په عربي جزيره نما کې، د مکې د ریګي ټکرو په منځ کې بې اللہ (ج) خپل پیغمبر محمد ﷺ د اسلام پیغام سره انسانانو ته ولېږه، هغه دین چې د ژوند هغه نظام پکې دی چې ځان پېدا کوونکي د دوی لپاره غوره کړی دی. د هغه له راتګ مخکې خلک د جهالت او خودغرضۍ ژوند تېرولو، چېرې چې زورور کمزورو باندې حاکمیت کاوه او ظلم یې کاوه. دلته د جاهلیت د ورځو د ژوند په اړه یوه لنډه کتنه ده:

It was in the Arabian peninsula, among the sandhills of Makkah, that Allah (swt) sent His Messenger Muhammad (saw) to mankind bearing the message of Islam, containing the system of life that their Creator has chosen for them. Before its advent, people used to live a life of ignorance and selfishness, where the strong would dominate and oppress the weak. Here is a quick look at how life used to be in the days of ignorance :

* یو سړی خپله وفاداری لومړی خپل کورنۍ ته او بیا خپل قبیلې ته ورکوله۔ کورنۍ یا قبیلې هر هغه موقف چې خپلاوه، هغه به یې رڼا ورکوله، پرته لدې چې دا عادلانه وي که نه۔ د قبیلو ترمنځ جګړې ډیرې عامې وې او د خورا بې ارزښته لاملونو له امله کلونه کلونه دوام کولای شول۔ د یوه اوښ له امله د دوو قبیلو ترمنځ یوه جګړه لسیزې دوام وکړ۔

* A person’s allegiance was to his family and then to his tribe. Whatever position the family or tribe would take, he would support them regardless of whether they were just or not. Wars between tribes were very common and for the most absurd reasons could continue for years. A battle between two tribes over a camel lasted for decades.

کاروانونو او نورو قبیلو ته اکثره د دوی د مال او شتمنیو د لوټ لپاره حمله کیده، او دا ځینې وختونه د یوې قبیلې د ژوند د اصلي وسیلو څخه یو وو۔

* Caravans or other tribes were often raided for their possessions, and this was sometimes one of the main means of subsistence for a tribe.

د شرابو څښل، جوا او فحشا ډېرې خپرې وې، او دا بدې عادتونه د ټولنې په نورمال او په بشپړ ډول منل شوي دودونه ګڼل کېدل.

* Drinking, gambling and prostitution were very much widespread, and these vices were regarded as normal and perfectly acceptable social practices.

* د ښځو هیڅ حقوق نه وو. په حقیقت کې دوی ته د توکو په توګه کتل کیده، چې پلار د مړینې په وخت کې زوی ته میراث پاتې کیدای شو. د ښځو په اړه د دې ټیټ نظر له امله، د شرم د مخنیوي لپاره د نجونو ژوندۍ ښخول د زیږون په وخت کې عام وو.

* Women had no rights at all. In fact they used to be considered as goods that a son could inherit when the father passed away. Because of this lowly view regarding women, the habit of burying girls alive at birth to avoid shame was widespread.

په بازارونو کې سوداګري د دوکې، فریب او فساد څخه ډکه وه. خلک به چې د ظلم قربانیان وو نو نورو ته به یې تورونه لګول او جګړه به یې ورسره کوله، په داسې حال کې چې هر فرصت ته به یې دا جرمونه پخپله هم کول.

* Trading in the markets was characterised by cheating, fraud and corruption. People would accuse and fight against others if they were the victims, while taking every opportunity to perpetrate the same crimes themselves.

* د قبیلے مشر یوازینی فیصله کوونکے وو او د هغه خبرے په کورکه منل ضروری وو. هغه ته د دې له امله ډیرے ګټے حاصلیدے، او همدا وجه وه چې د هغه مقام ډیر په رشک وو. دا پدې معنا وه چې تل داسے څوک وو چې د هغه د له منځه وړلو او د هغه د کورنۍ یا د قبیلے د نورو کورنیو څخه د واک نیولو پلانونه جوړوو او توطیے کوو.

* The head of the tribe was the sole decision maker and he had to be obeyed blindly. He enjoyed many benefits as a result of this and thus his position was very enviable. This meant there was always someone planning and plotting to depose him and take over from his family or from other families in the tribe.

* د مذهبي فطرت د تسکین لپاره خلکو د ونو، ډبرو، څارويو، اور، لمر او ستورو په څېر شيانو عبادت کاوه. که چېرې له هغه څه څخه چې دوی يې عبادت کاوه راضي نه وو، نو د ځان لپاره به يې يو بل بت جوړاوه، د کجورو يا د شيدو سره مخلوط شوي غوړو په څېر شيانو څخه.

* To satisfy the religious instinct people worshipped such things as trees, stones, animals, fire, the sun, and stars. If they were not satisfied with what they were worshipping they would make another idol for themselves out of things like dates or dung mixed with milk.

په داسې فاسدو عقیدو زندګي او د چارو د سمبالولو په داسې نظامونو کې، الله (ج) محمد ﷺ د انسانانو ته دا پیغام راولېږه چې یوازې یو خدای وپرستل شي. دا معنا لري چې یوازې هغه باید د قانون جوړونې سرچینه وي، او یوازې هغه به څه ښه او څه بد دي، داسې ټاکي.

Amid such corrupted understandings about life and amongst such beliefs and systems of running affairs, Allah (swt) sent Prophet Muhammad (saw) with the message to humanity to worship only one God. This meant that only He should be the source for legislation and He would be the one to define what is the right and what is the wrong.