca akıl, insanlığa yol gösterebilirdi. Matematik bilimlerinin başarısı ve Isaac Newton'un deneysel felsefesi bu sonucu destekler görünüyordu. Akıl ve deneysel gözlem yoluyla insan aklı bir tanrı haline gelebilirdi. Akıl, sonsuz bir muhakeme, hesaplama ve keşif yeteneğine sahip görünüyordu. Evrenin ve insan doğasının tüm sırları bir denklem gibi çözülecekti. Mesele sadece zamanın meselesiydi.

The early modernists elected their own minds to this position of metaphysical and worldly authority. The mind alone, they argued, could guide mankind. The success of the mathematical sciences and Isaac Newton’s empirical philosophy seemed to bolster this conclusion. Through reason and empirical observation, the human mind could become a god. The mind, it seemed, had infinite ability to reason, calculate, and discover. All the mysteries of the universe and of human nature would be solved like an equation. It was simply a matter of time.

Ama bilgi hikâyenin yalnızca yarısıydı. Ölümlüleri tanrılardan ayıran şey yalnızca bilgi değil, aynı zamanda güçtü; yani kişinin iradesini hayata geçirebilme ve bununla dünyayı buna göre yeniden biçimlendirebilme yeteneğiydi. Bu ihtiyaç teknoloji tarafından karşılanabilirdi; teknoloji sürekli geliştirilebilir ve ilerletilebilirdi. Modernistlere göre bu, teknolojinin sınırsız güç ve dolayısıyla tanrılık vaat ettiği anlamına geliyordu. Nihayetinde insan kendisini kendi suretinde yeniden yaratabilirdi. Burada da sınırsız güce ulaşmak yalnızca bir zaman meselesiydi.

But knowledge was only half of the story. What distinguished mortals from gods was not only knowledge but also power, i.e., the ability to enact one’s will and, thereby, refashion the world accordingly. This need could be met by technology, which could be continuously developed and advanced. To the modernists, this meant that technology promised infinite power and, therefore, godhood. Finally, man could recreate himself in his own image. Here again, achieving unlimited power was simply a matter of time.

Modernizmin en belirgin özelliği ve ana karakteristiği olan bu zamana verilen önem, ilerlemecilik (Progressivism) anlayışına dayanır. Zaman ilerledikçe insanlık bilgi ve güç bakımından gelişir. Medeniyet, dinî metinlerde tasvir edilen cennet benzeri bir ütopik geleceğe doğru koşarken akılcılık ve ahlak bakımından da büyür. Yarının insanlığı bugünün insanlığından daha iyidir; bugünün insanlığı da dünün insanlığından daha iyidir. Bu ilerleme anlayışı, tüm modern düşüncenin temel normu (grundnorm) haline gelmiş ve hem avam hem de aydın tarafından sorgulanmadan, büyük bir bağlılıkla benimsenen bir gerçek olmuştur.

This focus on time is the hallmark of modernism and modernism’s chief characteristic: Progressivism. As time marches forward, humanity improves in its knowledge and power. Civilization grows in rationality and morality as it races to a utopian future that resembles the heavenly paradise described in many religious texts. The humanity of tomorrow is better than the humanity of today. The humanity of today is better than the humanity of yesterday. This notion of progress became the grundnorm underlying all modern thought and an unquestioned truth devoutly held by layman and intellectual alike.

Burada modernitenin tehditkâr doğasının temelini görmeye başlıyoruz. İlerleme, değişimin kendi başına bir erdem haline gelmesi anlamına gelir. Buna karşılık sebatkârlık en büyük kusur hâline gelir. Değişime direnmek, insan ırkına yönelik gerçek bir saldırı olarak görülür. Dolayısıyla modernitenin bir numaralı düşmanı gelenektir, çünkü gelenekseli bağlılık, diğer şeylerin yanında, değişime karşı direnç göstermek anlamına gelir.

Here we begin to see the basis of modernity’s menacing nature. Progress means that change becomes a virtue all unto itself. Constancy, in contrast, becomes the greatest vice. To resist change is seen as a literal assault on the human race. Modernity’s number one enemy, therefore, is tradition since devotion to tradition means, among other things, resistance to change.

Gelenek, hangi biçimde olursa olsun, zaman içinde tutarlılığa çağırır. Bir geleneğe temel bağlılık, bazı ilkelerin zamanüstü olduğunu kabul etmek anlamına gelir. Bazı değerler güncellenemez. Bir geleneğe bağlı olmak, bir biçimde geçmişe dayanmayı gerektirir ve bu gereklilik tek başına geleneği modernite ile karşı karşıya getirir. Kültürel gelenekler, dilsel gelenekler ve özellikle dini gelenekler, modern yenilik ve reform tarafından yerle bir edilme tehdidi altında sürekli olarak bulunmaktadır.

Tradition, in whatever form, calls to consistency over time. A basic commitment to tradition means accepting that some principles are timeless. Some values cannot be updated. To be devoted to a tradition requires reliance on the past in one way or another, and that requirement by itself pits tradition against modernity. Cultural traditions, linguistic traditions, and especially religious traditions are constantly under threat of being bulldozed by modern innovation and reform.

Dinî gelenek modern dünyada yer almaz. Modern ya da modernleştirilmiş din, ana yemeğin yanına konan bir garnitürden başka bir şey değildir. Tabağın kenarındaki maydanoz parçası her açıdan önemsizdir. Modernite, maydanoz bir şeyi etkilemediği sürece ona katlanabilir. Sonuçta modernite herkesin kendini onun buharı tüten ana yemeğiyle doyurmasını ister. Bazıları maydanozu da kemirmek isterse ne fark eder? Ama modernitenin ana yemeğini bırakıp dini tercih eden biri olursa, buna izin verilmez. Garnitürden fazlası olmak isteyen dinlere hoşgörü gösterilmeyecektir.

Religious tradition has no place in the modern world. Modern or modernized religion amounts to nothing more than a garnish on the side of the main course. The piece of parsley sits on the edge of the plate, inconsequential in every way. Modernity can tolerate parsley as long as it doesn’t affect anything. At the end of the day, modernity requires everyone stuff themselves with its steaming pile of entree. If some choose to nibble on parsley as well, who cares? But if anyone rejects modernity’s main course in favor of religion, this is not allowed. Those religions that want to be more than garnish will not be tolerated.

Modern insanın zihninin derinliklerinde yatan soru şudur: Hayatın temel sorularına (sözde) modernite ve onun epistemolojileri cevap verdiğine göre, din kimin ihtiyacındadır?

The question that sits at the back of the modernist mind is: Who needs religion when all the main questions of life are (supposedly) answered by modernity and its epistemologies?

Darwinizm (sözde) cevabı veriyor.

Darwinism (supposedly) has the answer.

Fiziksel bilimler (sözde) cevabı veriyor.

The physical sciences (supposedly) have the answer.

Liberalizm bunu şöyle yanıtlar: Başkalarına kendinin de nasıl davranılmasını istiyorsan öyle davran. Özgürlük ve eşitlik nihai iyilikler şeklindedir.

Liberalism answers this; just treat others how you want to be treated. Freedom and equality are the ultimate goods.

Objektif bir anlam yoktur. En iyi ihtimalle, kendi anlamımızı kendimiz yaratırız. En kötü ihtimalle ise sonsuz uzayın boşluğunda süzülen atomların bir toplamından başka bir şey değiliz.

There is no objective meaning. At best, we make our own meaning. At worst we are just collections of atoms floating in the void of infinite space

Bu şekilde, modernist zihniyete göre insanlığın dine gerçek bir ihtiyacı yoktur, çünkü din esaslı bir değer katmaz. Bu zihniyete göre bir insanın dindar olmasının tek sebebi, akıl dışı bir kültürel önyargı ya da belki de alışkanlığın gücüdür.

In this way, according to the modernist mentality, humanity has no real need for religion, as religion adds no substantive value. According to this mindset, the only reason someone would be religious is out of some a-rational cultural bias or, maybe, force of habit.

Modern çağın ışığında, ilerlemeye bundan daha aykırı bir şey olamaz: "kapalı zihinli" inananların bin yıllık metinleri "körü körüne" okuması ve kanonlaştırılmış dini hükümleri sürdürmesi. Bu nedenle modernite, medya, eğitim, hukuk ve küresel siyaset alanlarını kapsayan çok yönlü bir saldırıyla bu dini engeli ortadan kaldırmayı amaçlamaktadır. Bu saldırı, kapsamı kadar acımasız da bir niteliktedir.

In the light of modernity, nothing could be more contrary to progress than “closed-minded” believers “blindly” reading one-thousand-year-old texts and maintaining canonized religious law. Modernity, therefore, aims to destroy this religious impediment to progress with a multi-faceted assault involving media, education, law, and global politics. This assault is as comprehensive in scope as it is brutal.

İslam, modernliğin tam karşıtı olarak doğru biçimde nitelendirilebilir. Bunun bir nedeni, modernliğin temelindeki ana kuramsal felsefeyi geliştiren 18. ve 19. yüzyıl Avrupa Aydınlanma düşünürlerinin İslam'ı, kökünü tamamen kazıdıkları durgun Kilise'nin daha kaba ve daha az ileri görüşlü bir versiyonu olarak görmesidir. Örneğin 18. yüzyılın ünlü ateist Fransız filozofu Voltaire, İslam'ı barbar bir din olarak karikatürize etti. Hz. Muhammed ﷺ'i hicveden, onu fanatik bir zorba olarak resmeden ve düşmanları olan Arap putperestleri özgür düşünceli akıl azizleri gibi gösteren Mahomet adlı bir oyun dahi yazdı. Bu sert Oryantalizm, birçok Avrupalı filozofun düşüncesini renklendirdi. Onların zihninde İslam despotizmi, modernizm ise özgürlüğü temsil ediyordu. İslam akıl dışıydı, modernizm ise aklı yüceltiyordu. Her şeyden önce onlara göre İslam durgunluk ve çöküşü, modern bakış açıları ise sürekli değişim ve yenilenmeyi temsil ediyordu. Bu entelektüel tarihin ötesinde, modernliğin doğası da İslam ile çatışır. Nitekim İslam, tüm dinler arasında en tutarlı biçimde gelenekçi olanıdır. İslam'da Nebevî Sünnet'in korunması en önemli meseledir ve İslam'ın bütün bilgi kuramı, yalnızca vahiy dönemine ait geçmiş bilgiyi değil, bizzat insanlığın varoluşunun başlangıcına, Allah'ın insanları yaratıp onlara “Ben sizin Rabbiniz değil miyim?” dediği ana ait geçmiş bilgiyi koruyup aktarma fikri üzerine kuruludur. Kur'an'ın A'raf suresinde (17. ayet) anlatıldığı üzere, bütün insanlık da “Evet, şahitlik ederiz” diye karşılık vermiştir. Yaratıcıya, O'nun birliğine ve O'na ibadet edilmesi hakkına dair bu ilk bilgi, fıtrat denilen insan içgüdüsünde korunmaktadır. Bu, insanoğlunu iyiliğe, saflığa ve doğruluğa yönelten içgüdüdür; dünyanın değişkenlikleri yüzünden bozulmadıkça. Bu bozulma ister şirk, ister kibirli benlik (nefs), ister şehvet (şehvet), ister şeytanın fısıltıları (şeytan), ister yanlış arzular ve önyargılar (heva) yüzünden olsun, fark etmez. İslam'ın uygulanışı, işlevsel olarak fıtratın korunmasına hizmet eder; yani kişinin ortaksız yalnız Yaratıcı'ya ibadetinde sürekliliği sağlaması anlamında. İradenin sürekliliği de aynı derecede önemlidir, çünkü mümin, kendi irade ve arzularını Allah'ın iradesiyle en yüksek uyuma getirmeli ve daima Allah'ın rızasını (ridvan) gözetmelidir.

Âl-i İmrân (Q3:126)

Ali ‘Imran (Q3:126)

Bunu kutsal ve dokunulmaz bir hakikat olarak kabul ederiz.

This we hold as a sacred, inviolable truth.

Modernizmin zehirli doğasını kavradığımızda, onun Müslüman zihni üzerindeki etkisini tanımak kolaylaşır. Modernizmin ilerlemeci anlayışı ile İslam'ın gelenekçiliği aynı zihinde ve kalpte nasıl bir arada durabilir? Aynı anda hem ilerlemeci anlatıya, yani bugünün insanlığın sürekli ahlaki ve entelektüel ilerlemesinin zirvesi olduğu anlatısına inanıp, hem de en hayırlı neslin Peygamber ﷺ'in neslii ve ardından gelen salih selefin neslı olduğuna inanmak nasıl mümkün olabilir? Mantıken bu ikisi bir arada olamaz. Yine de sömürgeleştirilmiş zihin, ikisini uzlaştırmak için kıvrılır ve bükülür. Belki çözüm İslam'ı reform etmekte, dini güncel hale ve çağın koşullarına uygun hale getirmekte yatıyor. Belki İslam'da liberalizme, laikliğe, feminizme, materyalizme, bilimciliğe vb. karşı olan her şey dinden çıkarılabilir.

Once we understand the toxic nature of modernism, it becomes easy to recognize its effect on the Muslim mind. How can the progressiveness of modernism and the traditionalism of Islam coexist in the same mind and heart? How can one simultaneously believe the progressive narrative—viz., that the present day is the peak of continuous human moral and intellectual advancement—whilst also believing that the best generation was the generation of 8 The Modernist Menace to Islam the Prophet صلى الله عليه وسلم and then the righteous Salaf? Logically, one cannot. Yet, the colonized mind will twist and contort in order to reconcile the two. Perhaps the answer lies in reforming Islam, bringing the religion up to date and up to code. Perhaps everything in Islam that is anti-liberal, anti-secular, anti-feminism, anti-materialism, anti-scientism, etc., can be expunged from the religion.

Bu tür düşünceler, bugünün bazı Müslümanlarını rahatsız eden pek çok şüphenin kaynağını oluşturmaktadır. Bu gerilime karşılık olarak, modernizmin ağır kokusuyla kirlenmiş bir ortamda beslenen eğilim, İslam'ı çarpıtmak ve onu modernizmin kalıbına uydurmaktır. Bu tür şüpheleri olan Müslümanlar için en iyi yol, Doğru Yol olan İslam'ı eğmeye çalışmak yerine o modernist kalıptan kurtulmaktır. Bu kalıbı başarıyla kırmak, -izmleri çürütmeyi ve bu Müslümanları modernizmin satdığı sahte altından soğutmayı gerektirir. Müslüman zihin bir kez programlanmaktan arındırılıp, sömürgecilikten kurtarılıp, modernizmden temizlenip Batı'nın radyoaktif atık ürünlerinden arındırıldığında, İslam'ın saf nuru yeniden parlayabilecektir.

Such thoughts constitute the source of numerous doubts in Islam that are plaguing some Muslims in this day and age. In response to this tension, the tendency— nurtured by an environment polluted with the heavy stench of modernism—is to distort Islam, bending it to the mold set by modernism. Muslims who have such doubts would be better served by breaking that modernist mold rather than attempting to warp the Straight Path that is Islam. Successfully breaking this modernist mold requires debunking the -isms and disenchanting these Muslims from the false gold modernism sells. Once the Muslim mind is deprogrammed, decolonized, demodernized, and cleared of the radioactive waste products of the West, then once again the pure light of Islam can shine through.