"Özgürlük, lâ ilâhe illallah'tan daha önemlidir, çünkü özgürlük olmadan neye inanmayı seçtiğimiz konusunda özgür değiliz." Birkaç yıl önce bir Suriyeli aktivist, Arap Baharı hakkında bana bunu söyledi. Bu, sanki yanlış bir ikilem kuruyormuş gibi geliyordu, ama o, özgürlüğün, diğer her şeye kıyasla bir değer olarak yerini vurgulamaya çalışıyordu.

“Freedom is more important than la ilaha illaAllah because without freedom we are not free to believe whatever we choose.” This is what one Syrian activist told me several years ago regarding the Arab Spring. It seemed like he was setting up a false dichotomy, but he was just trying to emphasize the place of freedom as a value, as compared to everything else.

Ama özgürlük yanlış anlaşılan bir kavramdır. Sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıllarda Avrupalı deneyciler (ampiristler) ile başlayan liberal felsefeye göre gerçekten özgür olan kişi, tabula rasa, yani boş bir levha ile başlayan kişidir. Bu kişinin önceden edinilmiş inançları ya da bağlılıkları yoktur. Zihni, dünya, Tanrı ve doğal durum hakkında yanlış biçimde dayatılmış fikirlerle kirlenmemiştir. Bu özgür zihinli kişi, daha sonra kendi özgün inançlarını sıfırdan oluşturabilir. İdeal olarak bu inançlar sağlam bilimsel araştırmaya dayanarak oluşacaktır; deneyciler, en azından zihin felsefeleri ve bilgi kuramlarında bunu umuyordu. Ancak bir kişi inançlarını bilimsel olarak geliştirmese bile, en azından bunu özgün ve dolayısıyla özgürce yapar. Böylece bir kişinin dindar olması, bu kişi pratikte din dışılığın başlangıç noktası olan boş bir levhadan başladığı sürece kabul edilebilir sayılır.

But freedom is a misunderstood concept. The truly free person, according to liberal philosophy beginning with the European empiricists of the eighteenth and nineteenth centuries, is the person who starts off with a blank slate, i.e., the tabula rasa. This person has no prior beliefs or commitments. His mind is not contaminated with falsely imposed ideas about the world, about God, about the state of nature. This person, with his free mind, is then able to form his own authentic beliefs from scratch. Ideally, those beliefs will be formed on the basis of sound scientific investigation — that’s what the empiricists hoped for at least in their philosophy of mind and epistemology. But, even if a person does not develop beliefs scientifically, at least he does so authentically and, hence, freely. In this way, it is OK for a person to be religious so long as that person started from a blank slate, which for all intents and purposes is a starting point of non-religion.

Bu, bir şeyi böyle ifade ettiğinizde ilginç geliyor. Eğer belirli bir dine sahip bir ailede doğsaydım ve o aile bu dini ilk günden itibaren bana öğretseydi, bu inancı benimseyerek büyüseydim, bu, o inancı kendi özgür irademle seçmediğim anlamına mı gelir? Yetişkin olarak bilinçli bir tercih yaptığımı ve belirli inancıma bağlılık için özgür irademi kullandığımı savunabilirim. Ama o zaman, bu seçimi gerçekten "ben"in yaptığını, belirli bir evde büyümüş ve belirli bir türden "dini telkin"in ürünü olan "ben"in değil, nasıl bilebilirim? Belki beynim yıkanmıştır, bu durumda "tercihim" gerçekten bir tercih değildir.

It is interesting when you put it like that. If I was born into a family with a certain religion and that family taught me that religion from Day 1, and I grow up professing that faith, does that mean I did not freely choose that faith for myself? I might argue that, as an adult, I am making a conscious choice and exercising my free will to commit to my particular faith. But, then, how can I know that it is really “me” making that choice and not the “me” that grew up in a certain household and is a product of a certain kind of “religious indoctrination”? Maybe I’ve been brainwashed, in which case my “choice” is not really a choice at all.

Ama eğer durum dindar hanelerde büyüyen çocuklar için böyleyse, aynı tür telkin dinsiz hanelerde de olur. Bu sadece dinsiz çeşitten bir beyin yıkamadır. Bir çocuk Yüce bir Güç'e inanmamaya ve sadık ibadete çok değer vermemeye yetiştirilirse ve daha sonra büyüyüp ateist olmaya ve dini alaya almaya karar verirse, bu gerçekten özgür bir tercih miydi? Yoksa o da çevresinin bir ürünü müdür?

But if that’s the case for children growing up in religious households, then the same kind of indoctrination happens in non-religious households too. It is just brainwashing of the non-religious variety. If a child is raised to not believe in a Higher Power and to not think much of faithful devotion, then if he grows up and decides to be an atheist and mock religion, etc., then was that truly a free choice? Or is he also the product of his environment?

Asıl nokta şu: tabula rasa yoktur, ve liberal düşünürlerin hayal ettiği, inançlarımızı özgürce, tarafsız bir boş levha üzerinde geliştirebileceğimiz nötr zemin de yoktur. Boş bir levha yoktur. Hepimiz belirli bir koşulda doğarız ve çocukken, sonra da yetişkin hayatımız boyunca bize dayatılan belirli fikirler ve değerler içinde büyütülürüz. Tek soru şudur: Bu fikirler ve değerler doğru ve adil midir? Eğer öyleyse, kişinin bu fikirlere özgürlük içinde, yani gerçekte var olmayan bir boş levha üzerinden ulaşıp ulaşmadığı kimin umurunda? Eğer bu fikirler ve değerler yanlış ve adaletsizse, bunlara karşı koymanın tek yolu gerçek ve adaletle olacaktır, aydınlanmanın hayal ürünü olan soyut bir özgürlük kavramıyla değil. Her iki durumda da, en yüce doğruluk ve adaletin ifadesi olan لا إله إلا الله üstün çıkar.

Point being that the tabula rasa does not exist and neither does the neutral blank slate liberal thinkers imagined we could freely develop our beliefs from. There is no blank slate. We all are born into a certain condition and raised to believe certain ideas and values that are imposed on us as children and then throughout our adult lives. The only question is, are those ideas and values true and just? If yes, who cares if one arrives at them from a position of freedom, i.e., a blank slate that, in reality, does not exist? And if those ideas and values are false and unjust, then the only way to counter that is with truth and justice, not with an abstract notion of freedom, which again, is a figment of the Enlightenment’s imagination. Either way, la ilaha illaAllah, as the ultimate expression of truth and justice, comes out on top.

Başka bir deyişle, seküler ülkelerde din özgürlüğü, dinsizliği bir başlangıç noktası olarak kabul eder. Peki neden dinsizlik başlangıç noktası, tarafsız zemin olarak alınıyor? Neden dinsiz değerler varsayılan konumda? Kimi, "Birbirinden farklı pek çok dinî inanç var, bu yüzden birini tercih edip onaylamak yerine seküler devlet hiçbirini seçmez" diyebilir. Ancak bu, gerçeği büyük ölçüde yanlış yansıtmaktır. Dinsizlik de kendi başına belirli bir inanç sistemidir. Seküler devlet dinsizliği seçtiğinde, diğerlerine karşı belirli bir inanç sistemini tercih etmiş ve onaylamış olur. Bu durum, yine belirli bir inanç sistemini diğerlerine tercih eden teokratik bir devletten esasen farklı değildir. Aradaki fark şudur: Teokratik devlet kendini tarafsız olduğuna dair bir yanılgıya kapılmaz. Asıl önemli fark ise İslam'a dayalı teokratik devletin hakikati ve adaleti tesis etmesi, oysa bunların yalnızca İslam'da bulunabilmesidir.

Put another way, freedom of religion in secular nations assumes a starting point of non-religion. But why is non-religion the starting point, the neutral ground? Why are non-religious values the default? One might say, well, there are a variety of religious beliefs so rather than prefer or endorse one, the secular state chooses none. But this is a gross mischaracterization of the reality. Non-religion is also a particular set of beliefs. If the secular state chooses non-religion, it has still preferred and endorsed a particular belief system over others. This is essentially no different from a theocratic state that also chooses one particular set of beliefs over all others. The difference is, the theocratic state does not delude itself into thinking it is neutral. And of course, the primary difference is that the theocratic state based on Islam is upholding truth and justice, which can only be found in Islam.