9.9 Tanrısız İyilik Olur mu? İyi İnsan Olmak İçin Dine İhtiyacımız Var mı?
9.9 Good Without God? Do We Need Religion To Be “good People”
İyi insan olmak için dine ihtiyacımız var mı?
Do we need religion to be “good people”?
Hayır
No
Aslında, özellikle İslam'ın iyi insanlar yetiştirmesine ihtiyacımız var.
In actuality, we specifically need Islam to be good people.
Evet, diğer dinlere mensup iyi insanlar olduğu kuşku götürmez. Ancak ben "iyi" terimini teknik bir anlamda kullanıyorum: tüm temel ahlaki yükümlülükleri yerine getiren ya da bunları yerine getirmediğinde en azından vicdan azabı duyan bir kişiyi nitelemek için.
Yes, there are good people of other faiths, no doubt. But I am using the term “good” in a technical sense to characterize a person who fulfills all basic moral obligations or at least feels bad about not fulfilling them.
Yalnızca Müslümanların temel ahlaki yükümlülükleri yerine getirebilecek konumda olduğunu ve diğer dinlerin mensuplarının bu yükümlülükleri kaçırdığını öne sürmek, bugün insanlar arasında giderek yaygınlaşan evrenselcilik ilkelerini ihlal etmektedir. İnsanların zihninde, dini olmayanların bile ahlaken doğru olabileceği neredeyse bir aksiyomdur. Peki bu gerçekten doğru mu?
To suggest that only Muslims are even in a position to fulfill all basic moral obligations and that adherents of other religions are missing out on these obligations violates principles of universalism that have become so widespread among people today. It is almost a truism in the minds of people that even those without religion can be morally upright. But is this true?
Bu iddiayı savunanlar, tartışmalarını küçük bir ahlaki hakikatler kümesi üzerine kurarlar.
Those who make this claim focus their argument on a small set of moral truths.
"Elbette ki cinayetin yanlış olduğunu bilmek için Tanrı'ya ihtiyacım yok!"
“Of course I don’t need God to know that murder is wrong!”
"Elbette tecavüzün yanlış olduğunu bilmek için Tanrı'ya ihtiyacım yok!"
“Of course I don’t need God to know that rape is wrong!”
"Eğer cinayet işlemekten ve tecavüz etmekten yalnızca Tanrı bunu sana söylediği için kaçınıyorsan, bu gerçekten ne kadar ahlaksız olduğunu gösterir!"
“If you only refrain from murder and rape because God told you so, then that shows how truly immoral you are!”
Aslında bu, bu insanların ahlak anlayışının ne kadar sınırlı olduğunu gösteriyor. Onların ahlakı yalnızca iki maddeden ibaret: öldürme ve tecavüz etme.
In actuality, this shows how limited these people’s understanding of morality is. Their morality only consists of two line items: don’t kill and don’t rape.
Genellikle şu söz de duyulur: “Kimseye zarar vermem. Ahlakım da buna dayanıyor ve bunun için Tanrı'ya, hele ki İslam'a inanmaya ihtiyacım yok.” Elbette bu bir kaçamaktır, çünkü “zarar” çok belirsiz tanımlanabilir ve bağlama bağlıdır. Neyin zararlı sayıldığı zamana, kültüre ve hatta aynı zaman ve kültür içindeki bireyler arasında bile değişebilir.
There is usually also the platitude, “I don’t harm anyone. That’s what my morality is based on and it doesn’t require belief in God, much less Islam.” This, of course, is a cop out because “harm” can be very vaguely defined and context-dependent. What one considers harmful can vary from time to time, culture to culture, and even from person to person within a single time and culture.
Dolayısıyla, herkes ahlakın yalnızca zararın önlenmesiyle ilgili olduğu konusunda hemfikir olsa bile, insanlar zarar kavramı hakkında oldukça farklı görüşlere sahip olacaktır. Ayrıca, bir zararın neye yol açtığını ya da belirli bir durumda neyin en çok veya en az zarara yol açtığını "hesaplamak" kolay değildir. Ve insanların ahlaklarına göre gerçek hayatta nasıl davrandıklarına baktığımızda, zararları karmaşık bir şekilde tartarak hareket ettikleri anlaşılmamaktadır. Çoğunlukla insanlar, kabul edilebilir davranışa dair daha geniş toplumsal ve kültürel normlara dayanarak hareket ediyor ve toplumsal olarak kabul edilemez olan her şeyi "zararlı" olarak yorumluyor gibi görünmektedir. Bunlar, Batı etiğinde Zarar Prensibi olarak bilinen görüşe yöneltilen itirazlardır.
So, even if we all agree that morality is simply about preventing harm, different people will have widely divergent views on harm. Furthermore, it is not easy to “calculate” what causes harm in the first place or what causes the most or least harm in any given situation. And when we look at the way people behave in real life according to their morality, it does not seem like they are acting on the basis of a complex calculation of weighing harms. Mostly it seems people act on the basis of larger societal and cultural norms of acceptable behavior and then interpret whatever is socially unacceptable as “harmful.” These are objections raised against what’s known as the Harm Principle in Western ethics.
Ama İslam ahlakı, liberal Zarar İlkesi'nin belirsiz, spekülatif düşüncelerinden çok daha zengin, çok daha incelikli ve evet, çok daha üstündür. (Bu ilke, zaten geçici kültürel duyarlılıkların bir perdesinden başka bir şey değildir.)