Size paylaşmak istediğim temel bir ilke var; bu ilke, günümüzde İslam'a dair şüphelerin giderilmesinde büyük ölçüde yardımcı olabilir.

Let me share a foundational principle with you that can greatly help address doubts in Islam in this day and age.

Bu ilkeyi, geniş bir seküler ilim geçmişine ve hatta geleneksel İslami ilimlere dair kapsamlı bir birikime sahip olanların bile maalesef pek azı anlayabilmektedir.

This is a principle that unfortunately very few understand, even despite having an extensive background in studying the secular sciences and even the Islamic sciences traditionally.

Prensip şudur: İnsanların gerçek olduğunu söylediği her şey, gerçekte gerçek değildir.

The principle is this: Not everything that people speak of as being real is, in fact, real.

Bu, insanların ortak bir hayal ürününü nasıl gerçek sanabildiği sorusu. Lütfen önce bu cümleyi çevirin ve yalnızca çeviriyi verin.

Think about this for a second. How could large numbers of people speak about and presume that something is real when, in fact, that something is just a figment of their imagination?

Pekâlâ, bunun birçok yolu var ve tarih bunu sayısız örnekle doğrulamıştır. En bariz örnek dindir. Açıkça, bütün toplumlar ve medeniyetler var olmayan tanrılara adanmıştır. Bütün dinler, bu tanrıların var olduğu önermesi üzerine kurulmuştur; oysa bu tanrılar yalnızca varsayıma ve yanlış yönlendirilmiş arzulara dayanmaktadır.

Well, there are many ways for this to be the case and history has borne this out in countless examples. The most obvious example is religion. Obviously, entire societies and civilizations have been devoted to gods that don’t exist. Entire religions have been established on the premise that these gods exist, yet those gods are based on nothing but supposition and misguided whims.

Başka bir örnek de dinin alanının dışında, ampirik bilimlerde bulunur. Bir zamanlar mutlak ve tartışılmaz bir gerçek olarak kabul edilen, ancak ertesi gün göz ardı edilen bilimsel ve ampirik teorileri düşünün. "Sert bilimler" olan fizik, kimya ve biyolojide çok yakın tarihten pek çok örnek vardır. Eter, flojiston ya da korpüsküller hakkında bir şey duydunuz mu? Bunlar, varlıkları varsayılan, hakkında teoriler üretilen ve bilimsel topluluk tarafından deneysel olarak doğrulanmış gibi görünen ampirik varlıklardı, ancak daha sonra var olmadıkları gerekçesiyle reddedildiler. Bu nasıl olabilir? Bilimsel topluluk, ampirik kanıt ve rasyonel analize dayanarak bir şeyin gerçek olduğu konusunda nasıl hemfikir olabilir, ancak o şey sonradan kolektif hayal gücünün bir ürünü olmaktan başka bir şey olmadığı ortaya çıkabilir?

Another instructive example is found outside the domain of religion. This is in the empirical sciences. Consider the scientific and empirical theories that were held as absolute and unquestionable fact one day but disregarded the next. There are so many examples from very recent history in the “hard sciences” like physics, chemistry, and biology. Have you heard of the ether? Or phlogiston? Or corpuscles? These were empirical entities which were assumed to exist and were theorized about and seemingly verified experimentally by the scientific community but were later rejected as nonexistent. How can that be? How could the scientific community have agreed that something is real based on empirical evidence and rational analysis yet that something turn out to have been nothing but a figment of its collective imagination?

Bu bölümde bunun nasıl gerçekleştiği konusunda ayrıntılara girmemize gerek yok. Sadece bunun olabileceğinin ve tarihte, bilimsel, "rasyonel" ve "ampirik" dünyada bile şaşırtıcı bir sıklıkla yaşandığının farkında olmamız yeterli.

We don’t need to delve into the details of how this can happen for the purposes of this chapter. We just need to be aware that it can and does happen with surprising frequency in history, even in the scientific, “rational,” “empirical” world.

Şimdi bu içgörüyü uygulayalım. Siyaset, etik ve adalet üzerine tartışırken, geniş insan gruplarının doğru ve gerçek olduğuna inandığı, varsayılan "ahlaki gerçeklikler" vardır. Bunlar, büyük gruplarca doğru ve gerçek kabul edilen değerlerdir. Şimdi düşünelim: büyük bir insan grubu, ampirik gerçeklik gibi görünüşte sağlam bir konuda yanılabiliyorsa, ahlak gibi bir konuda yanılma olasılığı ne kadar daha yüksektir? Bugünkü durumumuzda İslam, bazı iddia edilen ahlaki gerçekliklere uymadığı gerekçesiyle dört bir yandan saldırıya uğramaktadır. İslam vicdan özgürlüğüne saygı göstermez! İslam demokrasiyi kabul etmez! İslam din özgürlüğünü tanımaz! İslam cinsel özerkliğe saygı göstermez! İslam toplumsal cinsiyet uyumsuzluğunu kabul etmez! Ve daha bunun gibi nice iddialar!

Now let’s apply that insight. In discussing politics and ethics and justice, there are presumed “moral realities.” These are values that large groups of people believe to be true and real. Now think about it—if a large group of people can be wrong about something as seemingly solid as empirical reality, how more liable are they to be wrong about something like morality? In our situation today, Islam is being attacked left and right on the basis of it not conforming to certain alleged moral realities. Islam does not respect freedom of conscience! Islam does not acknowledge democracy! Islam does not recognize religious liberty! Islam does not respect sexual autonomy! Islam does not acknowledge gender nonconformity! And on and on.

Peki ya bu kavramların gerçeklikte bir dayanağı yoksa, yani ahlaki bir ağırlıkları yoksa? Ya bunlar, Batı'nın akademik ve entelektüel hegemonyasının ağır etkisi altındaki modern insanların kolektif hayal gücünün ürünleriyse?

But what if these concepts have no basis in reality, i.e., have no moral weight? What if they’re figments of the collective imagination of modern people under the overwhelming influence of Western academic and intellectual hegemony?

Bu soruyu kendinize sorabilir ve bu şüpheci tavırdan yola çıkabiliyorsanız, çağdaş Müslümanların zihnini kemiren pek çok gerilim ve kuşkuyu çözmenin ilk adımı atılmış olur.

If you can ask yourself this question and start from this skeptical posture, then this is the first step to resolving so many tensions and doubts that plague the minds of contemporary Muslims.

Ne yazık ki, birçok Müslüman aydın ve âlim bu şüpheciliği tamamen atlıyor. Bu kavramların ve değerlerin ahlaki gerçekliğini sorgulamadan kabul ediyorlar. Bu, telafisi olmayan bir felakettir.

But unfortunately, many Muslim intellectuals and scholars completely bypass this skepticism. They just accept the moral reality of these concepts and values. This is an unmitigated disaster.

Doğal soru şudur: Eğer "vicdan özgürlüğü" gibi bir şey gerçekse, neden vahiyde bulunmuyor? "Ama vahiyde var!" diye haykırıyor bu aydınlar. Bunu kanıtlamak için Kur'an'ı, hadisleri ve klasik ilmî geleneği tarıyor, ifade ettiğini ileri sürebilecekleri her şeyi buluyorlar; kendilerinin kesin olarak gerçek olduğunu ısrarla savundukları değeri ya da kavramı dile getirdiği düşünülebilecek her şeyi. Ama bu yöntemleri temelden kusurlu, çünkü metinlerden değerin örneği olarak gösterdikleri her şeye karşılık, onunla çelişen on örnek var. Elbette o on örnek, yaptıkları araştırmada gün ışığına çıkmıyor.

Because the obvious question is: If something like, for example, “freedom of conscience” is real, why is it not found in revelation? “But it is found in revelation!” these intellectuals exclaim. And to prove this, they scan the Quran, hadith, and classical scholarly tradition to find anything and everything that can conceivably be construed as expressing the concept or value they adamantly insist to be real. But their methodology is fundamentally flawed because for everything they cite as an example of that value in the texts, there are 10 examples that contradict it. But of course, those 10 examples don’t see the light of day in their research.

Bu her zaman bilim insanının ya da aydının bir şeyi gizlemeye çalıştığı ya da dürüst olmadığı anlamına gelmez. Bazen karşı örnekleri gerçekten fark etmezler; çünkü metinleri, aradıkları kavramların ve değerlerin kaçınılmaz biçimde renklendirdiği bir mercekle okumaya ve anlamaya koşullanmışlardır. Bu durum, kırılması çoğu zaman imkânsız derecede zor olan, kendini besleyen kısır bir döngü yaratır.

This is not always because the scholar or intellectual is trying to conceal anything or is being dishonest. Sometimes they honestly do not see the counterexamples because they have been conditioned to read and understand the texts with a lens that is inexorably colored by the same concepts and values they are trying to discover in the texts. This creates a vicious, self-reinforcing cycle that often proves to be impossibly difficult to break out of.

Son olarak, ortaya çıkan bariz karşı argümanı ele almak gerekir: Peki bu şüphecilik neden İslam'a ve İslami değerlere (bunların ne olduğuna dair ne düşünülürse düşünülsün) uygulanmasın? Bu kavramların ve değerlerin gerçeklikte bir temele dayandığına neden inanmamız gerekir?

The final point to make is to address the obvious counterargument: Well, why can’t this skepticism be applied to Islam and Islamic values (whatever you may believe those to be)? Why should we believe those concepts and values have a basis in reality?

Basit cevap şudur: Bunu sadece varsaymıyoruz. Araştırıyor, çözümlüyor ve düşünüyoruz. Geçerli ilmî kaynaklara dayanıyoruz: Kur'an, Sünnet ve klasik ilim geleneği; illegitimate (meşru olmayan) hiçbir önyargıyı içeri sokmamaya dikkat ediyoruz. Ancak bu yalnızca başlangıçtır. Ayrıca yaşamak, hissetmek ve tatmak da gerekir. Bu, İslam'ın ibadet, zikir, tilavet vb. konularda öngördüğü her şeyle gerçekleşir. Bu, insanın gerçekliğe ve hakka ampirik, aklî ve manevî olarak ulaşmasını sağlayan kapsamlı bir hayat programıdır; çünkü bu bilgi kaynakları birbiriyle bağlantılıdır.

Bu teorileri değer üzerine olanları basitçe çürütürsünüz. Tutarsızlıklarını ortaya koyarsınız. Herkesin açıkça görmesine kadar sistematik biçimde parçalara ayırırsınız ki bu fikirlerin boş olduğu ve saygıya ya da kabule layık olmadığı ortaya çıksın. Elbette bu yöntemi kimi daha az, kimi daha fazla ustalıkla uygulayabilir. Bu yöntemin en büyük örneği ise sevgili peygamberimiz İbrahim'dir, selam üzerine olsun ﷺ (Kur'an, 6:74-83).

You simply deconstruct those theories of value. You point out their inconsistencies. You systematically pick them apart until it is clear to all involved that those ideas are vacuous and not worthy of respect or acceptance. Obviously one might be less or more skilled in doing this. And the exemplar of this method is none other than our beloved prophet Ibrahim, peace be upon him (Quran 6:74-83).

Her neyse, bu yöntemi anlarsanız, ona aykırı olanı, yani özür dilemeciliğini (apologetics) hemen tanıyacaksınız. Bu, modernist kavram ve değerleri baştan kabul eden ve bunları Kur'an, Sünnet ve klasik ilim geleneğinden seçilmiş alıntılarla meşrulaştırmaya çalışan çalışmadır. Ve inşallah, bunların ne kadar ikna edici olmadığını ve çoğu zaman ne kadar çekici olmadığını, dayanamayacak hale gelene kadar fark edeceksiniz. Allah bizi hakikati arayan samimi kimseler eylesin.

In any case, if you understand this method, you will immediately recognize what’s contrary to it, i.e., apologetics, i.e., work that takes for granted modernist concepts and values and tries to justify them by appeal to selective citations from the Quran, Sunnah, and classical scholarly tradition. And then you will inshaAllah recognize how uncompelling and generally unappealing apologetics are until you can’t stand them. May Allah make us sincere seekers of truth.