په څلورو مذهبونو کې یعنې حنفي، شافعي، حنبلي او مالکي کې دا خبره متفق علیه ده چې قضا، لکه د خلافت په شان، فرض کفایه ده. نو که قضا نه وي، نو په اسلام سره فیصله نه کیږي، او ټوله مسلمانه امت د دې نشتوالي له امله ګناهګاره وي. خو که یوه فعاله قضا موجوده وي، چې د خلکو لپاره د عدالت د تامین رول ترسره کوي، نو فرض ادا شوی وي، او ګناه د مسلمانانو له غاړو لیرې شوې وي.

It is agreed upon by the four schools of thought (i.e. Hanafi, Shafi‘i, Hanbali and Maliki) that the judiciary is fard kifayyah (sufficient fard) like the Khilafah. Accordingly, if there is no judiciary, there will be no judging by Islam, and the whole Muslim Ummah will be sinful for its absence. However, if there is a functional judiciary, that is fulfilling the role of administration of justice for the people, then the fard has been fulfilled, and the sin is removed from the necks of the Muslims.

د الله رسول ﷺ وفرمایل: «د یوه عادل امام یوه ورځ د شپیتو کلونو عبادت څخه غوره ده، او په ځمکه کې د یوه حد قائمول د ۴۰ کلونو باران څخه غوره دي.»

The Messenger of Allah (saw) said, “One day from a just Imam is better than worshipping sixty years, and the establishment of one hadud (an Islamic punishment) on the earth is better than rain for 40 years.”.

دا د قضا په مسئله کې د ځینو مشهورو عالمانو نظرونه دي:

These are some opinions of the distinguished scholars on the issue of the Judiciary:

- امام سرخسی په دې نظر و چې قضا د ایمان وروسته تر ټولو قوي فرض دی، ځکه دا د الله (ج) احکامو په عمل کې د تطبیق ډاډ ورکوي. - امام غزالی وویل چې قضا د جهاد څخه ده.

- Imam Sarkhasi considered that the judiciary is the strongest fard after iman, because it ensures Allah’s (swt) laws are implemented in practice. - Imam Ghazzali said that the judiciary is from the Jihad.

عبدالله بن مسعود (رض) فرمایلي: زه غوښتل چې د دوو کسانو تر منځ د قاضي په توګه کښېنم، دا زما لپاره د ٧٠ کالو عبادت کولو څخه ښه ده.

- ‘Abdullah ibn Mas‘ud (ra) said, I prefer to sit as a judge between two people more than to perform 70 years of ibadat.