په عربي ټاپوځمکه کې، د مکې د ریګو تیلو په منځ کې، الله (ج) خپل پیغمبر محمد ﷺ د انسانانو ته ولېږه، چې د اسلام پیغام یې ورسره و، هغه د ژوند هغه نظام یې درلود چې د دوی خالق د دوی لپاره غوره کړی دی. د هغه له راتګ مخکې خلک د جهالت او خودغرضۍ ژوند تېروه، چېرته چې زورور به بې وزله باندې واکمني کوله او ظلم به یې ورباندې کاوه. لاندې د جاهلیت د ورځو د ژوند یوه لنډه کتنه ده:

It was in the Arabian peninsula, among the sandhills of Makkah, that Allah (swt) sent His Messenger Muhammad (saw) to mankind bearing the message of Islam, containing the system of life that their Creator has chosen for them. Before its advent, people used to live a life of ignorance and selfishness, where the strong would dominate and oppress the weak. Here is a quick look at how life used to be in the days of ignorance :

* یو سړی وفاداری اول خپل کورنۍ ته او بیا خپل قبیلې ته ساتلو. کورنۍ یا قبیلې هر څه موقف چې نیولو، هغه به یې حمایت کاوه، که څه هم دا عادل وو یا نه. د قبیلو ترمنځ جګړې ډیرې عامې وې او د ډیرو بې معنا علتونو له امله کلونه دوام کولای شول. د یوې اوښې په سر د دوو قبیلو ترمنځ جګړه څو لسیزې دوام وکړ۔

* A person’s allegiance was to his family and then to his tribe. Whatever position the family or tribe would take, he would support them regardless of whether they were just or not. Wars between tribes were very common and for the most absurd reasons could continue for years. A battle between two tribes over a camel lasted for decades.

کاروانونه یا نورو قبیلو ته اکثراً د دوی د مال لپاره یرغل کیده، او دا ځینې وختونه د یوې قبیلې د ژوند د اصلي وسیلو څخه یو وو.

* Caravans or other tribes were often raided for their possessions, and this was sometimes one of the main means of subsistence for a tribe.

د شرابو څښل، جوا او فحشا ډېره خپرې وې، او دا بدې کړنې د ټولنې عادي او بالکل منل شوي دودونه ګڼل کېدې.

* Drinking, gambling and prostitution were very much widespread, and these vices were regarded as normal and perfectly acceptable social practices.

* ښځو ته هیڅ ډول حقوق نه وو. حقیقت کې دوی د توکو په څیر ګڼل کیدې، چې کله پلار مړ شو نو زوی ورته وارث کیده. د ښځو په اړه د دې ټیټ نظر له امله، د شرم د مخنیوي لپاره د نجونو ژوندۍ ښخول په پراخه توګه رواج وو.

* Women had no rights at all. In fact they used to be considered as goods that a son could inherit when the father passed away. Because of this lowly view regarding women, the habit of burying girls alive at birth to avoid shame was widespread.

په بازارونو کې سوداګرۍ د دغو کړنو په ځانګړتیا باندې ټاکل کیدله: دوکه، غل‌غولی او فساد. خلکو به له بل څوک تورنول او جګړه به یې ورسره کوله کله چې دوی قرباني وای، په داسې حال کې چې هر فرصت به یې په کارولو سره ورته جرمونه پخپله ترسره کول.

* Trading in the markets was characterised by cheating, fraud and corruption. People would accuse and fight against others if they were the victims, while taking every opportunity to perpetrate the same crimes themselves.

* د قبیلې مشر یوازینی پریکړه کوونکی و او باید پرته له څه پوښتنې اطاعت کېدل شوی وای. دې ته په کتو د هغه ډېر ګټې ترلاسه کولې او له همدې امله د هغه مقام ډېر ښکلی بلل کېده. دا پدې معنا وه چې تل داسې څوک وو چې د هغه د له منځه وړلو او د هغه د کورنۍ یا قبیلې د نورو کورنیو څخه د واک اخیستلو پلان جوړاوه او توطیې یې کولې.

* The head of the tribe was the sole decision maker and he had to be obeyed blindly. He enjoyed many benefits as a result of this and thus his position was very enviable. This meant there was always someone planning and plotting to depose him and take over from his family or from other families in the tribe.

* د مذهبي فطرت د تسکین لپاره خلکو ونې، ډبرې، څارویان، اور، لمر او ستوري عبادت کول. که چیرې دوی د هغه څه څخه راضي نه وو چې عبادت یې کاوه، نو دوی به د خپل ځان لپاره بل بت جوړاوه، د داسې شیانو څخه لکه کجورو یا د شیدو سره مخلوط شوی غوږ.

* To satisfy the religious instinct people worshipped such things as trees, stones, animals, fire, the sun, and stars. If they were not satisfied with what they were worshipping they would make another idol for themselves out of things like dates or dung mixed with milk.

په داسې فاسدو تصورونو د ژوند په اړه او د داسې عقیدو او د چارو د چلولو د نظامونو په منځ کې، الله (جل جلاله) خپل پیغمبر محمد ﷺ د انسانیت ته دا پیغام سره لیږلی و چې یوازې یو الله وپرستل شي. دا په دې معنا وه چې یوازې هغه د قانون جوړولو سرچینه وي او یوازې هغه دې وټاکي چې څه حق دی او څه باطل دی.

Amid such corrupted understandings about life and amongst such beliefs and systems of running affairs, Allah (swt) sent Prophet Muhammad (saw) with the message to humanity to worship only one God. This meant that only He should be the source for legislation and He would be the one to define what is the right and what is the wrong.