Belirli alanlarda çoğulculuk kavramından söz etmek mümkün değildir. Örneğin bilimde, yalnızca tek bir doğru cevap olduğu kabul edilir. Elbette birbiriyle rekabet eden birden fazla teori bulunabilir, ancak sonunda bunlardan birinin doğru olduğu varsayılır ve o cevaba ulaşmak için araştırmak, tartışmak, analiz etmek, dikkatle değerlendirmek ve çalışmak bilim insanlarının görevidir.

When it comes to certain fields, there is no such concept as pluralism. In science, for example, it is assumed that there is only one right answer. Sure, there can be multiple competing theories, but ultimately one theory is assumed to be the correct one and it is the job of scientists to investigate, to debate, to analyze, to carefully consider, and to work to come to that answer.

Buna karşılık, bugün bize herhangi bir dinin doğru ya da yanlış olduğunu düşünmeyi öğretmiyorlar. Aksine din, kişisel kimlik, kişisel duygular ve bir şeyin öznel olarak doğru hissettirdiği şeyle ilgilidir. Din olgularla ve bilgiyle ilgili değildir; bu yüzden bu görüşe göre herhangi bir dinin nasıl "doğru" ya da "hakikat" olarak kabul edilebileceği sorusu ortaya çıkar. Eğer bu "öznelci" bakış açısından hareket ediyorsanız, bir anlamda "bütün dinlerin doğru olduğu" düşüncesine bir biçimde yatkın olabilirsiniz.

In contrast, today we are not taught to think of any given religion as being right or wrong. Rather religion is about personal identity, personal feelings, what you subjectively feel to be the case. Religion is not about facts and knowledge, therefore, the reasoning goes, how can any given religion be considered “correct” or “true”? If you are coming from this “subjectivist” view of religion, then you might be prone to think that, in a sense, “all religions are true” in one way or another.

Ancak tarihte insanlar dine bu şekilde bakmıyordu. Din, bugün insanların bilime baktığı biçime benzer bir şekilde düşünülüyordu; yani gerçekliği anlamak Tanrı'yı anlamak demekti, Tanrı'yı anlamak da O'nun ne söylediğini anlamak demekti. Bu yüzden geçmişte toplumun en bilgili ve en eğitimli insanlarının genellikle en çok dinî ilim sahibi olan kişiler olması bir tesadüf değildi. Geçmişte dinlerarası tartışmaların teolojik düzeyde yaşanması da bir tesadüf değildi; örneğin Hristiyanların ve Müslümanların Tanrı'nın doğası, O'nun sıfatları ve benzeri konular üzerine tartışması gibi. Bugün ise gerçekleşen az sayıdaki dinlerarası tartışma, insan hakları, kadın hakları, hoşgörü gibi ahlakî meselelere odaklanıyor.

But historically, people did not have this view of religion. Religion was thought of in a similar way to how people today think of science in the sense that understanding reality means understanding God and understanding God means understanding what God has said. It was no coincidence, then, that typically the most knowledgeable and educated people in society in the past were also the most religiously learned. It is also not a coincidence that inter-religious debates in the past happened on the theological level, e.g., Christians and Muslims debating about the nature of God, His attributes, etc., whereas today, most of the handful of inter-religious debates that happen focus on moral concerns like human rights, women’s rights, tolerance, etc.

Dinle hakkında objektivist bir görüşe sahip olmanın, bu durumun kendi başına hoşgörüye aykırı olduğu anlamına gelmediğini belirtmek önemlidir. Örneğin, bugünkü laik toplum bilim konusunda objektivist bir görüşe sahiptir, ancak yine de bilimsel açıdan okuma yazması olmayan ya da bilimsel olarak neye inandıkları konusunda hatta tamamen yanılmış olan insanlara karşı hoşgörü göstermektedir. Ancak mevcut toplum, insanların yanlış bilimsel inançlarının başkalarına zarar vermesi durumunda sınırı çizer; burada zararın kendisi, doğru kabul edilen bilimsel paradigmaya göre tanımlanır.

It is important to note that having an “objectivist” view of religion does not in itself contravene tolerance. For example, our present secular society has an objectivist view when it comes to science, but there is still tolerance for people who are scientifically illiterate or who may even be downright wrong about what they scientifically believe. However, present society draws the line when it comes to people’s incorrect scientific beliefs harming others, where harm itself is defined according to what is considered to be the correct scientific paradigm.

Somut bir örnek olarak bütün aşı tartışmasını ele alalım. İnsanlar aşıların çocuklar üzerindeki etkisi hakkında istedikleri inancı taşıyabilirler; ancak bir noktada hükümete müdahale etme ve çocukların aşılanması gerektiğini söyleme yetkisi verilmiştir. Bunun nedeni, insanların yanlış inançlarını belli bir noktanın ötesinde sürdürmelerine izin verilirse, bunun daha geniş olumsuz sonuçlar doğuracağına dair bir inanç olmasıdır.

A simple example is the whole vaccination debate. People can believe whatever they want about the impact of vaccines on children, but at some point, the government was given the mandate to intervene and say that children must be vaccinated, etc. This is because there was a belief that if people were allowed to pursue their incorrect beliefs past a certain point, that would have wider negative ramifications.

Belki İslami hoşgörüyü de aynı ışıkta anlamamız gerekir. Geçmiş İslam toplumlarında bu tür bir hoşgörü de mevcuttu. İslam hukukunun ve Müslümanların Hristiyanlara, Yahudilere ve onların kendi dini uygulamalarına gösterdiği hoşgörü iyi bilinir ve belgelenmiştir. Başka bir ifadeyle, egemen paradigma açısından yanlış olan insanlara da yer vardı, ancak bu hoşgörünün sınırları vardı. Bunu bugünkü laik toplumda da görüyoruz, her ne kadar durumlar bu şekilde kavramsallaştırılmasa da.

Perhaps we should understand Islamic tolerance in the same light. In past Islamic societies, this kind of tolerance also existed. Muslim and Islamic law’s tolerance for Christians, Jews, and their respective religious practices are well known and documented. In other words, there was room for people to be wrong from the perspective of the dominant paradigm but there were limits to that tolerance. This is something we see in present secular society as well, though things are not conceived as such.