4.10 İslam Eşitliği Teşvik Eder mi?
4.10 Does Islam Promote Equality
Bu soruda ciddi bir karışıklık var. Bir anlamda, evet, Müslümanlar eşitlik ilkesini elbette kabul ederler, çünkü bu, tüm ahlakın özünde yer alır. Bu nasıl olur?
There is major confusion on this question. In one sense, yes, of course Muslims accept the principle of equality because that is at the essence of all morality. How so?
Ahlaki her sistemin altında yatan bir ilke vardır: aynı durumdaki şeylere eşit davranılmalıdır. Eğer A Kişisi bir market dükkânından hırsızlık yapıyorsa ve biz bunu yanlış görüyorsak, B Kişisi de aynı şeyi yaptığında, diğer her şey eşit olduğu sürece, bu fiili de yanlış görmemiz gerekir. "Diğer her şey eşit olduğu sürece" ifadesi önemlidir, çünkü bir anlamda A Kişisi ile B Kişisi hiçbir zaman eşit değildir; zira bunlar farklı koşullara, farklı geçmişlere vb. sahip iki ayrı insandır. Ahlak açısından önemli olan ise A Kişisi ile B Kişisi'nin ahlaken ilgili bir yönden eşit olmaları ve aralarında ahlaken önemli hiçbir farkın bulunmamasıdır. Örneğin A Kişisi'nin gözleri yeşil, B Kişisi'nin gözleri mavi ise, bu durum her ikisinin de hırsızlık yapmış olması bakımından ahlaken bir fark oluşturmaz; dolayısıyla yasa önünde onlara eşit davranırız. Ancak A Kişisi bir milyonerse ve B Kişisi aç bir evsizse, bu ahlaken önemli bir farktır ve B Kişisi'nin fiilini farklı şekilde değerlendirip anlamamız gerekir.
Implicit in any and all moral systems is that two like things ought to be treated equally. If Person A shoplifts at a grocery story and we judge that as wrong, then if Person B does the same thing, we should also judge that act as wrong, all else being equal. The “all else being equal” part is important because, in one sense, Person A and Person B are never equal for the simple reason that Person A and Person B are two different people with different circumstances, different backgrounds, etc. What is important from the standpoint of morality, however, is that Person A and Person B are equal in a relevant way and there are no differences that are morally relevant. For example, if Person A has green eyes and Person B has blue eyes, that is not morally relevant to the fact that both men have committed theft, so we will treat them as equal before the law. But if Person A is a millionaire and Person B is a starving homeless person, then that is a morally relevant difference and we should treat and understand Person B’s actions differently.
Bundan öğrendiğimiz şudur: eşitlik anlayışımız büyük ölçüde bu "ahlaken ilgili faktörlere" bağlıdır. Bu önemlidir, çünkü günümüzde insanlar İslam hukukuna bakıp "Bakın, İslam kadınlara ve erkeklere nasıl farklı davranıyor! Açıkça Müslümanlar eşitliği reddediyor!" diyorlar. Maalesef bazı Müslümanlar da bu yanlış değerlendirmeyi yapıyor.
What we learn from this is that our notion of equality is highly dependent on these “morally relevant factors.” This is important because people nowadays look at Islamic law and say, “Look at how Islam treats women and men differently! Clearly, Muslims reject equality!” Some Muslims unfortunately also make this mistaken assessment.
Gerçekte ise İslam hukuku, bazı durumlarda erkekler ile kadınlar arasında ahlaken önemli farklılıkların bulunduğunu kabul eder. Erkekler ile kadınların belirli açılardan gerçekte çok farklı olduğu düşünüldüğünde, bu farklılıkların ahlaken de önem kazandığı senaryoların bulunması mantıklıdır. Bu bakış açısına göre, adaletsiz ve baskıcı olan İslam hukuku değil, bu farklılıkları göz ardı eden her türlü ahlak ve hukuk sistemidir.
In reality, however, Islamic law recognizes that there are, in some circumstances, morally relevant differences between men and women. Given that men and women are in actuality very different in certain respects, it would make sense that there are scenarios where those differences would, morally speaking, come into play. From this perspective then, it is not Islamic law that is unjust and oppressive but rather any system of morality and law that ignores these differences.
Ayrıca, liberalizmin yaptığı gibi eşitlik fikrini alkışlamak ve arkasında saf tutmak, sanki bu kavramı onlar keşfetmiş gibi davranmak çok saçma ve anlamsız. Gerçekte herkesin sahip olduğu bir değeri kendilerine mal ediyorlar. Yine söylemek gerekirse, eşitlik normativitenin kendisinde zaten içkindir. Ahlaki sistemlerin birbirinden ayrıldığı nokta, bu ahlaki açıdan ilgili etkenleri nasıl anlayıp tanımladıklarıdır ve bu da meta-etik ve metafizik düzeylerde yürütülen bir tartışmadır. Örneğin, liberal laikliğin eşitlik ilkesine İslam hukukundan daha fazla saygı gösterip göstermediği gibi anlamsız soruları boşuna tartışmak yerine, neden ideal bir insan hayatının nasıl olduğunu tartışmıyoruz? Neden insan refahının neyi gerektirdiğini ve ideal bir toplumun neyden oluştuğunu tartışmıyoruz? Bunlar, diğer şeylerin yanında, bu ahlaki açıdan ilgili etkenleri aydınlatacak gerçek sorulardır. Ancak liberal laiklik, "özgürlük" ve "eşitlik" gibi boş sloganların arkasına saklanarak bu soruların önemsiz olduğunu, insanların bunlara kendilerinin karar verebileceğini ve doğru ya da yanlış bir cevabın bulunmadığını söylüyor. Bu ise elbette saçmalıktır.
Furthermore, cheering for and rallying behind the notion of equality, as liberalism does, as if they discovered the concept, is so silly and vapid. They are taking credit for a value that literally everyone has. Again, equality is implicit to normativity itself. Where moral systems differ is how they understand and define those morally relevant factors, and that is a discussion that happens on the meta-ethical and metaphysical levels. For example, instead of pointlessly debating meaningless questions such as whether liberal secularism respects the principle of equality more than Islamic law does, why not debate what an ideal human life looks like? Why not debate what human flourishing entails and what an ideal society consists of? These are the real questions that will, among other things, illuminate these morally relevant factors. But liberal secularism, while hiding behind empty slogans of “freedom” and “equality,” says these questions are irrelevant, that people can decide for themselves, and that there is no right or wrong answer. This, of course, is nonsense.