10.2.5 په اسلام کې عدل
10.2.5 Justice in Islam
انسانان په علم کې محدود دي او د غلطۍ وړ دي. دوی د غلطیو کولو او تعصب ته ژر ځي. اسلام د عدالت قانون جوړول د انسانانو د هوسونو او خوښو ته نه پريږدي، لکه څنګه چې په لويدیځ کې کیږي. پرځای یې، د قانون جوړولو اجازه یوازې د الله (سبحانه وتعالیٰ) لپاره ده، چې د انسانانو پیدا کوونکی دی او د انسانانو ډېر ښه پوهیږي. ستاسو په نظر، دا دندې ته له ټولو ښه کوم څوک وړ دی؟ الله (سبحانه وتعالیٰ) فرمایي،.
Human beings are limited in knowledge and are fallible. They are prone to error and subject to prejudice. Islam does not leave the legislation of justice to the whims and fancies of human beings as is the case in the West. Instead the permission to make laws is only for Allah (swt) the creator of mankind and the One Who knows human beings the best. Who do you think is best qualified for this task? Allah (swt) says,.
"حکم صرف الله ته دی." [TMQ 6:57].
“The rule is to none but Allah.” [TMQ 6:57].
پس تاسو باور کولی شئ چې په یوه اسلامي محکمه کې داسې عوامل لکه دا چې قاضي د متهم سره دوستي ولري، یا د هغه ورځ بده تیره شوې وي، د هغه د ورکړل شوي سزا په سختۍ باندې هیڅ اغیز نه لري.
Thus you can rest assured that in an Islamic court, factors such as the judge being friends with the accused, or having had a bad day, have no bearing on the severity of the punishment he chooses to administer.
که تاسو د جرم قربانی یاست او بې وزله یاست، پداسې حال کې چې ستاسو مخالف شتمن دی، نو دا به د محکمې په حکم هیڅ اغیزه ونلري. که څه هم تاسو ته اجازه ده چې ستاسو د خوا څخه خبرې وکړي یو استازی وټاکئ، خو دلته هیڅ لوی مالي ارزښت نه وي ځړیدلی. د محکمو موخه یوازې عدل تأمینول دي، نه پیسې ترلاسه کول. له همدې امله دا مهم نه دی چې ستاسو قضیه څوک وړاندې کوي یا هغه څومره په خبرو کې قانع کوونکی دی، بلکه دا د قاضي دنده ده چې حقایق معلوم کړي او ارزوي یې.
If you are a victim of crime and are poor while your opponent is wealthy, this will have no effect whatsoever on the verdict of the court. While you are allowed to appoint a representative to speak on your behalf, there are no vast sums of money at stake. The objective of the courts is solely to establish justice, not to make money. Therefore, it does not matter who presents your case, or how persuasively he speaks, but it is up to the judge to ascertain the facts and evaluate them.
په اسلام کې د سزا د ورکولو لپاره یوازې د تورن د جرم قطعي ثبوت کافي دی. له همدې امله، د جوري (منصفو هیئت) مفهوم نشته، چې غړي یې د خپل شخصي صوابدید پر بنسټ په حکم کې یو له بل سره اختلاف وکړي.
In Islam, only definite evidence of guilt is sufficient for the administration of a sentence. Accordingly, there is no concept of a jury, whose members may disagree between themselves on the verdict, purely on the basis of their own personal discretion.
ظنی قرائن، چې نا څرګند وي او د مختلفو تعبیرونو تابع وي، کافي نه دي. ټول شواهد یو داسې قاضي ته وړاندې کیږي چې د فقهې پوه وي، او هغه د اسلام د قوانینو له مخې سزا ورکوي. په دې ډول یوازې هغه کسان سزا ورکول کیږي چې د جرم مجرم ثابت شي. هغه مجرمان چې د دوی په اړه قطعي حکم ممکن نه وي، د قیامت په ورځ له عذابه نه ځي ژغورل کیدای.
Circumstantial evidence, which is inconclusive and subject to different interpretations is not enough. All evidence is presented to a judge who is expert in jurisprudence, and he imposes punishment according to laws from Islam. Thus only those proven to be criminals are punished. Criminals for whom no conclusive verdict is possible will not escape the punishment on the Day of Judgement.
د دوو قضائي نظامونو د چوکاټ په پام کې نیولو سره، راځئ چې هغه عام جرمونه پرتله کړو چې موږ په دې ټولنه کې ډېر اندېښمن یو.
Given the above framework of the two Judicial systems, let us compare the treatment of common crimes that we are most worried about in this society.
ډاکه (مګینګ)
Mugging
تاسو شاید د خپل ژوند کې لږ تر لږه یو ځل دا تجربه کړې وي، یا داسې یو چا ته پیژنې چې دا تجربه یې کړې وي.
You have probably suffered this at least once in your life, or know someone who has suffered it.
برېتانوي قانوني سیستم: دا جزا صوابدیدي ده، د جرم پر بنسټ توپیر لري، خو عموماً د ټولنیز خدمت په توګه ورکول کیږي.
British Legal System : The sentence is discretionary, depending on the crime, but is commonly punished by community service.
د اسلامي قضايي نظام: کله چې تقصير ثابت شي، قاضي به د جرم سختۍ په پام کې ونيسي او اجتهاد به وکړي (يعني د قرآن کريم او سنت څخه حکم استخراج کوي). دا سزا د خلکو په وړاندې رسوايي څخه نيولې تر مرګ پورې کېدای شي، که چېرې ډکۍ (لوټ) د مرګ سبب شي.
Islamic Judicial System : Once guilt is ascertained, the judge will consider the severity of the crime and perform ijtihad (i.e. extracting the rule from the Qur’an and the Sunnah). This may range from public humiliation to death, if the mugging led to death.
ډاکهزنی
Burglary
په برتانیه کې غلګیري ډیره عامه ده. پرته له شکه، که تاسو د کومې مودې لپاره بهر یاست، نو داسې ویره لرئ چې ستاسو کور ممکن غله شوی وي.
Burglary is extremely common in Britain. No doubt, you are afraid that your house may have been burgled if you are away for any period of time.
برطانوي قانوني نظام: جزا اختياري ده، د جرم پر بنسټ توپیریږي، خو عموماً د زندان په سزا ورکول کیږي۔
British Legal System : The sentence is discretionary, depending on the crime, but is commonly punished with imprisonment.
د اسلامي قضايي نظام: غله (داخل کور ته ماتې ورکونکي) به خپل لاس پرې کېږي، په دې شرط چې د دې سزا اووه شرطونه پوره وي. دوی ته اجازه نه ورکول کېږي چې دا لاس په جراحي طریقه بیرته ځای پرې کړي.
Islamic Judicial System : Burglars will have their hand cut off, provided they fulfil the seven conditions for this punishment. They are not permitted to have it surgically replaced.
ریپ
Rape
په برتانیه کې په هر ۲.۵ ساعتونو کې په اوسط ډول یو ځورونه (تجاوز) پیښیږي. ډیری نور داسې دي چې راپور نه ورکول کیږي، او په ډیرو پیښو کې ځورونکی د قربانی لخوا پېژندل شوی وي.
There is a rape in Britain on average every 2.5 hours. Many more go unreported, and in most cases the perpetrator is known to the victim.
د برتانوي قانوني نظام: جمله اختیاري ده، مګر سزا له جریمې تر ابد قید پورې توپیر لري. عموماً د قید مودې له ۱۰ کلونو لږې وي.
British Legal System : The sentence is discretionary, but the punishment ranges from a fine to life imprisonment. Commonly, the period of imprisonment is below 10 years.
اسلامي قضائي نظام: سزا، د حالاتو په پام کې نیولو سره، کیدای شي مرګ وي۔
Islamic Judicial System : The punishment can be death, depending on the circumstances.
منشیاتو ناوړه کارول
Drugs Abuse
دا په ټولو عمرونو کې، په ځانګړې توګه د ځوانانو ترمنځ، ډیر عام دی. ډیری وختونه دا د یوې بې ضرره عادت په توګه لیدل کیږي. شاید تاسو د یوه ماشوم یا خپلوان په اړه اندیښمن یاست. که نه یاست، نو احتمال لري چې تاسو باید وي.
This is extremely common amongst all ages, particularly the youth. It is often seen as a harmless habit. Perhaps you are worried about a child or relative. If not, you probably should be.
برتانوي قانوني نظام: سزا د مخدره توکو د ډول او د هغې د مقدار پر بنسټ ټاکل کېږي. الکولي څښاک قانوني دی. د «نرمو» مخدره توکو، لکه ماریوانا، لپاره متخلفین معمولاً یوازې خبرداری ورکول کېږي، خو د «سختو» مخدره توکو کارونکي (لکه کوکاین او هیروین) ممکن په زندان کې واچول شي.
British Legal System : The punishment depends on the nature of the drug, and the quantity possessed. Alcohol is legal. For ‘soft’ drugs like marijuana, offenders are usually just cautioned, but ‘hard’ drug abusers (like cocaine, heroin) may be imprisoned.
اسلامي قضائي نظام: مجرمان په عامه توګه ۸۰ کوړې وهل کیږي۔
Islamic Judicial System : Offenders are publicly flogged 80 lashes.
بدکاری او زنا
Fornication & Adultery
په دې ټولنه کې چې اړیکو او جنسي ازادۍ ته ډېر ځای ورکول کېږي، که څوک د دې اغېز لاندې راځي، د ځوانانو او حتی د زړو مسلمانانو په چالچلند باندې اندېښنه کول بېځایه نه دي.
With the emphasis in our society placed on relationships and sexual freedom, you would be justified in fearing for the conduct of young or indeed older Muslims who are subject to its influence.
برتانوی قانوني سیسټم: دواړه دا کارونه قانوني دي، که دا د مخالف جنس ترمنځ وي یا د ورته جنس ترمنځ (يعنې همجنس پالنه). حقیقت دا دی چې که تاسو د دې پر وړاندې نیوکه وکړئ، نو تاسو به د زغم نه کولو او تبعیض په تور ونیول شئ.
British legal System : Both of these are legal, whether done between members of the opposite sex or the same sex ( i.e. homosexuality). In fact, if you were to criticise these you would be blamed for intolerance and discrimination.
د اسلامي قضايي نظام: زنا د سوري (کوړو) له لارې سزا لري، سلګونه کوړې وهل کیږي. زنا (شادي شوي کس ته) او د همجنسو سره جنسي زنا دواړه د عامه اعدام له لارې سزا لري.
Islamic Judicial System : Fornication is punished by flogging 100 lashes. Adultery and homosexual fornication are both punished by public execution.
د اسلام په قضايي نظام کې د عدالت د تطبیق موخه دا ده چې بازدارنده وي، مجرمان اصلاح کړي او ټولنه خوندي کړي. لکه څنګه چې تاسو لیدلی شئ، د اسلامي قضايي نظام د سزاګانو ماهیت دا ډاډ ورکوي چې دې موخو ته رسیدل کیږي. تاریخ دا ګواهي ورکوي - د اسلامي دولت په ټوله تاریخ کې یوازې شاوخوا ۲۰۰ لاسونه پرې شوي دي ثبت شوي!
The objective behind the administration of justice in Islam is to act as a deterrent, to reform offenders and to secure society. As you can see, the nature of sentences in the Islamic Judicial System ensure that these objectives are achieved. History bears witness to this - only about 200 hands are recorded to have been cut in the entire history of the Islamic State!.
په لویدیځ کې، په هرصورت، د محکوم شوو زندانیانو تر ۷۰ سلنې پورې هغه څوک دي چې خوشې کیدو وروسته بیا جرم کوي، او د جرمونو کچه په هیڅ ډول د یوې اغیزمنې بازدارنده وسیلې نښه نه ده.
In the West, however, up to 70% of convicted prisoners re-offend once they are released, and the rates of crime are hardly indicative of a successful deterrent.
په مغرب کې یوه بنسټیزه ستونزه د هغه نظرياتو بشپړ تضاد دی چې خلکو ته وړاندې کیږي. ایک طرف دوی ته ویل کیږي چې ازادي د فرد بنسټیز حق دی. مګر دا په حقیقت کې د جرم کولو یوه ښکاره اجازت دی. کله چې دا مفهوم د ډیموکرسۍ له مفهوم سره یو ځای شي، تضاد ښکاره کیږي، ځکه ډیموکراسي د قوانینو د جوړولو یو نظام دی، یعنې داسې وسایل چې ازادي محدودوي. د دې مفهومي ګډوډي پایله انارکي ده!