په اسلامي دولت کې هغه ښوونځي، ادارې او پوهنتونونه چې پخوا د بهرنيو استعمارګرانو او د هغوی د غلامانو لخوا جوړ شوي او چلول کيږي، لکه ايچيسن کالج، لاهور، سينټ جوزف ښوونځی، ډاکه، سينټ جانز انسټيټيوشن، کوالالمپور او نور، تړل به کيږي. دا هغه ادارې دي چې په قصد جوړې شوې ترڅو ځوان مسلمانان له غير اسلامي افکارو ډک کړي او په ذهنونو کې د لويدیځ د ژوند طرز لپاره حيرانتيا او ستاينه کرګندې کړي.

In the Islamic State, schools, institutions and universities which were previously set up and run by the foreign imperialists and their agents, such as Aitcheson College, Lahore, St Joseph’s School, Dhaka, St Johns Institution, Kuala Lumpur etc. will be shut down. These are institutions deliberately set up to inculcate young Muslims with non-Islamic ideas to implant in their minds awe and adulation of the Western way of life.

اسلامی دولت به خپل جلا میډیا څانګه به لري، چې په هغې به له اسلام او اسلامي ارزښتونو د نړۍ په کچه تبلیغ کوي او د کافرانو له خوا خپریدونکي ټول دروغونه او بد فهمۍ به ردوي. د مخابرې ټول تازه تخنیکي او ساینسي وسایل، لکه سپوږمکۍ، بریښنایي پیغامونه، ډله ییز ویډیویي خبرې اترې او نور، به دولت له خوا کارول کیږي، ګټه ورڅخه اخیستل کیږي او د خلافت د اوسیدونکو د زده کړې په موخه پلټل کیږي. د بیبیسي ورلډ سروس، سي این این، د امریکا غږ او نور داسې بهرني رسنۍ، چې د مسلمانو په نړۍ کې موجودې دي ترڅو مسلمانان ګډوډ، برید او له اسلام څخه واړوي، منع به کیږي.

The Islamic State will have its own media department which it will use to propagate Islam and the Islamic values throughout the world and refute all the lies and misconceptions that have been propagated by the disbelievers. All the latest technological and scientific means of communications, such as satellite, electronic mail, teleconferencing etc. will be tapped, used and explored by the State in its quest to educate the citizens of Khilafah. Foreign media sources like BBC World Service, CNN, Voice of America etc., which exist in the Muslim world to confuse, attack and divert Muslims from Islam will be banned.

د اسلامي دولت دننه موجودې وسیلې چې کارول کیدای شي عبارت دي له: ماس میډیا، ټلویزیون، راډیو، ورځپاڼې، کتابونه او کنفرانسونه. د دې هرې یوې د جوړولو لپاره اجازه ته اړتیا نشته، په دې شرط چې هغه څه چې خپروي د اسلام د حدودو په دننه وي.

Mass media, TV, Radio, newspapers, books and conferences are the existing means which can be used within the Islamic State. No permission is required to set up any of the above, provided what they propagate is within the bounds of Islam.

نن د مسلمانو نړۍ د بې‌سوادۍ ډیرې حیرانونکې کچې سره مخ ده، لکه پاکستان او بنګلادیش. د الله رسول ﷺ د مسلمانانو تر منځ د بې‌سوادۍ مسئلې ته په مستقیم ډول مخه کړه. هغه ﷺ د بدر د جګړې هر بندي فدیه داسې وټاکله چې هر یو یې لس مسلمانان لوستل وښيي. اسلامي دولت به هڅه کوله چې هر مسلمان یا عالم (مجتهد) شي یا خبره زده کونکی (متبعي) شي.

Today the Muslim world is plagued by astonishingly high levels of illiteracy, e.g. Pakistan and Bangladesh. The Messenger of Allah (saw) tackled head on the issue of illiteracy amongst Muslims. He (saw) made the ransom of each prisoner at Badr to teach ten Muslims how to read. The Islamic State would strive to ensure every Muslim thus turns into either a scholar (mujtahid) or an informed learner (muttabi‘i).

د اسلامي تاریخ په ډیری برخو کې، د خلافت هر لوی ښار عامه او شخصي کتابتونونه درلودل. د قرطبې او بغداد کتابتونونه داسې ټولګي لرل چې د ۴۰۰،۰۰۰ څخه زیات کتابونه یې درلودل.

During most of Islamic history, every major city within the Khilafah possessed public and private libraries. Libraries such as Cordoba and Baghdad boasted collections of over 400,000 books.

عربی د ترجمې د له لارې د ډیرو علومو ژبه شوه، په ځانګړې توګه د ارسطو، افلاطون، فیثاغورثي مکتب، یوناني ستورپوهنې، بطلیموس او اقلیدس د آثارو ترجمو له امله. مسلمان علماؤ د دې پوهانو ډیری نظریات وڅیړل او ردې یې وکړې، لکه امام غزالي د «تهافت الفلاسفه» (د فیلسوفانو ردّ) او ابن تیمیه د «کتاب الابطال» (د باطلولو کتاب) کتابونه.

Arabic became the most important scientific language due to translation of works of Aristotle, Plato, Pythagorean school, Greek astronomy, Ptolemy and Euclid. Muslim scholars discussed and refuted many of the ideas of these scholars, e.g. Imam Ghazzali’s ‘Tahafut al- Falasifah’ (‘Refutation of the Philosophers’) and Ibn Taymiyya’s ‘Kitab ul Ibtal’ (‘Book of Invalidity’).

د مسلمانانو د صفر (زیرو) کارول، چې مخکې په ریاضیاتي علومو کې نه و، ډیرې لویې پرمختګونه راوستل، او داسې ستونزې یې حل کړې چې د پیړیو په اوږدو کې حل نه وې شوې.

The Muslims use of the Zero, which was previously absent in mathematical sciences enabled great advances, solving problems that for centuries remained unsolved.

مسلمان ریاضی‌پوهانو د الجبر علم جوړ او پراخ کړ، او د الګوریتم مفهوم هم د الخوارزمي په نوم سره ورپیژندل شو، چې ډېر مشهور مسلمان عالم و او د اسلامي دولت په سیمه کې ژوند یې کاوه۔ ﷺ

Muslim mathematicians devised and developed algebra, and the concept of algorithms were thought up (and named after) Al-Khwarizmi, a famous Muslim scholar who lived in the Islamic State.

د خلافت دولت به د هر نارینه او ښځینه (مسلمان او غیر مسلم) لپاره په ابتدايي او ثانوي دواړو سطحو کې وړیا زده کړه یقیني کړي. د لوړو سطحو زده کړې ته به هڅول کېږي، او دولت به د هغو کسانو په مالي مرسته کې چې غواړي دا زده کړه ترلاسه کړي، تر ټولو ډېره ونډه واخلي.

The Khilafah State would ensure the provision of free education to every male and female (Muslim and non-Muslim) at both primary and secondary levels. Education at higher levels would be encouraged and the State would help in funding those who wish to do so as much as possible.

د خلافت دولت به د ښوونځیو او کالجونو تر څنګ کتابتونونه او لابراتوارونه هم جوړ کړي، ترڅو هغه کسان چې د نورو زده کړو غوښتنه لري، په مختلفو مضمونونو کې دا زده کړه وکړای شي، لکه فقه، حدیث او تفسیر، یا طب، ملکي انجینري، خالص ساینسونه او نور.

The Khilafah State would set up libraries and laboratories in other than the schools and colleges in order to enable those who wish to take up further studies to do so, in various subjects such as fiqh, hadith and tafseer, or medicine, civil engineering, pure sciences etc.

طب: مسلمان طبیبانو د جراحی د عملیاتو د ترسره کولو لپاره ډیر جراحي وسایل جوړ کړل، او همدارنګه د طبي علم نور بې شمیره اړخونه یې تشریح کړل، لکه:

MEDICINE : Muslim physicians developed many surgical instruments to perform operations, as well as describing countless other aspects of medical science, such as :

الرازی نے الکحل کو بطور antiseptic استعمال کیا، اور دسویں صدی عیسوی میں چیچک کے علاج کا طریقہ دریافت کیا۔ ابن سینا نے گیارہویں صدی عیسوی میں میningitis کی تشخیص اور علاج کیا، اور ان کی طبی کتاب "القانون" صدیوں تک یورپ میں معیاری حوالہ کتاب کے طور پر استعمال ہوتی رہی۔ ابن النفیس نے چودھویں صدی عیسوی میں خون کی چھوٹی گردش (minor circulation) کی تشریح کی۔ انگریزی الفاظ 'Retina' اور 'Cataract' عربی سے ماخوذ ہیں۔ مسلمان علمِ امراضِ چشم کے ماہر تھے، انہوں نے آنکھ کے کام کرنے کے طریقے بیان کیے، اور تیرہویں صدی عیسوی میں موتیا (cataract) کے علاج کے لیے سرجری کے طریقے ایجاد کیے۔

Al-Razi used alcohol as an antiseptic, and found a treatment for smallpox in the 10th century. Ibn Sina diagnosed and treated meningitis in the 11th century, and his textbook of medicine (Al-Qanun) was used as a standard reference in Europe for centuries after. Ibn al-Nafis described the minor circulation of blood in the 14th century. The words ‘Retina’ and ‘Cataract’ derive from Arabic. Muslims were expert in ophthalmology, and explained the workings of the eye, and devised surgical procedures to remedy cataracts during the 13th century (all CE).

د اسلامي تعلیمي نظام لاندې علم ډیر پرمختګ وکړ. مسلمانان د نړۍ په لاندې برخو کې تر ټولو پرمختللي وو: ریاضي، هندسه، نوراجیات، ستورپوهنه، طب، فزیک، طبیعي علوم، انجینیري او نورې ډیرې ساحې.

Science flourished under the Islamic Education System. The Muslims were the most advanced in the world in fields such as : mathematics, geometry, optics, astronomy, medicine, physics, natural sciences, engineering and many others.

د خلیفه هارون الرشید هغه والدین سزا ورکاوه چې د خپلو ماشومانو د لوستلو او د عربي ژبې د سمې تلفظ د زده کولو ډاډ نه وو ترلاسه کړی. هغه د هغو کسانو لپاره مالي هڅونې هم برابرې کړې چې د دین مسایل به یې زده کړل، ښوونه به یې کوله، خپروولې به یې یا په هغو به یې بحث کاوه.

The Khaleefah Harun al-Rashid would punish parents who had not ensured that their children had learned to read and pronounce Arabic. He also provided financial incentives for any who would teach, learn, propagate or debate issues of the deen.